Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (SAMER), “Başkanlık rejimini” de barındıran Anayasa değişikliğine ilişkin Nisan ayında yapılacak referanduma ilişkin Kürt illerinde yaptığı anket çalışmasıyla çarpıcı sonuçlara ulaştı. 7-12 Şubat tarihleri arasında bölgenin 16 il merkezinde ve bin 112 kişiyle yüz yüze yapılan anket çalışmasında, algı ve spekülasyona mahal vermeyecek keskinlikte sonuçlara ulaşıldı. Kilit rol oynayan Kürt seçmene ilişkin merak edilen birçok soruya açıklık getiriliyor. Kürdistan’da ‘Hayır’ oranının yüksek olduğu, OHAL koşullarında referandumun sağlıklı bulunmadığı, AKP’nin oy oranında kısmi düşüşler olduğu, yine ilk defa oy kullanacakların siyasi eğilimlerinin ağırlıklı olarak HDP olduğu tespit edildi.
Birçok tartışma ve algıya mahal vermeyecek kadar keskin olan anket sonuçları özetle şöyle: Halkının yüzde 68.3’ü ‘OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadığını’ söylüyor. Bu pazar Referandum olsa oyunuz ne olur?’ sorusuna araştırma grubunun yüzde 57.4’ü ‘Hayır’, yüzde 25,1’i ‘Evet’ yanıtını verdi. Yine araştırma grubunun yüzde 7,6’sı kararsız olduğunu, yüzde 4,4’ü sandığa gitmeyeceğini ve yüzde 5,5’i bu soruya yanıt vermeyeceğini beyan etti.
Boykot değil ‘Hayır’
Anket sonuçları “Kürtler boykot edecek” sorusuna da yanıt veriyor. Bu sonuca göre, kamuoyunda tartışılanın aksine sandığa gitmeyeceğini beyan eden seçmen sayısı sadece yüzde 5.5’tir. Yapılan karşılaştırmada 1 Kasımda CHP’ye oy verenlerin yüzde 8.6’sı, MHP’ye oy verenlerin yüzde 8’i, HDP’ye oy verenlerin yüzde 3.5’i sandığa gitmeyeceğini beyan etti.
Sorunları çözmez
Araştırma grubunun yüzde 61.2’si Anayasa değişikliğinin Türkiye’nin sorunlarını çözmeyeceğini, sadece yüzde 21,9’u çözüm olacağını beyan ediyor. Yine Katılımcıların toplam yüzde 52.3’ü “Parlamenter sistemin değişmesi gerektiği” fikrine katılmazken, toplam yüzde 61,3’ü de “Partili Cumhurbaşkanlığı Sistemine” ihtiyaç olmadığını savunuyor.
MHP seçmeni de karşı
Çalışma sonuçlarında dikkat çeken bir diğer husus ise ilgili sorulara CHP ve HDP’ye oy veren katılımcılar dışında, MHP’ye oy veren seçmenler de ‘Hayır’ diyen bloka yakın cevaplar veriyor. Örneğin AKP seçmenlerinin yüzde 39.7’si, CHP seçmenlerinin yüzde 81.4’ü, HDP seçmenlerinin yüzde 90.4’ü ve MHP seçmenlerinin yüzde 64’ü OHAL koşullarında yapılacak referandumu doğru bulmadığını belirtiyor.
HDP seçmeni kararlı
Araştırmada “Bu pazar Referandum olsa oyunuz ne olur?” sorusuna HDP’ye oy vereceğini söyleyenlerin yüzde 89.7’si, CHP’ye oy verdiğini söyleyenlerin yüzde 75.7’si, MHP oy verdiğini söyleyenlerin yüzde 68’i ‘Hayır’ yanıtını veriyor.
Referandum sonucunda etkili olacak kararsız olduğunu, sandığa gitmeyeceklerini beyan edenlerin gerekçelerinin ilk iki sırası ise şöyledir: Karasız olanların yüzde 43.5’i “Model hakkında bilgisi olmadığı için, yüzde 24.7’si ise “Bir şeyin değişmeyeceğine inandığı için” karasız olduğunu; yine katılımcıların yüzde 40.8’i “Değişen bir şey olmayacağı için”, yüzde 20.4’ü “Sağlıklı referandum koşulları olmadığı için” sandığa gitmeyeceğini belirtiyor.
AKP oylarında düşüş
Seçmen davranışlarını ve tercihlerini ölçmeye çalışan araştırmada, CHP ve HDP’nin oy oranında kısmi artışlar tespit edilirken, AKP’nin oy oranında da düşüş var. Buna göre; araştırma grubunun “1 Kasım 2015 genel seçimlerinde hangi siyasi partiye oy verdikleri” sorusuna yüzde 41.1’i HDP, yüzde 27.8’i AKP, yüzde 6.3’ü CHP, yüzde 2.2’si de MHP’ye oy verdiğini beyan ediyor. Araştırma grubunun yüzde 12’si bu soruya yanıt vermekten kaçınırken, yüzde 10.3’ü oy kullanmadıklarını belirtti.
“Bu Pazar seçim olsa” sorusuna yüzde 41.7’si HDP’ye, yüzde 24.9’u AKP’ye, yüzde 7.9’u CHP’ye, yüzde 1.9’u MHP’ye oy vereceğini söyledi.
Yeni seçmenler HDP’ye
Ayrıca ilk defa oy kullanacakların da yer aldığı 18-24 yaş grubunun oy vereceği parti sıralamasında ilk sırayı yüzde 41.5 ile HDP’nin yer aldığı görülüyor.
AMED