Endama Konseyê Îdarekarî ya KCKyî Fatma Adire derheqê prosesê referandûmî de nizdîbîyayîşê kurdan lazim o senî bibo de qisey kerde û vînayîşê xo arde ziwan.
Fatma Adire va ‘prosesê referandûmî de hesabê cîya yê her kesî kurdan ser de estî’ û va, “Nê hesaban ra zafaneyê înan sey raybazêko şero taybet û têmîyankerdişê sereyê kurdan yenî meşnayîş.“
Planê Şerq Îslahatî
Adire da zonayen ke ‘raştîya xo de wazenî Planê Şerq Islahatî yê newe bierzî dewre’ û wina dewam kerde: “Pey na raştîye de raştîyêka tarîxî esta. Vatişê Mahmut Esat Bozkurtî ke vatbî ‘tena efendîyêk nê welatî esto; o zî tirk o. Tena heqê yê bînan esto, o zî xizmetê tirkan kerdiş o. Sey ewro o wext zî seba ke vernîya kurdan bigirî, dest bi tepiştişê rayberanê kurdan kerdbî. Vera nêyî de bi rayberîya Şêx Seîdî de xoverdayîşêk ame nîşandayîş. O wext Qanûnê Orfî Îdarî û Qanûnê Hiyanetî Vatanîye û dima ra zî Takrîrî Sukûn ame vetiş û Şêx Seîd û 47 embazê xo 29ê hezîrane de mehkumê îdamî bîyî. Aşma êlule de zî Planê Şerq Islahatî ame vetiş.”
Heta serra 2002 dewam kerd
Adire vist vîrî ke no plan heta serra 2002î dewam kerd û wina va: “Rewşa îstîsnayî ya ke 12ê êlule 1980 ra heta 86 bajaranê kurdan ser de ame meşnayîş, serra 86 de hesaban ra ameye sivikkerdiş û bin nameyê OHALî de herême de dewam kerde. Na rewşe heta 2002 domîyaye. Madeyanê nê planî ra yewe zî ‘kesê ke serewedaritişê kurdan îdare kenî û yê ke merdimê nînan î, cayê ke hukmat dîyar bikero de do bêrî bicakerdiş’ bî. No ameyêne manaya surginî. Nê surginî eynî wextî de ameyêne manaya asîmîlasyon û qirkerdişêko sîstemin zî.”
Nê heme çî nîyo la zaf çî yo
Adire va ‘tarîxê Komara Tirkîya de faşîzmê sîya û sipî heta 2002 dewam kerd, 2002 de cayê xo faşîzmo kesk rê verda’ û wina dewam kerd: “Faşîzmo kesk bawerîya kurdan dagîr kerd û polîtîkayanê xo yê qirkerdişî bi no hawa meşna. No faşîzm heta ke xo bitemamî îqtîdar de bica kerd, rengê xo dîyar nêkerd. Wexto ke xo bi temamî ca kerd, êdî polîtîkayanê xo bi hawayo aşkere meşna. Planê Şerq Islahatî yê neweyî bi hawayo hîra yenî domnayîş. Rayberê Şarê kurd ser o tecrîdo ke giran kerde yeno meşnayîş, seba ke kurdê Rojawan de qezenç nêkerî, Tirkîya heme çîyê xo roşena. Reyna goristanî yenî bombekerdiş, dest ronîyeno şaredarîyanê kurdan ser, parlamenter, sîyasetmedar, rojnameger û sewbîna zaf hetî yenî tewqîfkerdiş. Seba ke ti kes hetê kurdan de nêmano, hêrişê her kesî û her hetî kenî. Cok ra kurdî qanûno bingeyî yê 12ê êlule ra zî û dîktatorîya Erdoganî ra zî do vajî NÊ. Kurdî muhîmîya ‘nê’yî zanî. Nê heme çî nîyo, la zaf çî yo.”
ANF / BRÛKSEL