Polonyalı yazar ve eğitmen Joanna Bochenska, doktora çalışmasını Kürdistan’da Kürt edebiyatı üzerine yaptı. Kürt halkının köklü edebiyatı bulunduğunu, folkloründe ve klasik edebiyatında bu motiflere rastlamanın mümkün olduğunu belirten Dr. Bochenska, Kürt edebiyatı üzerinde 5 kişilik grup ile araştırmalarını sürdürdüklerini ifade etti. Polonya Jagiellonian Üniversitesi Şark Enstitüsünde eğitmen ve Kürdolog Dr. Joanna Bochenska, Kürt edebiyatını batı toplumu ile buluşturuyor. Bochenska klasik ve modern Kürt edebiyatı üzerine yaptığı çalışmalarını anlattı. Kürdistan’da doktora tezini hazırladığı süreci anlatan Dr. Bochenska, 12 yıldır Kürdistan’da yaptığı araştırmalarını kitaplaştırdığını belirterek, ‘Kürtleri 2000 yılında tanıdım ve Kürdistan’a geldim. Başta Kürtçeyi öğrenmeye çalıştım. 2004 yılında doktora tezime Kürt edebiyatı üzerine başladım ve araştırmalarımı sürdürdüm. 2008 yılında doktora tezimi tamamladım. Modern, klasik ve estetik Kürt edebiyatı üzerine doktora tezim tamamlandı. Tezimde ulaştırdığım kaynaklardan oluşturduğum sonuçları “Di Navbera Tari u Ronahiyê de” adıyla kitaplaştırarak araştırmacılara ve okurlara sundum’ dedi.
Kürt edebiyatını araştırıyorum
Modern Kürt edebiyatın canlı olduğuna dikkat çeken Dr.Bochenska, Kürt edebiyatının köklerine vurgu yaparak, Kürt folklorü ve klasik edebiyatında bu kökleri aramanın gerektiğini, kitabında buna yer verdiğini belirtti. Dr. Bochenska, “Kitabın içeriğini Kürt folklorüyle, klasik ve modern Kürt edebiyatı üzerine kurguladım. İlk olarak Türkçeyi öğrendim, Kürt edebiyatını daha çok çeviri edebiyat eserlerinden tanıdım ama daha sonra Kürtçeyi de öğrenince artık Kürt edebiyatına Kürtçe ile yoğunlaştım. Bence Kürt edebiyatında canlı ve büyük potansiyel görüyorum. Bu potansiyelin köklü Kürt edebiyatından kaynaklandığını söyleyebilirim. Kürt edebiyatında aşk ve özgürlük nasıldır? Bunu klasik edebiyatta ‘Mem u Zîn’de görmek mümkündür. Kürtlere özgü motifleri araştırdığınızda ne kadar güçlü bir edebiyata sahip olduklarını da görmüş olursunuz” şeklinde konuştu.
Dünyayla buluşmalı
Kürt edebiyatı üzerine 5 dilbilimci ile araştırma yaptıklarını kaydeden Dr. Bochenska, ‘’Bize Kürtler kimdir? dediklerinde Kürt edebiyatıyla ancak Kürtlerin kim olduğunu anlayabiliriz. Araştırmalarımda edindiğim sonuçlarda Kürtlerin ahlaki, estetik ve klasik edebiyatı bence çok dikkat çekicidir. Biz Polonda’ya 5 dilbilimci, edebiyatçı ve sosyolog tarafından Polonda Bilim Vakfı desteğiyle Kürt edebiyatı üzerine kapsamlı araştırma yapıyoruz. Bu halkın köklü klasik ve modern edebiyatını dünyayla buluşturmak istiyoruz.Kürt edebiyatının Kürdistan’ın sınırları dışına çıkması gerektiğine inanıyorum. Avrupa’da Kürt edebiyatına ilgi duyulması için bu şart. Bir dilin eleştirel metinleri yabancılar tarafından yazıldığı zaman bu edebiyatın geniş bir alana yayılmış olduğuna işaret ediyor” dedi.
FERHAT ARSLAN/ANF/ÊLÎH