İskandinavya ülkelerinde yaşayan Kürt sanatçılar, İsveç’in başkenti Stockholm’de bir araya geldi. İşçi Eğitim Merkezi’nde (ABF) yapılan toplantıya, Kürdistan’ın dört parçasından ve farklı sanat dallarından sanatçılar katıldı. Sanatçılar, dili ve kültürü baskı altında olan bir halkın sanatçılarının örgütlenme zorunluluğuna dikkat çekti.
Toplantının açış konuşmasını yapan Necmeddîn Xulamî, Ortadoğu ve Kürdistan’daki son gelişmelerin sanatçılara da büyük görevler yüklediğini gösterdiğini söyledi. Xulamî, sanatçıların örgütlenmesinin zorunluluğuna vurgu yaptı. Sanatçı Armanc, Kuzey Kürdistan’da sanatçıların örgütlenmesini ele alırken, Zariya Zerdest ise bir resim sanatçısı olarak karşı karşıya kaldığı güçlüklere dikkat çekti. Toplantıda, örgütlenme konusunda görüş birliğine varılırken, bunu hızlandırmak için nisan ayında daha geniş toplantı yapılması kararı alındı.
Kapitalizm büyük tehdit
Toplantıya katılanlar arasında Mezopotamya Demokratik Kültür Hareketi’nden (TEV-ÇAND) Mehmet Sürmeli ve Amele de bulunuyordu.
Sorularımızı yanıtlayan Mehmet Sürmeli, İskandinav ülkelerinde Kürt sanatçıların örgütlenmesinin önemine vurgu yaptı. Örgütlenmeyle Kürt sanatçıların ortaklaşmasının da önemli ölçüde gerçekleşmiş olacağını ifade eden Sürmeli, şöyle konuştu: “Kürt kültür ve sanatı büyük bir tehdit ve asimilasyonla karşı karşıya. Bu tehdit sadece Türkiye, Suriye ve İran gibi ülkelerden değil Avrupa’dan da geliyor. En büyük tehdit kapitalizmin kendisinden geliyor. Kapitalizm, kültür ve sanat alanında da maddiyatçılık, bireycilik ve örgütlenmeden kaçışı ön plana çıkarıyor. Biz ahlaki, adalet ve estetik duygusu olan, kendi dili ve kültürünü geliştiren bireyler ve toplum yaratmak istiyoruz.”
İyi bir başlangıç
Kapitalizmin sanat ve kültürü kendi çıkarları için kullandığını vurgulayan Sürmeli, sistemin modadan şiire, edebiyattan oyununa kadar her alanı kontrol altına almaya çalıştığını dile getirdi. Ayrıca, buna karşı mücadele etmek için birleşen sanatçıları engellemek için ‘sanatçı örgütlü olmaz, siyaset yapamaz’ söylemini öne çıkardığını sözlerine ekledi.
Sürmeli, Türk İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin’in ‘resimle, şiirle terörizm’ olabileceğini söylemesinden sonra KCK adı altında yapılan soykırım operasyonlarının sanatçıları da içine alarak yaygınlaştığına da dikkat çekti. Kürt sanatçıların bu gerçeğin bilincine vararak örgütlenmesi gerektiğini ifade eden Sürmeli, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Sanatçı toplumun vicdanıdır. Tarih boyunca nerede haksızlık, adaletsizlik ve kötülük varsa ona karşı çıkan ve ilk sözü söyleyen sanatçılar olmuştur. Rejim bunu bildiği için saldırıları aydınlara ve sanatçılara yöneltmeye başladı.“
Tiyatro sanatçısı Kemal Görgü de, her halkın kendi sanat ve tarihiyle tanındığını, bunları tanıtma ve yaygınlaştırma görevinin sanatçılara düştüğünü söyledi. Görgü, örgütlenmek için iyi bir başlangıç yaptıklarını ve sonuçtan umutlu olduğunu söyledi.
MURAT KUSEYRİ/STOCKHOLM