Tarihçi Mehmet Bayrak, şimdiye kadar ağırlıklı olarak Kürt tarihi, sosyolojisi ve kültürüne ilişkin yayınladığı 20 kitaba bir yenisini daha ekledi. Her biri belge niteliğinde olan kitaplarını titiz bir çalışma ve farklı kaynaklara dayandırarak hazırlayan ve Kürt düşün dünyası içerisindeki en üretken isimlerden biri olan Bayrak, egemen inancın suçlama gerekçesi yaptığı “Kürt Batınilîğinde Kutsal Metinler” isimli yeni bir kitaba imza attı. Çoğunlukla belgelerden oluşan 824 sayfalık kitap aynı zamanda hem batınilîğe hem de esas olarak Kürtlerde batinî inancının yaşanma biçimine ilişkin ilk kez ortaya çıkan bilgileri gün yüzüne çıkarıyor.
Mehmet Bayrak’ın ele aldığı Batınîlik meselesi esas olarak kutsal metinler inceleniyor. Ayna zamanda mitolojilere de yönelen Bab, Dayê, Mürşid, Seyid, Pir, Dede, Şêx, Derviş, Zâkir, Qewal, Şair, Aşık, Denbêj ve
Kilambêjleri de inceleme gereği duyan Bayrak, özellikle bugün suçlama gerekçesi yapılan Zerdüştlüğün kutsal kitabı olan Zend Avesta’nın nasıl semavi dinlere kaynaklık ettiğini de yine değişik belgelerle ortaya koyuyor.
İnançların kaynakları yok ediliyor
Özellikle Kürdistan’da Manihaizm, Mazdekçilik, Hüremilik ve Zerdüştlüğün Batınîliğin inançsal ve felsefi omurgasını oluşturduğuna işaret eden Bayrak, Osmanlı’dan günümüze kadar batınî inançlara olan düşmanlığa da dikkat çekerek, Batınîliğin aynı zamanda “emekçi sınıf ideolojisi” olduğuna işaret ediyor. Bu akımın öncülerinden biri olarak kabul edilen Ebu Müslim Horasani’nin Kürt olduğunu kitabında aktaran ve bunu da İbn-i Kuteybe, İbn-i Halikan, El-Hanbeli gibi Arap tarihçilerin bildirimlerine dayandıran Bayrak, Ebu Müslim’in Kürt Aleviliğinde neredeyse Hz. Ali ile özdeş bir yer kapladığına ayrıca işaret ediyor.
Son derece zengin anlatılarla isyanları, başkaldırıları, hakikat arayışlarını, Ehl-i Hak (Gerçeğin sadıkları) hareketlerini bir bir temellendiren Bayrak, özellikle Batınî inancı araştırma gereğini, Kürt inancına yönelik asimilasyon girişimleri sonucu duyduğunu belirterek, bir çok inancın ya yok edildiğini ya da yok edilmek üzere olduğuna işaret etti. Ağırlıklı olarak Alevilik ve Êzidîlik üzerinde yoğunlaşan Bayrak, Êzidîliğin günümüzde DAİŞ eliyle yaşadığı kırıma da işaret ederek, inanç tarihinin bilinmesindeki faydalara işaret etti.
Kemalizm Aleviliği yasakladı
Kitabını ayrıca görsel fotoğraflarla da zenginleştiren Bayrak, Cumhuriyet’e geçiş döneminde de Batınî inancına karşı düşmanlığın sürdüğünün altını çizerek, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 1948 yılında yayınlanan “Batınîlerin ve Karmatilerin İç Yüzü” kitabının görsellerine ve içeriğine de yer verdi. Bütün bu yaklaşımlardan sonra bugün en büyük desteği alevilerden alan Kemalizmin Cumhuriyeti kurar kurmaz 30 Kasım 1925 yılında Aleviliği yasakladığına ilişkin bir çok bilgi ve belgeyi de okuyucuya sunuyor.
KÜLTÜR SERVİSİ