Pişt hevdîtinên Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û dewletê KCK'ê agirbest îlan kir û hikûmeta AKP'ê jî ligel gelek nîqaşan Komîsyona Aqilmendan ava kir. Rojnameger û Nivîskar Cengîz Çandar têkildarî Komîsyona Aqilmendan a ji 63 rewşenbîr, nivîskar, rojnameger, siyasetmedar, hûnermend, sendîka û nûnerên saziyên sivîl ên civakî pêk tê nirxandin kir. Çandar diyar kir ku misyona komîsyonê bi awayekî zelal nehat fêmkirin. Çandar bal kişand ser gotinên Jonathan Powell ê ku li ser navê Serokwezîrê Îngîltereyê Tony Balîr pevdîtinê aştiyêbi Bakurê Îrlandayê re dikirin û wiha axivî: "Jonathan Powell dema ceribandinên xwe yên ji bo çareseriya Bakurê Îrlanda vegotin, bal kişand roja aliyên sêyemî yên çareseriya pevçûnan. Gotibû, 'Ji bo pevçûna du aliyan divê aliyê sêyemî yê li hevhatina pêk bîne, bişopîne û kontrol bike hebe.'" Çandar, da zanîn ku têgeha "mirovên aqil" bi giştî weke aliyê sêyemîn hatiye fêmkirin û wiha pê de çû: "Hêza sêyemîn a ku ji bo her du aliyan mutabik bibe, nokteyên hatin xitimandin û di pêvajoya xitîmê de bikev dewreyê û formên her du aliyan qebul bike dibîne." Çandar, bilêv kir ku komîsyona li Tirkiyeyê hate avakirin wateya wê nehatiye kirin.

'Peywirekî tevlîhev heye'

Çandar, destnîşan kir ku hêj komîsyon di asta avakirinê de bû têkildarî navan de pirsgirêk hatin jiyîn û wiha axaftina xwe berdewam kir: "Temem nav 'Mirovên Aqil' Fonksiyona Mirovên Aqil a me ji minakên cihanê fêmkirî ji komîsyona Tirkiyeyê cuda ye. Divê em nav û fonksiyonê ji hev cuda bikin. Ya em ji rola komîsyonê fêm dikin tenê ev e; Serokwezîr bi giştî weteya peywirê diyar kir. Got 'Li 7 herêmên Tirkiyeyê dê hinek nav panel, konferasn û sempozyuman li dar bixe û pêvajoyê vebêjin. Dê pişt re têkildarî xebatên xwe de raporê bidin me.' Serokwezîr di civîna ewil de got 'dê çibikin kengî bikin û çawa bikin girêdayî wan û her di her tiştî de serbest in' Li vir peywirekî tevlî hev heye."


'Bersivên Ocalan wê paşvekêşandinê zelal bike'
Rojnameger Nivîskar Cengîz Çandar diyar kir ku komîsyon dê li 7 herêmên Tirkiyeyê konferans, sempozyum û panelan li dar bixin piştî van yekan dê raporê pêşkêş Serokwezîr bikin û wiha axivî: "Niha dê vê yekê serbixin dê serbixin. Bi taybet li Amedê ji ber navanda herêmê ye tu pirsgirêk tuneye. Bi salane li Amedê hefteyê 5-6 sempozyum panel tên kirin di mijara aştî û riyên çareseriyê. Ez careke din dibêjim li derdora Amedê û herêma Kurdan a Tirkiyeyê tu hewcehiyên panel û sempozyumên îknaya aştiyê tuneye. Ji xwe gelê herêmê bi salane vê yekê dikin."

Çandar pêvajoya "paşve kişandinê" ya di rojevê de jî nirxand û wiha got: "Niha tu behsa pêvajoya paşve kişandinê nayê kirin. Dê re pêvajo rojên pêş de zelal bike. Ji ber ku nameyên Abdullah Ocalan ên têkildarî vê mijdarê de çûn Qendîl û Ewropayê. Li gorî bersivên ji wir bên û bersiva Abdullah Ocalan dê çi be em nizanin. Piştî ev yek zelal bû dê bersiva vê pirsê hêsan bibe. Ya girîng gavên vê pêvajoyê beralîkirina rast e."

DÎHA/AMED