Bütün merkezi devletlerin özgür ve eşit bir yaşam için Kürt halkının hak olmaktan doğan dillerini ve kültürlerini kabul etmesi gerekiyor. Bir dil eğitim dili olmazsa korunamaz. Belki aile içinde bu kullanabilir ama eğitim dili olmazsa nesilden nesile aktaramazlar. Bu nedenle Kürt halkının kendi benliğine, kültürüne ve dile sahip çıkması önem kazanıyor.
Kürt halkıyla beraber kurulan onlarca kurumumuz vardır ki bunlarda Kürt dilini eğitim dili haline getirme çabasındadır. Son 2-3 yıl içinde “özgür okullar”da tamamen eğitimin Kürtçe olduğu okullarda öğrenciler gayri resmi bir şekilde eğitimlerini sürdürüyorlar. Yaklaşık 30'a yakın böyle Kürtçe eğitim veren okul var. Bu okulların bir kısmının devletin savaş yürüttüğü, Sur, Cizre, Nusaybin gibi kentlerde. Ama savaştan dolayı bu süreçte eğitim verilmedi. En kısa zamanda yeniden eğitim vermek için ısrarcı olacağız.
Kürt halkı evlerini bir okul haline getirmeden, kendi mahallerinde köylerinde bir odayı sınıf haline getirmeden egemen sistemler dilimizi bir eğitim dili olarak kabul etmeyeceklerdir. İki yıldan beri Amed'de üç tane okulumuz var ve öğrenciler şu an 3’üncü sınıflara geçtiler. Kurumlarımız da mamostelerimiz yeterli düzeyde vardır ve canla başla çalışmaktadırlar. Ferzat Kemanger okulu defalarca mühürlendi ama halkımız her seferinde gidip o mührü açıp öğrencilerin eğitimi görmesini sağladı. Müdahale ettiler. Öğrenciler okuldayken gaz bombaları attılar. Bunlara rağmen çocuklar ve aileler okullarını terk etmediler.
1992 yılında enstitü İstanbul'da açılırken tabelasındaki Kürt kelimesinden dolayı nice baskılara maruz kalmıştı. O zamandan bugüne büyük bedeller ödenerek enstitüler açıldı. Kürdistan'ın 4 parçasında ki Kürtçe Lehçeler için çeviri faaliyetlerimiz vardır ve bu önemli bir konudur. Yanı sıra sosyoloji ve kültürel çalışmalarımıza da önem veriyoruz.
Başta aileler olmak üzere bütün yurtsever insanlarımız dillerine sahip çıkmalı. Gelecekte çocukların kişilik çatışması yaşamaması için ailelerin evde çocuklarıyla kendi anadilinde konuşması önemli.
İrfan Babaoğlu / Kürt Dili Enstitüsü Amed Eşbaşkanı