Kırmanckî lehçesi kaybolmamalı
Amed'in Hênê ilçesinde 1962 yılında dünyaya gelen Mustafa Balı, 15 yıllık çalışması sonucu Kürtçe'nin Kirmanckî lehçesinden Türkçe'ye 448 sayfadan oluşan sözlük hazırladı. Büyük bir özen ve emek ile hazırladığı sözlüğü 2012 yılında bitiren Balı, tek amacının Kirmanckî lehçesinin kaybolmaması olduğunu, bunun için de gerekirse kapı kapı dolaşacağını vurguladı. Lehçenin her yörede farklı kullanıldığını, bu bağlamda Hênê ilçesinde de yurttaşların Kirmanckî'yi çok farklı kullandığını dile getiren Balı, "Hênê'de konuşulan Kirmanckî lehçesinin dili değişik bir ağız yapısına sahip olduğu için ben bu kelimeleri bir araya getirmeye karar verdim. Ben hem bu farklılığı göstermek hem de dilimizdeki kelimeleri bir araya toplayıp insanlarımıza sunmayı amaçladım. Çünkü dilimizin bir kaç kelimeden oluştuğunu söyleyen kesimler var. Ben bunu ispatlamak için Hênêlilere 20 bin tane sözcük türetebiliyorsam artık gerisini onların düşünmesi lazım. Halkımızın bu konuda duyarlı olmasını istiyorum" diye konuştu.
Halkımı ve dilimi seviyorum
Emek vererek hazırladığı sözlüğün şu ana kadar çok az satıldığını ve harcadığı emekten çok Kirmanckî lehçesine olan duyarsızlığın kendisini üzdüğünü belirten Balı, "Bu sözlüğün herkes tarafından alınacağını düşünüyordum. Daha çok Hênê İlçesi'nde yaşayan insanlarımıza satabildim. Amed'de Kirmanckî sözlüğünü ilgisiz kalan insanlar var. Ben bunu beklemiyordum. Bu dil bizim annemizin dilidir. İnsanın en azından annesine karşı saygısını koruması gerekir. Ben annemi, halkımı ve dilimi seviyorum, bunun öğrenilmesi içinde elimden geleni yapacağım. Biz çocuğumuza kendi dilimizi öğretirsek, buna hiç kimse engel olamaz" diye konuştu.
Kirmanckî aynı zamanda doğamızdır
Hênê'de yaşayan yurttaşların Kirmanckî lehçesini doğru kullanmadıklarını belirten Balı, yurttaşların yarım yamalak Kirmanckî konuştuğunu söyledi. Kürtçe'nin Kirmanckî lehçesinin de devlet tarafından asimilasyona tabi tutulduğunu söyleyen Balı, "Kirmanckî Kürtçe'nin bir lehçesidir. Ben bunun özellikle üstüne basa basa söylüyorum. Dolayısıyla dilimiz asimilasyondan nasibini almış. Ben onun için bunu yazmaya karar verdim. Bizim dilimizi rahat bıraksınlar. Biz dilimizi yaşatacağız. Ben bunun için mücadele edip ev ev dolaşacağım. Dilimizin yaşatılması için büyük çabalar sarf edeceğim. Kürt halkı ve Kirmanckî konuşan halklara çağrım şudur ki; dillerini korusunlar ve dilleri için mücadele etsinler. Kirmanckî dil bizim aynı zamanda doğamızdır" diye belirtti.
DİHA/AMED