Almanya Berlin merkezli “Art and Prison e.V.” (Sanat ve Cezaevi) derneği, her yıl dünyanın dört bir yanında cezaevlerinde bulunan tutuklular için çeşitli sanatsal etkinlikler düzenliyor. Geçtiğimiz yıl MAGNIFICAT/Berlin Galerisi’yle ortaklaşa düzenlediği „Işık ve karanlık üzerine“ konulu resim yarışmasında, İzmir-Buca Cezaevin’de bulunan Kürt tutsak Deniz A. dokuzuncu oldu.
Art and Prison derneği tarafından geliştirilen projeyi, tanınmış şahsiyetlerden Almanya Kızılhaç Başkan Yardımcısı Donata Schenck zu Schweinsberg, ressam Michael Triegel, müzisyen Peter Bruns ve sinema oyuncusu Michael Mendl destekledi. Proje, cezaevlerinde yaşananlara dikkat çekmek ve tutukluları sanat çalışmasına teşvik amacını taşıyor. Dernek, projeye şu sözlerle dikkat çekiyor: „Cezaevinden resimler, kalıcı olma suretiyle topluma bir ayna tutmaktadır. Cezaevleri her zaman ‘toplumun aynası’ konumundadır. Fakat aynaya bakarak kendisiyle kim yüzleşmek ister ki?“
40 ülkeden 200’ü aşkın eser
Aralarında Türkiye, Bosna Hersek, Arnavutluk, Almanya, Kolombiya, Hindistan, Lübnan, Fas, Meksika, Nijerya, Avusturya, Polonya, Filipinler, Porto Rico, Romanya, Rusya, İsveç, İspanya, Sri Lanka, Tayland, Çek Cumhuriyeti, Ukrayna, Macaristan ve Vietnam gibi 40’ı aşkın ülkeden 200’ü aşkın kadın ve erkek tutuklu yarışma için eserlerini gönderdi. Tutsakların göndermiş olduğu 200’ü aşkın resim arasında Türkiye cezaevlerindeki 17 siyasi tutsağın resimleri de yer alıyor. Bu resimlerden üçü ise, ‘taş atan çocuklar’ olarak bilinen tutuklu çocuklara ait.
Karanlık ve ışığı resmettiler
Yarışmaya gönderilen eserler, “karanlık ve ışık” temalı. Organizatörler, parmaklıklar ardında yaşayanların kendi dünyalarını „aydınlatmalarını“ sağlamaya çalıştıklarını belirtiyor. Organizatörlerin, gelecek olan eserlerin 60cmx80cm’yi geçmeyecek büyüklükte talep etmeleri, yarışmanın diğer bir tanımlaması olan „yarım metre karelik özgürlük“ söylemine de denk düşüyor. Dolayısıyla tutuklular, yarım metrelik bir tabloda düşünce ve hayallerini resmetmeye çalıştı.
Yarışmaya gelen 200’ü aşkın resim ve çizim, Alman sinema oyuncusu Michael Mendl, Berlin’de yaşayan İran asıllı ressam Kani Alavi, New York’lu ressam Daniel Hauben, Viyana’lı ressam Sylvia Vandermeer, Regensburg’lu ressam Renate Christin’den oluşan Jüri tarafından değerlendirildi. Jüri, 200’ü aşkın resim ve çizim içerisinden ilk 50’ye girenleri belirledi. Ardından ikinci etapta 30 resim seçildi.
Birinci ABD’den
Dereceye giren ilk otuz resimden birinciliği, ABD’den James adlı tutuklunun „Hapsedilen insanların koşulları„ temalı eseri kazandı. İkinciliğe, Almanya JVA Ebrach cezaevindeki Ferederic adlı tutuklunun „ışık taşıyıcı„ adlı eseri layık görülürken, üçüncülüğü ise Austurya Justitzanstalt Eisenstadt cezaevindeki Kurt adlı tutuklunun „özgür bakış“ isimli resmi kazandı. Buca Cezaevi’nde tutsak Deniz A. ise, „güvercin“ adlı eseri ile dokuzuncu sırada yer aldı. Bunun yanısıra ilk elli resim arasında biri Şinasi Tur olmak üzere iki tane Kürt tutsağın daha resimi bulunuyor.
Dereceye giren resimler başta olmak üzere yarışmaya gönderilen tüm eserler „Cezaevinden Resimler“ adıyla Berlin’de sergileniyor. Art and Prison Derneği yöneticileri, eserleri çeşitli ülkelerde sergileyecekleri bilgisini verdi.
DEVRİŞ ÇİMEN