Bilim-Teknik GÜNDEMİ
HAZIRLAYAN:
Doğan Barış ABBASOĞLU
Fransa’da yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre Dünya’ya benzer kayalık bir gezegene ev sahipliği yapan Proxima Centauri yıldız sistemine yapılacak yolculuğa 98 kişiyle yola çıkılması yeterli olacak.
Dünya’dan kalkacak yıldızlararası ilk seferin en muhtemel rotası Proxima Centauri. Dünya’ya 4.24 ışık yılı uzaklığında olan yıldızın yörüngesinde Proxima Centauri B olarak adlandırılan ve Dünya’ya çok benzer bir gezegen bulunuyor. Ağustos 2016’da keşfedilen gezegenin insan yaşamına uygun olabileceği düşünülüyor.
Tabii ki bu yolculuk hiç de kolay bir yolculuk değil. Her şeyden önce günümüz uzay gemisi teknolojisiyle yaklaşık 6 bin yıl alacak. Ve bu yolculuğa çıkanlar ulaştıkları yerde medeniyeti yeniden kurmak zorunda kalacak.
Fransa’nın Strasbourg Üniversitesinden astronom Frederic Marin ve ekibi olası bir Proxima Centauri B yolculuğuna çıkacak insanların kaç kişi olması gerektiği, uzay gemisi içerisinde bir nüfusun korunması için alınacak önlemler, sağlık koşulları gibi konularda araştırmalarda bulundu.
Yolculuk için gerekenler
Marin ve fizikçi Camille Beluffi günümüz teknolojisiyle saatte 700 bin kilometre hızla giden bir uzay aracı ile yola çıkılacağını hesapladı. Bu hızla Proxima Centauri B’ye ulaşmak yaklaşık 6 bin 300 yıl sürecek. Uzay gemisinin nüfusunu 500 civarında sabitlemek isteyen ekibin yaptığı çalışmaya göre yolculuğa 35-40 yaşları arasında 49 erkek ve 49 kadınla başlanmalı.
Uzay yolculuğunu binlerce kez hızlandırılmış simülasyonlarda gerçekleştiren ikili, sağlıklı bir nesil ile yolculuğun sürmesi için hamilelik kotası, doğum öncesi sıkı kontroller vb önlemlerin alınması gerektiğinin altını çiziyor.
Kaliforniya Üniversitesinden vahşi yaşam ekolojisti Wayne Getz’a göre ise bu yolculuğa çoğunluğu kadın olan bir grupla başlanması daha mantıklı. Hatta sperm ve embiryo bankası ile hareket etmek çok daha etkili sonuçlar doğurabilir.
Geçtiğimiz haftalarda ABD’nin Portland Eyalet Üniversitesinde yapılan bir araştırmada düşük bir nüfusla yıldızlararası bir yolculuğa başlanmasının oldukça riskli olduğu ve bu nedenle 10 binden fazla kişiyle Proxima Centauri B’ye gidilebileceği ifade edilmişti.
Ama en büyük sorun kaç kişiyle başlanacağı değil, insanların fiziksel ve sosyal olarak bir uzay gemisi yaşamına nasıl adapte olacakları. Yine nitelikli insan nüfusuyla başlayacak olan yolculukta yeni bir medeniyetin kurulması için yeni kuşaklara bilgilerin aktarılması da büyük bir problem.
NASA göktaşı çarpmasını engelleme planını açıkladı
ABD Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) Dünya’ya olası bir göktaşı çarpmasına karşı planlarını açıkladı.
Dünya’ya bir göktaşının çarpma olasılığı oldukça düşük ancak NASA olası bir kıyamet senaryosunu engellemek için hazırlık yapıyor. NASA önümüzdeki on yıl içinde Dünya’yı tehdit edecek göktaşlarını yok etme planlarını test edecek.
NASA’dan Lindley Jonhson yaptığı açıklamada göktaşlarının yörüngesinin değiştirilmesi ya da Dünya’ya ulaşmadan önce yok edilmesi planlarının olduğunu söyledi. Bu kapsamda ilk olarak 2021 yılında bir göktaşı yörüngeden çıkarılmaya çalışacak.
Yine üzerine yerleştirilecek nükleer bir bomba ile göktaşı küçük parçalara ayrılabilecek.
Gözlem ağı
Tabii ki göktaşı tehlikesine karşı en önemli nokta gözlem. NASA bu nedenle Dünya’daki tüm kara teleskopları ve gözlemevlerinin yer alacağı dev bir ağ ile göktaşlarını erkenden gözlemlemeyi sağlamayı amaçlıyor.
Samanyolu ilk oluştuğundan bu yana 15 galaksi yedi
Almanya’da bilim insanları Samanyolu galaksisinin 15 galaksiyi yutması sonucunda bugünkü haline geltiğini ortaya çıkardı.
Heidelberg Üniversitesinden Diederik Kruijssen ve ekibi galaksimizdeki 61 büyük yıldız kümelerini inceleyerek Samanyolunun oluşum dönemine ışık tutmaya çalıştı. Yapılan araştırmalara sonucunda Samanyolu’nun 15 küçük galaksiyi yutarak günümüzdeki haline geldiği ortaya çıktı.
Bunlardan biri olan Sagittarius cüce galaksisi halen Samanyolu tarafından yutulma sürecinde. Diğer 11 galaksi ise artık Samanyolu’nun birer parçası.
Ancak gelecekte çok daha büyük bir birleşme görünüyor. İki büyük dev galaksi Samanyolu ve Andromeda galaksisi bundan yaklaşık 4 milyar yıl sonra birleşerek dev tek bir galaksi oluşturacak.
Uzayda gizemli patlama
Geçtiğimiz günlerde Dünya’dan 200 milyon ışık yılı uzakta büyük bir patlama gözlemlendi. Ve bu patlamanın ne olduğu konusunda bilim insanlarının hiçbir fikri yok.
Hawai’deki Atlas teleskopu 17 Haziran günü, henüz iki gün önce hiçbir şey gözlemlemediği bir noktada parlaklığı normal bir süpernova patlamasından 10 ila 100 kat daha parlak ışık yayan dev bir patlama tespit etti. Hızlı bir şekilde yayılan patlamanın neden kaynaklandığı konusunda henüz bir bilgi ya da tahmin bulunmuyor.
Normal koşullarda bir süpernova patlamasının en yüksek parlaklığa ulaşması birkaç hafta alıyor. AT2018cow olarak adlandırılan bu patlama iki günden kısa bir sürede bir süpernova patlamasından 10 ila 100 kat daha yüksek bir parlaklığa ulaştı.
Bilim insanları bugüne kadar bu parlaklıkta ve bu kadar hızlı yayılan bir patlama tespit etmemişti.
Patlamanın gerçekleştiği 17 Haziran gününden bu yana 19 teleskop yönünü AT2018cow patlamasının olduğu bölgeye çevirmiş durumda.
İlk izlenimler patlamanın yüzeyinin 8 bin 900 derece sıcaklıkta olduğu ve saniyede 20 bin kilometre hızla genişlediği yönünde.