Hıdır Ateş / Berlin


Almanya’da örneği tek olan Kürtçe ve Almanca iki dilli kreş Kita Pîya, Berlin’in Wedding semtinde iki yılı aşkın süredir hizmet veriyor. Kreş, 3 çocukla yola çıkmıştı; bugün 25 çocuğu var. Yeni şubeler de yolda.

Kürt Veliler Birliği (YEKMAL) tarafından Berlin’de 1 Kasım 2014’te açılan ‘bilinguale’ (iki dilli) Kita Pîya (Kita: Kindergarten [Kreş]) kentte yaşayan Kürtler tarafından coşku ve sevinçle karşılanmıştı. Wedding semtinde çalışmalarını özveriyle sürdüren Kita Pîya, partner kurumlarla birlikte girişilmiş uzun soluklu bir çalışmanın ürünü. 

Peki aradan geçen iki yılda Kita Pîya, ne kadar yol aldı? Beklentilere cevap olabildi mi? Nasıl çalışmalar ortaya koydu? Yeni projeleri var mı? Biz sorduk, YEKMAL yöneticisi pedagog ve eğitimci Günay Darıcı yanıtladı.

Kreşi açarken Almanya’da diğer halkların iki dilli yuvalarından ve okullarından ilham aldıklarını belirten Darıcı, çalışmanın YEKMAL’in Berlin’deki 20 yıllık deneyimine yaslandığını da kaydetti. Ailelerle birlikte çalıştıkları yıllar boyunca kreş ihtiyacının sürekli dile getirildiğini söyleyen Darıcı, şöyle devam etti: “2011 yılında içinde pedagog ve eğitmenlerin olduğu arkadaşlarla bir ekip oluşturduk. İki yıl boyunca yoğun bir emek verdik, konseptini oluşturduk. Sonra yeri bulduk. Finansal gücümüz olmadığı için devlet desteğine ihtiyacımız vardı. Senato’dan destek almamız, bizim için en büyük şansımız ve güvenimiz oldu.” 

‘O güveni yarattık’

Kita Pîya’nın hizmete başladığı 1 Kasım 2014’ten bu yana “1 dil, 1 insan” ilkesiyle hareket ettiğine vurgu yapan Darıcı, “Örneğin Kurmancî grubunun eğitmeni, çocuklarla sadece Kurmancî konuşmak zorunda. Sözleşmesinde de böyle yazıyor. Biz Kürtçe konuşarak da birbirimizi anlayabiliriz. Bu güveni yarattık Kita Pîya’da” dedi.

Herkes memnun

İki yılı aşkın sürede önemli tecrübeler edindiklerini kaydeden Darıcı, “Başlangıçta iki personel, üç çocukla başladık. Yol uzundu, ailelerin güveni yoktu. Şimdi yedi personelle çalışıyoruz. Kapasitemiz yirmi beş ve tamamen doluyuz. Pîya’ya kayıt için bekleme listesinde olanlar dahi var. Aileler memnun, çocuklar her yönüyle gelişme gösteriyor. YEKMAL olarak mutluyuz” diye ekledi. 


Pîya’da 1 gün

Peki Pîya’da bir gün nasıl geçiyor? Bu soruya yanıt bulmak için daha önce bir yıl emek verdiğim kreşin yolunu tutuyorum. Daha içeri girmeden biliyorum: Çok sevdiğim çocuklar hemen etrafıma toplanıp bana sarılacaklar. Öyle de oluyor.

Çocuklar bahçede öğretmenlerinin gözetiminde oyunlar oynarken ben de kreşin müdürü Mehtap Kahriman’dan bilgi alıyorum.

Pîya’da gün, sabah 08:30’da başlıyor. Kahvaltıdan sonra büyükler üst salonda, küçükler alt salonda “Rojbaş! Guten Morgen!” saati için toplanıyor. Bu toplanmada o gün neler yapılacağı, çocukların da önerileri alınarak planlanıyor.

Sonra gün, öğretici oyunlar ve okuma saatleriyle devam ediyor. Büyükler haftada bir gün kütüphaneye götürülüyor.

Çocukların en sevdiği oyunlar, boyama, kesme/yapıştırma ve hamur/kil/ kum. Park gezileri de hepsini heyecanlandırıyor.

Pîya’nın sevimli ikizleri

Kita Pîya’nın bir de sevimli ikizleri var: Jiyan ve Viyan ile Baran ve Veysel. Jiyan ve Viyan, direniş şehri Kobanê’den gelen çocuklar. Kürtçeleri çok düzgün. Almanca’yı da çabucak kavramışlar. Müzik yetenekleri var. Jiyan en çok boyama, kesme/yapıştırma oyunlarını ve parklara gitmeyi; Viyan ise plastik hayvanlarla oynamayı sevdiğini söylüyor. 

Baran ve Veysel, Pîya’ya başladıklarında yaşlarına göre konuşma zorluğu yaşıyorlardı. Şimdi onlarla sohbet edebilmek, bir hayli sevindirici oldu. 

Öğle yemeğinden sonra küçük çocuklar için kısa bir uyku saati var. Kapanış saatinde ise çocukların ebeveynleri tarafından alınmasıyla gün tamamlanıyor. 

Sadece Kürt çocuklar yok

Burada tahmin edildiği gibi yalnız Kürt çocukları yok. Bazı Alman, Bulgar, Sırp, Arap aileler de çocuklarını Kita Pîya’ya getiriyor. Yeni kaydolan çocuk, önce bir alışma süreci geçiriyor. Bü süreçte velisi de kendisine refakat ediyor. 

Kahriman’ın anlattığına göre kayıt için gelen aileler kreş dilinin Kürtçe/Almanca olduğunu biliyor. İlk anda biraz tedirginlik yaşayan ailelerin kaygıları, çalışmaları görünce sona eriyor. Çocukları da oyun arkadaşlarından Kürtçe kelimeler öğreniyor. 

10 çocuk okullu oldu

Kita Pîya’da ailelerle iletişime de çok kıymet veriliyor, özen gösteriliyor. Kahriman, haftanın bir günü pedagog danışmanın ailelerle konuştuğunu, ihtiyaç duyulduğunda ise mesai bitiminde ailelerle bir araya gelindiğini anlatıyor.

Geçen süre içerisinde Kita Pîya’dan 10 kadar çocuk da ilkokula başlamış. 


Maya tuttu, 

          yeni kreşler yolda!

Kita Pîya’nın yeni şubeleri de yolda. YEKMAL yetkilisi pedagog Günay Darıcı, yeni projeleriyle ilgili şunları aktardı: “Çalışmalarımız Almanya’nın diğer kentlerinde yaşayan Kürdistanlılar tarafından ilgi gördü. Hatta İngiltere’den mesaj geldi. Onlara her türlü bilgi ve desteğimizi sunuyoruz. Kita Pîya’nın mayası tuttu. Hedefimizde Kürtçe’nin lehçeleri var. Wedding’deki Kita Pîya Kurmancî/Almanca oldu. 



''Kreuzberg’de Kirmanckî

Kreuzberg'de ikinci Kita’nın bürokratik işleri tamamlandı. Yaz sonu açmayı hedefliyoruz. Burada Kirmanckî çocuk grubu potansiyeli var. Bu konuda Berlin Kirmanckî Enstitüsü’yle koordineli çalışıyoruz.


''Spandau’da Soranî

Üçüncü Kita’yı Spandau'da düşünüyoruz. Orada Soranî konuşan aileler çoğunlukta olduğu için dili Soranî/Almanca olacak.


''Final hedefi: Kürtçe okul

Yeni açacağımız kreşlerin hepsinin ortak ismi Pîya olacak. Final hedefimiz ise bu kurumsallaşmanın ardından Kürtçe okul açmak.