Kırım Parlamentosu’nun dün sürpriz şekilde açıkladığı karar, Ukrayna Parlamentosu’nun tehdidinden sonra gelmesi dikkat çekti. Ukrayna Parlamentosu, Kırım Özerk Yönetimini 16 Mart’ta yapılacağı açıklanan referandumun 24 saatte iptal etmemesi halinde Kırım’daki yerel parlamentoyu feshetmekle tehdit etti.
Kosova’ya atıf
Bunun üzerine 100 milletvekili olan Kırım Parlamentosu, gizli bir oturum yaptı. 78 milletvekilinin katıldığı oturumda BM’nin ve uluslararası anlaşmalara dayanarak tek taraflı bağımsızlık ilan ettiklerini duyurdu. Sözkonusu kararı Kırım Parlamentosu ve Sivastopol Şehir Şurası milletvekilleri olarak alındığının belirtildiği ‘Bağımsızlık Bildirisi’nde Rusya’nın tanımadığı Kosova’nın bağımsızlık ilan etme şekline vurgu yapılması dikkat çekildi. “Halkların kendi kaderini tayin etme hakkını öngören Birleşmiş Milletler sözleşmesi, diğer bir dizi uluslararası anlaşma ve 22 Temmuz 2010 tarihli BM Uluslarası Mahkemesi’nin, Kosova’ya ilişkin olarak bir devletin tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmesinin uluslararası hukuk kurallarını ihlal etmediğine dair kararına dayanarak” bu kararın alındığını belirtilen açıklamada bundan sonra izlenecek yol haritası şöyle belirlendi:
Yol haritası belirlendi
* 16 Mart 2014 tarihindeki doğrudan halk oylamasının sonucunda Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol şehri de dahil olmak üzere Kırım’ın Rusya’ya bağlanma kararı alınırsa, Kırım bağımsız ve egemen bir cumhuriyet olarak ilan edilecektir.
* Kırım Cumhuriyeti demokratik, laik ve çok milliyetli bir devlet olarak kendi topraklarında barışı, etnik ve dini dirlik ve düzenliği koruyacağını taahhüt ediyor.
* Kırım Cumhuriyeti, bağımsız ve egemen devlet olarak, referandum sonuçlarına göre uygun devletlerarası sözleşmelere dayanarak Kırım Cumhuriyeti’nin Rusya Federasyonu’nun yeni federal birimi olarak Rusya Federasyonu’na dahil edilmesi talebiyle müracaat edecek.
Kararın arkasında ne var?
Kırım Parlamentosu’nun bu kararıyla birlikte ‘meşru’luğu tartışılan referandumu ‘bağımsız’ ve ‘egemen’ bir cumhuriyet olarak yapacak. Dolasıyla Kiev’deki geçici hükümet ile Batı’nın ‘referandum Ukrayna yasalarına ve uluslararası hukuka aykırı’ açıklamaları boşa çıkmış oluyor.
Yine referandumda ‘Rusya’ya bağlanma’ kararı çıkması halinde Kırım Yönetimi Moskova’ya ‘bağımsız’ ve ‘egemen’ bir cumhuriyet olarak başvuracak.
Artık ‘özerk’ değil
‘Bağımsızlık’ kararından sonra Kırım Özerk Cumhuriyeti’nin ismi Kırım Cumhuriyeti olarak değişti. Yine kararın alınmasından hemen sonra güvenlik ve ordu olarak da Ukrayna ile bağlar koparıldı.
Yine Kırım Yönetimi, 16 Mart’ta yapılacak olan referandumdan hangi sonuç çıkarsa çıksın, şu an Kırım’da kullanılmakta olan hem Ukraynaca, hem Kırım Tatarca, hem de Rusçayı yaymaya ve geliştirmeye devam edeceklerini de duyurdu.
Kosova’nın rövanşı mı?
Kırım Özerk Yönetimi’nin ‘Bağımsızlık Bildirisi’nde Kosova’ya atıfta bulunması dikkat çekti.
Birleşmiş Milletler, 1999 yılında koruma altına aldığı Kosova’nın 2006 yılında bağımsız olmasına karar verdi. Dönemin BM Kosova Özel Temsilcisi Martti Ahtisari, hazırladığı bir planla Kosova’nın uluslararası denetim altında bağımsız olmasını istedi. Başta Sırbistan ve Rusya olmak üzere birçok devlet sözkonusu plana karşı çıktı. Rusya, bağımsızlığını yeni ilan etmiş olan Güney Osetya ve Abhazya’nın Batılı ülkeler tarafından tanınmamasına tepki olarak böyle bir karar almıştı. O dönem de Rusya’nın Devlet Başkanı olan Vladimir Putin, Kıbrıs’ın Türk tarafının 40 yıldır tanınmadığı halde batılı devletlerin Kosova’yı hemen bağımsız hale getirmelerini sağladıkları için batılı devletleri ‘ikiyüzlü’ olarak nitelendirmiştir ve “Bundan utanmalısınız…” demişti.
Tek taraflı bağımsızlık
Ancak Kosova’nın bağımsızlığından ısrarlı olan Batılılar, Kosova yönetimi ile Sırbistan arasında bir süre daha müzakere edilmesi ve bu görüşmeler sonrasında Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesini istedi. Yaklaşık bir yıl süren görüşmelerden sonuç çıkmayınca Dönemin Kosova Başbakanı Haşim Taçi, 17 Şubat 2008 yılında tek taraflı bağımsızlık ilan ettiklerini duyurdu.
BM Uluslararası Mahkemesi (Uluslararı Adalet Divanı) 22 Temmuz 2010 tarihinde “Kosova’nın tek taraflı bağımsızlık ilânının uluslararası hukuka uygun olduğu” yönünde karar verdi.
10 Eylül 2012 gününe dek gözetimli bağımsızlık altında bulunan Kosova bu tarihten itibaren ise tam bağımsız olarak yoluna devam ediyor.
Kosova’nın bağımsızlığını halen tanımayan Rusya’nın, perde arkasında direktifler verdiği Kırım Özerk Cumhuriyeti Yönetimi’nin ‘bağımsızlık’ yönünde karar almasını sağlamasını geçmiş yılların rövanşı olarak algılandı.
HABER MERKEZİ