
Kürt halkının özgürlük mücadelesi içinde şekilenen belgesel filmler ve bu filmler hakkında yapılan incelemeler “Türkiye’de Kürt Belgesel Sineması: Kimlik ve Direnişin Siyaseti ve Estetiği” adıyla kitaplaştırıldı. İngiltere’de İngilizce olarak yayınlanan ve alanında ilk kitap özelliği taşıyan kitabı Kadir Has Üniversitesi’nde dersler veren Suncem Koçer ile Boğaziçi Üniversitesi’nden Can Candan’ın hazırladı.
Suncem Koçer, Kürt Belgesel Sineması ile ilgili kitap fikrinin nasıl oluştuğunu gazete duvaR’da şöyle ifade etti: “Kitap fikri ikimizin de kafasında ayrı ayrı zamanlarda ortaya çıkmış. Bir şekilde yollarımız kesişince üzerine çalışma fırsatı bulduk. Ben antropoloğum. Doktora tezimi Türkiye’de Kürt medya üreticileri, belgesel film yapımcıları ve sinemacılar üzerine yazdım. Tezim, film üretim ve dolaşım pratiklerini Kürt kimlik hareketi ekseninde tartışan bir çalışmaydı.”
2 yıllık bir çalışmanın ürünü
Can Candan ise aynı konuda şunları söyledi: “Ben belgesel sinema tarihi ve kuramlarıyla ilgileniyorum… Türkiye belgesel sinema tarihinde özellikle 2000 sonrasında Kürt belgeselleri de görünürlük kazanmakta. Bu yüzden öğrencilerim ile birlikte Kürt belgesellerini de incelemeye başladık… 2010 yılındaki konferansta da zaten bu akademisyenlerin bir kısmını dinlemiştik. Ayrıca bu konferansta Kürt belgeselciler de kendi film pratiklerini ve belgesellerini tartışsın, konuşsun istedik ve ayrıca bir ‘Kürt Belgeselleri Paneli’ düzenledik. Bu konferans ile Suncem’le yollarımızın kesişmesinden sonra bu konuda akademik çalışma yapan arkadaşlarımızın çalışmalarını bir araya getirelim dedik. Son iki yıldır da bu çalışma ile fiilen uğraşıyoruz.”
Neden İngilizce yayınlandı?
Kitap, İngiltere’de Cambridge Scholars Publishing isimli bir yayınevinden çıktı. İnternet üzerinden sipariş vermek mümkün. Kitabın İngilizce olarak basılmasının nedenini ise Can Candan şöyle açıklıyor: “Uluslararası sinema camiasının, akademisyenlerin Kürt Sineması’na olan ilgisini önemsiyorduk. Zaten bu konuda araştırma yapıp yazanların büyük bir çoğunluğu da bunu İngilizce olarak yapıyor. Örneğin, benim derste kullandığım yazılı kaynakların çoğu İngilizceydi. Dolayısıyla ister istemez ilk olarak bu dilde yazmayı seçtik.
Kürtçe olarak da yayınlacak
Kitabın Kürtçe ve Türkçe olarak yayınlanması için de çalışmaların sürdüğü, bu konuda bazı yayınevleri ile görüşüldüğü belirtildi. Suncem Koçer, kitapla ilgili şu ifadeleri kullandı: “Kitaptaki makaleler Türkiye’de yapılan Kürt belgeselleri ya da Türkiye menşeili Kürt yönetmenlerin yaptığı belgeseller üzerine. Türkiye Kürtlerinin belgesel çalışmaları ulusaşırı bir biçimde şekillenirken Türklerin yaptığı belgeselleri de besliyor. Dolayısıyla akademik çalışmalar da Türkiye’deki Kürt belgeselciler üzerine odaklanıyor. Bu sebeple de bu çalışmayı böyle sınırladık.”
12 yazarın makalesi var
Kitapta, Suncem Koçer, Can Candan, Ali Fuat Şengül, Louise Spence, Özgür Çiçek, Ayça Çiftçi, Zeynep Yaşar, Josh Carney, Kevin Smets, Ahmet Hamdi Akkaya, Nagehan Uskan Selvelli ve Alisa Lebow’un Kürt belgesel sineması üzerine inceleme makaleleri yer alıyor.
KÜLTÜR SERVİSİ