Gümrükte el konularak bekletilen kitaplar arasında İsveçli çocuk kitapları yazarı Astrid Lindgren ve Norveçli Yazar Knut Hamsun’un Kürtçeye çevrilen çocuk kitapları da bulunuyordu. Sol Parti Milletvekili Jacob Johnson ise, barış sürecini başlatmakla, Kürt dili ve kültürü üzerindeki baskıları kaldırmakla övünen AKP iktidarının 28 bini aşkın Kürtçe kitabı 3,5 ay İstanbul Gümrüğü’de bekletmesini yazılı bir soru önergesiyle İsveç Parlamentosu’nun gündemine taşıdı.
Kitaplara gözaltı
Stockholm’de kurulu Apec Yayınevi Amed’de düzenlenen Tüyap 5. Kitap Fuarı’nda sergilenmesi ve satışa sunulması için çoğunluğu çocuk kitabı 28 bin 370 adet Kürtçe kitap yolladı.Gümrük vergisi ödenmesine ve tüm bürokratik işlemler yapılmasına rağmen kitaplar gümrüğün depolarında tutulduğu için Apec’in fuarda açtığı standı boş kaldı.Gümrük Müdürlüğü arasında yasaklanmış eserler bulunacağı gerekçesiyle kitapları bekletirken, 14 Mayıs günü kitapların listesini İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü’ne yollayarak kitapların yasak olup olmadığının tespit edilmesini istedi.
16 Mayıs’ta İstanbul İl Emniyet Müdürü Celal Sel, Gümrük Müdürlüğüne kitapların yasaklı olup olmadığını belirleme yetkisinin kendilerinde değil Cumhuriyet Savcılarında olduğunu yazılı olarak iletti. Bunun üzerine Gümrük Müdürlüğü Anadolu Cumhuriyet Başsavcısı’na başvurarak kitaplar hakkında bilgi istedi. Cumhuriyet Savcısı Selahattin Ulusoy, konunun savcılığın Basın Suçlarını Soruşturma Bürosu’nun görev alanına girmediğini öne sürerek bilgi ve belgelerin İstanbul Emniyet Müdürlüğünden temin edilmesi gerektiğini belirten mektubu 20 Mayıs günü Gümrük Müdürlüğüne yolladı. Emniyet ve Savcılık yetkilileri yasaklı kitapları belirleme yetkisinin kendilerinde olmadığını iddia ederek topu birbirlerine atarlarken, olanlara tepki gösteren Apec Yayınevi sorumlusu Ali Çiftçi, İsveç Dışişleri Bakanlığı’na başvurarak kitapların serbest bırakılmaları için İsveç’in girişimde bulunmasını istedi.
Apec Yayınevini’nin çocuk kitaplarının basımı ve İsveçce'den Kürtçe'ye çevirmede uzmanlaştığını belirten Johnson, yayınevinin son üç yıldır Amed’de düzenlenen kitap fuarlarına katıldığını hatırlatıyor. Ancak 20-25 Mayıs günü düzenlenen fuara katılması amacıyla gönderilen kitapların gümrük vergisi ödenmesine rağmen İstanbul Erenköy’deki gümrükte keyfi bir biçimde bekletildiğini belirtiyor ve Dışişleri Bakanı Carl Bildt’e kitapların yerine ulaşması için ne yapmayı düşündüğü sorusunu yöneltiyor.
Bildt, Johnson’un 26 Haziran günü verdiği önergesine vereceği cevabı sürekli erteledi ve ancak 21 Ağustos günü yanıtladı. Kitapların yakında serbest bırakılacağı umudunu belirten Bildt’in yanıtından bir gün sonra da kitaplar Türkiye’deki Apec yayınevinin yetkililerine teslim edildi.
MURAT KUSEYRİ/STOCKHOLM