Banderkarê zanîngeha Mîchîgan-Flînt Alk. Doç Dr. Ozsoy dîyar kerd ke di Kobanê de PYD tena ser xo bi çekê sivik verba çeteyê DAIŞî yê çekê giran bikar anenê şer kerd û wina vat: “PYDê nê tena seba xo, seba heme şarê heremê bi çekê hutelek û sivik verba çeteyê DAIŞî yê ke çekê giran bikar anenê şerekî dijwar daya. Tirikîya nêwazeno welatê dinyayê heyrana kurdan bi û verba heyranîya kurdan bendekê awan keno. Tirkîya verba çeteyê DAIŞî şer bikero zî no nîno na wateyê ke Tirkîya heyrana kurdan o.”
YEWÎTÎYA KURDAN
Ozsoy aşkera kerd ke wa tirkan bi kurdan reyde pê bêrê, ger ke tirk bi kurdan reyde pê nîyê û nêbî yew do heremê vînkerdişekê gird pê bêro, şerê Kobanê di mîyanê bêedelîyetî gird de pê yeno. Ozsoy ciresna ke kurd di hetê hest û rûh de kerdî yew, kurd di Kobanê de ser kewtî û xoverodayişî Kobanê yewîtîya kurdan aver berd.
Ozsoy wina vat: “Kobanê pirsgirêka kurdan cida gêna û nê bi xo zî no yewê ra bawer nêkenê. Rewşa Kobanê û Rojawan bi lezgîn benda çareserî yo û Tirkîya zî bi lezgîn nêzdîbîyîşê xo ya verba Rojawan raşt bikero. No hamleyeke dîrokî yo. Wa Tirkîya no hamleyê raşt û baş binirxîno. Ger ke Tirkîya paştî bido Kobanê do aştî aver bişîro. Seba aştîya kurd û tirkan zaf muhîm o. Wa Tirkîya no firsendê qet dest ra veranêdo. Wa Tirkîya aşkerayê birêz Ocalan û aşkerayê rayverê PKK cidî bigêro dest. Zey birêz Abdullah Ocalan vat Kobanê bikewo do ravêreyeyê bikewo teluke yê. No demê nê birêz Ocalan nê zî rayverê PKKê nêşkenê kurdan bidê vindarnayiş. Kurd êdî no nêzdîbîyîşê AKPê qebul nêkenî, wa Tirkîya paştî bido Kobanê.”
KURDAN VÎN NÊKENÊ
Ozsoy aşkera ke êdî çikekê kurd vîn bikero çin o, ger ke Tirkîya bi kurdan pêameyiş nêkero do Tirkîya vîn bikero û wina dewam kerd: “Hewna ger ke Kobanê bikewo do seba kurdan zî bibo xemgînî û çareserîyê aver nêbeno. Şarê kurd di 30 û 40 serrê peynî de gelek amey kiştiş û trajedîyê gird pey xo veraday. Bi bedelê gird serfirazê gird bi dest vistî.”
Ozsoy bal ont ser Helepceyê û wina domna: “Kesê fam nêkeno bila tena di Helepce de hezaran dewijê amey vilakerdiş, bi mîlyonan bextwaştoxan û Roboskî biewnê. Kurd î ke ona trajedî amey di Kobanê de bi şer kewtî. Di warê mîyanêneweyî de prestîjek û heyranîyek gird bi dest vistî. Her çiqas hêzê mîyanêneteweyî di hetê dîplomatîk û sîyasî de paştî nêdabî kurdan zî kurdan bi hêza xo serfirazîyek bi dest vistî. Kurd îro zehmetîyê biciwî zî do sibê bi ser bikewî.”
Îran seba xo Sûrîye sedema bîyîş û çinbîyîşê veynena
OZSOY BAL ONT ser muhîmîya Sûrîye ya seba Rojhîlatê Mîyanê û wina verdewam kerd: “Tirkîya nê dînamîk û hêzê di heremê de nêveynenê. Tirkîya Sûrîye şivand Lîbya û Misrê la Sûrîye seba Rojhîlatê Mîyanê hemsengîya jeopolîtîk o. Di rageşîya sunnî û şiîyan de Sûrîye cayekê navend o. Îran seba xo Sûrîye sedema bîyîş û çinbîyîşê veynena. No ser zî nêwazeno Esad têk şîro. Hewna Sûrîye têkilîyê Israîl û Fîlîstînê eleaqeder keno.”
Ozsoy ciresna ke rewşa Sûrîye rewşa çar parçeyê Kurdistanê newe ra bi teşe kena û wina domna: “Hewna Sûrîye seba polîtîkayê petrolê cayekê taybet o. Hewna seba DYA û Sûrîye cayeke muhîm o, wa Tirkîya no raştîyê biveyno. Şer û rewşa DAIŞê çi bibo bila bibo dema Rojhîlatê Mîyanê polîtîka amey avervistiş wa bi qetê kurd verçimê bêrê girewtiş. Êdî Iraq û Sûrî nê pêkan ê bibê parçeyek û wa êdî heqê şarê heremê bi awayekî edeletî bidê înan. Nika DAIŞ bi nê hêrişan wazeno di Rojhîlatê Mîyanê de Dewleta Ereb a Sûnnî awan bikerê û Mûsil, Şengal û Kobanê zî qurbanê no polîtîkayê yê.”
Tirkîya seba rijyayişê rejîma Esad hetkarîya çekan kerd
OZSOY da zanayiş ke Tirkîya seba rejîma Esad di Sûrîyeyê de têk şêro hetkarîya çekan da komê çeteyan û paştdayişê cebilxaneyê da çeteyan û wina dergî da qise xo: “Hewna qiseya hetkardoxê serekdewletê DYAyê Joe Bîden nîşan da ke Tirkîya xetayê xo yê der barê Sûrîyeyê de qebul kerda. Hukûmeta AKPê di warê mîyanêneteweyî de dîplomasî raşt avernêvist û qeyrana ekonomîyê rewşa Tirkîya ya di Rojhîlatê Mîyanê de nîşan dana. DYA di 2’in kombîyayişê Cenevreyê de bi temsîlkarê Sûrîyeyê ronişt û rejîma Esad rewa kerd. Di sîyasetî de xetê sor çin o. Aktor goreya rewşa pratîk biryarê pragmatîk gênî. Dema nîno hesabê înan vanê xeta sor.”
DÎHA/STENBOL