2006 yılında "Kürt Dil Bayramı" ilan edilen 15 Mayıs'ta TZPKurdî, KURDİ-DER ve BDP Kürtçe önündeki engellerin kaldırılması ve Kürtçenin eğitim dili olması yönündeki taleplerini dile getireceği birçok etkinlik düzenliyor.
Celadet Ali Bedirxan tarafından 1932 yılında çıkarılan Kürtçe Hawar dergisinin yayınına başladığı gün olan 15 Mayıs, 2006'dan beri Kürt Dil Bayramı olarak kutlanıyor. Kürt Dili Araştırma ve Geliştirme Derneği (KURDİ-DER), Kürt Dil Bayramı nedeniyle bir çok yerde paneller, basın açıklamaları ve mitingler düzenliyor. BDP, TZPKurdî ve KURDİ-DER, okul öncesinden üniversiteye kadar tüm eğitimin ve öğretimin Kürtçe olmasını, Kürtçenin resmi dil olarak tanınmasını ve yaşamın her alanında kullanılmasının önünün açılmasını talep ediyor. Kürtler bu taleplerinin yeni anayasada yer alarak güvenceye alınmasını istiyor.
Hakkari'de miting yapılıyor
Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nde de bugün kutlama için miting yapılacak. Kürt Dili ve Eğitimi Hareketi (TZPKurdî) ve KURDÎ-DER'in ortak organize edeceği mitingte; Kürt dilinin yasal güvence altına alınmasını ve özgür, eşit bir yaşam için Kürt halkının siyasi statü taleplerinin yeni anayasada tanınması talep edilecek. Mitinge BDP Hakkari Milletvekili Esat Canan ile Van Milletvekili Nazmi Gür de katılarak konuşma yapacak. Günlerdir miting için ilçede bildiriler dağıtıldı, dün de sokak sokak bildiriler dağıtılarak halk mitinge davet edildi.
Kızıltepe'de 2 gün kutlanacak
Mardin Kızıltepe'de de 2 gün sürecek etkinlikler bugün başlıyor. KURDİ-DER Kızıltepe Başkanı Mesut Demircan, Kızıltepe Belediye Başkan Vekili Musa Sertkaya, Belediye Başkan Yardımcısı Şemsettin Sulhan ile belediye meclis üyelerinin de bulunduğu çok sayıda kişi dün Özgürlük Meydanı'nda bildiri dağıtarak halkı etkinliklere davet etti. Batman'da da bugün Kürt Dil Bayramı kutlaması yapılıyor. Etkinliklerde Kürtçenin eğitim dili olması talep edilecek.
Cezaevlerine kart gönderildi
KURDİ-DER üyeleri, 11 Mayıs'ta ise Amed, Mardin, Van ve Adıyaman'dan 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı nedeniyle cezaevlerindeki siyasi tutuklulara kart gönderdi. Önceki gün de Silopi'de TZPKurdî tarafından Kürt Dili Bayramı nedeniyle "Kürt dili ve kültürü" konulu panel düzenlendi. BDP binasında yapılan panelde KURDÎ-DER Yöneticisi Nedim Oruç konuşma yaparak inkar ve asimilasyona karşı anadilin korunması ve geliştirilmesi üzerinde durdu.
Kürtçe Terimler Çalıştayı yapıldı
Öte yandan hafta sonu Amed'de TMMOB İl Koordinasyon Kurulu ile KURDÎ-DER ortaklaşa Kürtçe Teknik Terimler Çalıştayı'nı düzenledi. Çalıştaya Türkiye, Avrupa, Federe Kürdistan Bölgesi ve İran’dan, matematikçi, fizikçi, dilbilimci, akademisyen ve mühendislerden oluşan ve aralarında Federe Kürdistan Bölgesi Kürt Dil Akademisi Üyesi Reşit Fendi, Duhok Üniversitesi Kürtçe Dil ve Edebiyat Bölümü dil bilimcileri, Dilbilimci Sami Tan, Dilbilimci Zana Farqînî, Dilbilimci Deniz Gündüz (Dimilikî), Koma Wate üyesi Mahmut Nêşite (Dimilkî), Süleymaniye Üniversitesi’nden Dilbilimci Dr. Hogir, Hewrani, Dil ve Kültür Derneği Başkanı Eyüp İslam’ın da bulunduğu çok sayıda kişi katıldı.
Dil toplumun temelidir
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan mimar ve KURDİ-DER öğretmeni Hasan Güneyli, çalıştay hazırlıklarının 9 ay sürdüğünü ve 24 kişilik komisyonun 10 bin Kürtçe teknik kelime çıkardığını söyledi. TMMOB İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Necati Pirinççioğlu ise, “Bu çalışma tekniki kelimeler açısında ilktir ve uluslararası bir çalışmadır” dedi. TZPKurdî Sözcüsü Mehmet Şahin de, “Dil toplumun temelidir. Dil topluma şekil verir. 80 yıldır Kürtçe yasaktı. Ancak son 30 yıllık mücadelede birçok şeyler elde edildi. Bununla birlikte dil alanında da birçok gelişmeler oldu” diye konuştu.
Kürt tutsaklara adandı
Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK), Kürt Dil Bayramı'nı Türk mahkemelerinde ısrarla anadilleriyle savunma yapmak isteyen 'KCK' tutuklularına adadıklarını duyurdu.
KNK Dil ve Eğitim Komisyonu, Kürt Dil Bayramı’nın tüm Kürt ve Kürdistanlılara kutlu olmasını diledi. KNK bu yılki kutlamayı, Türkiye, İran ve Suriye devletinin Kürt ulusu ve Kürdistan üzerindeki ağır baskılarının sürdüğü çetin şartlar altında gerçekleştirdiklerine dikkat çekti. Kürt ve Kürdistanlıların söz konusu işgalci devletlere karşı direnişlerini en yüksek derecede sürdürdüğünü belirten KNK, “Bu ağır baskı çemberi içinde Kürt dili bu devletlerde hala da resmiyet kazanmadı. Bu devletlerde sistematik bir Kürt eğitimi yoktur ve fırsat da vermiyorlar” dedi.
Anadil hakkı anayasaya girmeli
Türkiye’de bir süredir yeni anayasa çalışmalarının olduğu, bu süreçte Kürtlerin Kürtçe eğitim konusunu sürekli güncel tutmalarının büyük önem taşıdığını belirten KNK Dil ve Eğitim Komisyonu, devamla şunları vurguladı: “Kürtçe eğitim Kürtler bakımından bir var olma yok olma sorunudur. O nedenle her ne bakımdan olursa olsun genel Kürtçe eğitimin yolu açılmalı ve bunun için topyekün Kürt halkı, Kürt ulusal hareketi sorumlu ve öncüleri bütün yetenek ve imkanlarını bu haklı istemin kazanılması ve realize edilmesi için seferber etmelidir.”
Kürtçeyi korumak ulusal görevdir
KNK, sürekli bir biçimde, Kürt ulusal güçlerinin dikkatlerini bu yaşamsal soruna yoğunlaştırmalarını sağlamaya çalıştıklarına dikkat çekerek, Dil ve Eğitim Komisyonu'nun anlayış ve bilinçle, bu yılki Kürt Dil Bayramı kutlamalarını "Kürt ve Kürdistan için Kürtçenin korunması ulusal bir ödevdir" temasıyla başlattığını bildirdi. KNK, anadilin korunması ve geliştirilmesi için Kürtlere de şu çağrıyı yaptı: "Tüm Kürt ve Kürdistanlılar, ülkede, yurtdışında, tüm diaspora alanlarında ve her nerede yaşıyorlarsa, bu kutlu amaç için çalışmalarını sistemli hale getirmeli ve bunun için genel bilinçlendirme faaliyetleri yapmalı ve yine çok çeşitli etkinlikler düzenlemelidirler."
Siyasi tutsaklara adandı
KNK Dil ve Eğitim Komisyonu, bu yılki kutlamaları da 'KCK operasyonları' adı altında tutuklanan ve mahkemelerde büyük bir kararlıkla savunmalarını anadillerinde yapmak isteyen Kürt siyasetçilere, avukatlara, gazetecilere, sivil toplum örgütü temsilcileri ile sendika çalışanlarına adadıklarını duyurdu. Açıklamada, "Onlar bu eylemleriyle aynı zamanda Kürt dili davasının bayraktarıdır ve tüm Kürt ve Kürdistanlılar onların davasını sahiplenmelidir. Bu ulusal bilinç ve düşünceyle tüm Kürt ve Kürdistanlıların Kürt Dil Bayramı'nı kutluyoruz" denildi.
ANF/BRÜKSEL