Leverkusen’de Kürtçe ders

Almanya’da yaşayan göçmenler için anadil dersi insani bir hak olmasına rağmen Kürtler yararlanamıyordu. Çünkü Alman devleti, Türkiye’den gelen Kürtleri Türk, İran’dan gelenleri Fars, Irak ve Suriye’den gelenleri ise Arap görüyorlardı. Kısacası Kürtler için inkar ve asimilasyon politikaları burada da devam etmekteydi. Ancak Kürt halkının verdiği ve vermekte olduğu mücadele sonucu Kürt dili bir şekliyle kabul görmüş bulunuyor.
Kürtçe anadil dersleri 15 yıldan beri Almanya’nın birçok eyaletinde (NRW, Bremen, Niedersachsen, Hamburg) verilmektedir. Ancak son dönemlerde özellikle Almanya Kürt Dernekleri Federasyonu (YEK-KOM) ve bir çok kuruluşun da destek verdiği Kürtçe’nin Almanya’daki okullarda ders olarak verilmesi kampanyaları da etkisini göstermeye başladı.
Türkiye cezaevlerinde binlerce tutsağın açlık grevlerine girerek gündeme taşıdığı „anadilde eğitim“ talebi Türk devleti tarafından henüz cevabını bulmamışken, Almanya’nın Leverkusen kentinde yaşayan Kürdistanlılar, Kürtçe’nin okullarda ders olarak verilmesi için başvurdukları Schulamt’tan olumlu yanıt aldı. Kürt Veliler İnisiyatifi’nin çalışmaları sonucu kabul edilen Kürtçe eğitim, geçtiğimiz haftadan itibaren Erich Klausener İlkokulu’nda verilmeye başlandı. Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Nordrhein Westfalen (NRW) eyaletinde verilen Kürtçe derslere ilişkin Mamoste Mahmut Akbayır ile görüştük.

14 yıldan beri Köln’de Kürtçe anadil dersleri vermektesiniz. Şimdi de Leverkusen’de yeni bir gruba ders veriyorsunuz. Bu nasıl oldu?
Bildiğiniz gibi ben 14 yıldan beri Köln’deki 4 değişik ilkokulda (Grundschule) ders vermekteyim. Bir grubum, öğrenci sayısının azalması sonucu dağıldı. Bu arada Leverkusen’de ihtiyaç olduğunu biliyordum. Kürt Veliler İnisiyatifi’nin çalışmalarından da haberdardım. Orada bir grup oluştuğunu ve yeni bir Kürt öğretmenin atanamayacağını da bildiğim için oraya başvurumu yapıp sahiplendim. İki ay süren bürokratik işlemler sonucu, geçtiğimiz haftadan itibaren (22.11.2012) Erich Klausener Schule’de Kürtçe anadil dersi vermeye başladım.

Leverkusen’de kaç öğrenciye ders veriyorsunuz?
Toplam 30’a yakın öğrencim var. Her haftanın perşembe günü, saat 13:00 ile 17:00 arasında ders vermekteyim. İlginin çok olduğunu gördüm. Bu öğrencilerin sayısının çoğalacağını tahmin ediyorum. Bu da ancak büyük duyarlılıkla olur.

Kürtçe derslere kaçıncı sınıftakiler katılabilir?
Kürtçe derslerine yalnız ilkokul çağındaki öğrenciler değil, 10. sınıfa kadar öğrenciler de gelebilirler.

Kürtçe anadil dersi için aileler nasıl ve nereye başvuracaklar?
Kürtçe anadil dersi için anne ve babalar çocuklarının gittiği okullar aracılığı ile „Anadil Eğitim Kayıt Formu“nu (Anmeldeformular) doldurmaları gerekiyor. Bu toplanan kayıtlarla Kürt Veliler İnisiyatifi aracılığı ile ilköğretim Müdürlüklerine (Schulamt) başvuru yapılır. Schulamt’da toplanan kayıt işlemlerini gözden geçirdikten sonra hangi okulda daha fazla öğrenci kaydı varsa ona göre okul tespiti yapılır. Bundan sonra da Schulamt Kürtçe öğretmenin olup olmadığını araştırır. Yeni bir öğretmenin atanması için ögrenci sayısının yüksek olması gerekir, (80-100 veya daha fazla).

Bir kişinin Alman okullarında Kürtçe ders vermesi için neler gerekiyor?
1. Öğretmenlik diploması olması gerekir
2. Kürtçeyi iyi bildiğine dair elinde belge olması gerekir
3. Almanca dilini de iyi bilme koşulu aranır


Bir okulda Kürtçenin ders olarak verilmesi için kaç öğrenci gerekiyor?
Öğrenci sayısı eyaletlere göre değişmekle beraber, NRW’de en az 15 öğrenci olmalıdır.


Ders saatleri nasıl belirleniyor?
Anadil dersleri genellikle öğleden sonraları verilir. Çünkü öğrenciler değişik okullardan bir merkezi okula toplanmaktadırlar. Bundan böyle öğrenci bulunduğu okulun derslerini bitirdikten sonra ancak anadil dersine gelebilir.

Yıllardır eğitim veren birisi olarak Kürtçe ders konusunda önünüze çıkan engel ve sıkıntılar nelerdir?
Bu konuda istediğimiz kadar ilgi olmasa da, çok özverili ailelerimiz de vardır. Zorluklarımızdan birisi de dersin her okulda olmayışı. Anne ve babanın çalışmasından dolayı küçük öğrenciler tek başlarına derslere gelemiyor. Yine bazı aileler Kürtçeyi bilmeyi bu dili konuşmakla yeterli buluyor. Oysa, böyle olsaydı dünyada okulların açılmamış olması gerekirdi. Çünkü her dil ancak o dili yazıp okumakla öğrenilir.

Sizce anadilini iyi bilen bir öğrenci daha mı başarılı?
Anadil çok önemli. Anadilini bilen kişiler diğer dilleri de daha rahat öğrenirler ve derslerinde elbetteki daha başarılı olurlar. Ben kişi olarak hiçbir dile karşı değilim. Ancak kişi önce kendi anadilini iyi bilmeli ki diğer dilleri de öğrenebilsin. Bir dil bilimcisi anadilin önemini şöyle dile getirmektedir: „Anadil insanın kendi derisi gibidir. Her zaman kişiyledir. Kendisinden koparıp atamaz, atmak istese bile. Ama yabancı diller insanın elbiseleri gibidir. İstediği gibi değiştirebilir.“

Şu anda kaç okulda ve nerelerde Kürtçe dersi vermektesiniz?
Şu anda üçü Köln’de biri de Leverkusen’de olmak üzere dört okulda Kürtçe anadil dersi vermekteyim. Bu okullar; KGS Horststr. 1, Köln- Mülheim. Her Pazartesi günü saat 13.00-17.00 arası (5 ders saati). GGS Konrad Adenauerstr., Köln- Porz. Her Salı ve Çarşamba günleri saat 13.00-17.00 arası (10 ders). Erich Klausener Schule, Brüder Bonhoefferstr. 1, 51377 Leverkusen. Her Perşembe günü 13.00-17.00 arası (5 ders saati). GGS Riphanstr., Köln Seeberg. Her Cuma günü saat 12.00-16.00 arası (5 ders saati). Bu okullarda toplam 85 öğrenciye ders vermekteyim.

NRW eyaletinde kaç okulda Kürtçe ders veriliyor ve kaç öğrenci derse giriyor?
Toplam 16 okulda, 6 öğretmenle 500’e yakın öğrenciye ders verilmektedir. Köln, Leverkusen, Bonn, Duisburg, Oberhausen, Bottrop, Wesel- Dienslaken, Senden ve Gronau kentlerinde Kürtçe dersleri verilmekte.

Kürtçe ders için ailelere çağrınız nedir?
Çağrım, halkımızın bu konuda duyarlı olmasıdır. Anadil bir halkın kendisidir. O anlamda halkımız anadiline sahip çıkarsa kendisine de sahip çıkmış olur. Dilleri yok olan toplumların kendileri de yok olurlar. Onun için herkesi bu konuda duyarlı olmaya ve çevresindekilerini de bilgilendirmeye çağırıyorum.
Detaylı bilgi edinmek isteyen aşağıdaki e-mail adresimden bana ulaşabilir: hakbayir@web.de

ADEM KARAÇOBAN/KÖLN