Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi’nde AKP-MHP faşist rejiminin kayyum darbesi enine boyuna tartışıldı. HDP’li eşbaşkanların Kürt olduğu için görevden alındıkları ve tutuklandıkları belirtildi. AKP’li Şeyma Doğucu, konuşurken yuhalandı ve konuşmasını tamamlayamadı.

BARIŞ BALSEÇER / STRASBOURG

Avrupa Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi (AYBYK) Genel Kurulu’nda Türkiye’deki yerel seçimlerle ilgili rapor tartışılıp onaylandı. HDP’li belediye eşbaşkanlarının kayyum atanmasına tepki gösterilen Genel Kurul’da Silopi Belediye Eşbaşkanı Adalet Fidan da bir konuşma yaptı.

Çarşamba günkü AYBYK Genel Kurul oturumunda Türkiye’deki yerel seçimlere ilişkin hazırlanan gözlem raporu tartışıldı. Türkiye oturumunda 31 Mart yerel seçimleri, tekrarlanan 23 Haziran İstanbul seçimi, Kürdistan’daki belediyelere yönelik kayyum darbesi ve Türkiye’nin Rojava’ya yönelik işgali de gündeme geldi. Silopi Belediyesi Eşbaşkanı Adalet Fidan, Kars Belediye Eşbaşkanı Ayhan Bilgen ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da katıldı.

Türkiye’ye sert eleştiriler

Yerel seçimler sonrası halk iradesinin gasp edilerek 13 HDP’li belediyeye kayyum atandığına dikkat çekilen Genel Kurul’da kongre üyeleri, Türkiye’ye sert eleştirilerde bulundu. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Türkiye Seçim Raportörü Andrew Dawson, Türkiye’nin ’terör’ tanımının sorunlu olduğuna dikkat çekerek, yerel demokrasinin bölgeden bölgeye değiştiğine tanıklık ettiklerini söyledi.

“Muhalifler ‘terörist’ ilan ediliyor” diyen Dawson, “Halkın oyu ile seçilen kişiler, ‘terör’ bahanesiyle görevden alınıyor ve kayyum atanıyor. Haklarında ise teröre dair tek bir delil bulunmuyor” dedi ve ekledi: “Görüştüğümüz İstanbul Baro Başkanının bize söylediği, ‘Türkiye’de adalet yok. Türkiye’de kuvvetler ayrılığı kalmadı.”

Türkiye’de korkunun hakim olduğuna vurgu yapan Dawson, seçim sürecinde heyet üyelerine yönelik baskılara işaret ederek, “Demokrasinin ne kadar önemli olduğunu anlamak isterseniz, gidip Türkiye’yi okuyun” dedi. Hazırladıkları raporla da Türkiye demokrasisine katkı sağlamak istediklerini belirtti.

Özerlik Şartı’na aykırı

Türkiye heyetinin başkanı Tahir Büyükakın, raportörün konuşmalarına itiraz ederek, raporun adil ve objektif olmadığını savundu. Almanya heyetinden Josef Frey ise Büyükakın’a itiraz ederek Amed, Mardin ve Van belediyelerine kayyum atandığını hatırlattı ve şöyle konuştu: “Kars ve Van kentleri ile kardeş şehiriz. Dört yıldır çok yoğun ticari ilişkilerimiz var. Van Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Bekir Kaya’yı 2016 yılında görevden almışlardı. Şimdi cezaevinde. Ardından Bedia Özgökçe Ertan belediye eşbaşkanı olarak seçildi. Onu da görevden aldılar. Seçilen insanlar görevlerinden alınacaksa, neden seçim yapıyoruz ki? Bu yaşananlar Avrupa Konseyi’nin Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın bütün hükümlerine aykırı. Seçilenler görevlerini yerine getirebilmeli. Demokrasi bu şekilde işleyebilir.”

Almanya heyetinden Soeren Schumacher, Kongre’nin seçimleri izlemeye yetkili tek uluslararası kurum olduğunu belirterek, “Dişlerini kaybetmiş bir kaplan gibi kükreyip duruyoruz ama bence pek fazla bir işe yaramıyoruz” diyerek, “Ciddiye alınmamız gerekiyor” diye ekledi.

Kürt oldukları için tutuklandılar

İtalya heyetinden P. Fassino da muhaliflere yönelik baskılara dikkat çekerek, “Farklı düşünen, muhalefet üyesi olan herkesi terörist ilan edemezsiniz” dedi.

Romanya heyetinden Robert Csongor Gruman seçilmişler yerine atanmışların göreve getirilmesinin sözleşmenin 4. maddesine aykırı olduğunun altını çizdi. Gruman, “Kongre olarak hukuki olmayan gerekçelerle görevden alınan belediye başkanlarının görevlerine devam edebilmelerini sağlamak zorundayız” dedi.

Fransa heyetinden Jean-Louis Testud ise AİHM’in kayyumlara ilişkin Türkiye’yi mahkum ettiğini hatırlatarak, “Burada, cezaevine girip çıkmış iki meslektaşımız var. Leyla Güven hakkında yine iddianame yoktu, yaklaşık dört yıl cezaevinde kaldı. Diğeri ise arkadaşımız Nurhayat Altun. Bu iki arkadaş kongremizin üyeleriydi. Kürt oldukları için otomatikman ‘terörizme destek’ bahanesiyle tutuklanıp, cezaevine kondular” diye konuştu.

Silopi Belediye Eşbaşkanı konuştu

Genel Kurul’da söz alan Silopi Belediye Eşbaşkanı Adalet Fidan, 31 Mart yerel seçimlerinden sonra, 6 belediye eşbaşkanı ve 48 meclis üyesinin mazbatalarının verilmediğini söyledi. “Seçimlerden 5 ay gibi kısa bir süre sonra 13 belediyemize  kayyum atandı” diyen Fidan, “Biz burada yerel yönetimleri tartıştığımız sırada Cizre Belediyesi eşbaşkanımız görevinden alınıp tutuklandı ve yerine kayyum atandı. Görevden alınan 13 belediye eşbaşkanımızdan şu an 9’u cezaevinde” diye belirtti. Açılan soruşturmaların görevden alma gerekçesi olduğunun altını çizen Fidan, “Kayyumların atanması sonrasında yerel yönetimlerin en önemli organı olan meclisler feshediliyor ya da işlevsizleştiriliyor. Hiç bir meclis üyesi herhangi bir toplantıya çağrılmıyor. Bizim temennimiz Türkiye’nin üyesi olduğu Avrupa Konseyi’nin belirlediği ölçüleri bir an önce esas almasıdır” diye konuştu.

Türkiye heyeti yuhalandı

Türkiye heyetinden İstanbul Sancaktepe Belediye Başkanı Şeyma Doğucu’nun konuşması Genel Kurul’da tepkiyle karşılandı. “Soruşturmanın selameti açısından belediye başkanları açığa alındılar. Nitekim soruşturmanın sonunda da, mutlaka suça destek verdikleri ile ilgili mahkumiyetler söz konusudur. Bizim yaptığımız iş, olayın büyümeden, terörizmin büyümeden yok edilmesidir. Türkiye’nin Kürtlerle ilgili hiç bir sorunu yoktur” iddiasında bulundu. “Eğer görevden almayı herkese yapsaydık, CHP’li belediye başkanlarının da bugün, görevde olmaması gerekirdi” diyen Doğucu, kongre üyelerinin yoğun yuhalamaları sonunda konuşmasını bitiremedi.

Venedik Komisyonu’na taşınacak

Yürütülen tartışmalar sonucunda AYBYK üyesi raportör Andrew Dawson tarafından hazırlanan rapor 124 evet, 13 red ve 2 çekimser oy sonucunda kabul edildi. AYBYK 31 Mart yerel seçimleri sonrası seçimleri kazanmış olmalarına rağmen bazı HDP’li belediye başkanlarının mazbatalarını alamamış olmaları ve Yüksek Seçim Kurulu’nun İstanbul’da Büyükşehir Belediye seçimini tekrarlamasını Venedik Komisyonu gündemine taşımak amacıyla girişim başlatmayı kararlaştırdı. Yerel ve bölgesel demokrasinin gidişatı ve Kürt meselesini de gündemine alan AYBYK Kongresi, bu baskıları kabul etmediği mesajını Ankara ve Avrupa başkentlerine iletmiş olacak. Kürt halkının gasp edilen iradesi ve sonrasında tutsak edilen ve yerlerine kayyum atanan yerel ve bölgesel seçilmişlerin içinde bulunduğu duruma dair ortak bir tavır belirlendiği toplantıda, ortak tutumun Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Genel Sekreterliği ve AKPM ile Ankara ve AK üyesi 46 ülkenin başkentlerine iletileceği de belirtildi.

Oylama sonrası İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da Genel Kurul’a hitaben bir konuşma yaptı.

Alman heyetiyle görüştü

Öte yandan Kars Belediye Eşbaşkanı Ayhan Bilgen, Silopi Belediye Eşbaşkanı Adalet Fidan ile beraberindeki heyet AYBYK Almanya heyetiyle bir araya geldi. HDP’li belediyelere yönelik kayyum darbesi ve baskıların dile getirildiği görüşmede Alman Heyetin Başkanı Bernd Voehringer, kayyum atamalarını yakından takip ettiklerini belirtti. Türkiye demokrasisinin büyük darbe aldığının altını çizen Voehringen, belediye eşbaşkanlarının görevlerine iade edilmesi gerektiğini söyledi.