Mezopotamya’da şiddet, 5200 yıl önce Yakın Doğu’nun geri kalanına göre çok daha az yaygındı ve bunun nedeni en erken devletlerin burada çıkmış olması olabilir. Araştırmaya göre incelenen kafataslarında, Levant ve Anadolu’ya kıyasla travma izlerine çok daha az rastlanılıyor.
Şaşırtıcı bir şekilde, son yirmi yıldır bölgeden birçok insan kalıntısı gün yüzüne çıkarılmış olsa da, Mezopotamya’da diğer bölgelere oranla Bronz ve Demir Çağları boyunca kafatası travmasına ait kanıtlar oldukça seyrek çıktı.
Warsaw Üniversitesi’nde araştırmacı olan arkeolog Arkadiusz Sołtysiak “20 yıldır Mezopotamya bölgesinde aktif bir şekilde arkeologluk yapıyorum ve incelediğim kalıntılarda çok düşük sıklıkta kafatası travmasıyla karşılaştığıma şaşırmıştım” diyor.
Sołtysiak, şiddetin Mezopotamya’da, özellikle de Bronz ve Demir Çağlarındaki (5200 ile 2500 yıl öncesinde) artan savaş bağlamında ne kadar yaygın olduğunu araştırmaya koyuldu. Vardığı sonuçları da Journal of Osteoarchaeology’de yayımladı.
1278 kafatası analiz edildi
Sołtysiak, konuyla ilgili hem yayımlanmış hem de yayımlanmamış bilimsel çalışmalar üzerinde bir tarama gerçekleştirdi ve böylece Mezopotamya’daki 25 arkeolojik alandan kafatası travması verilerini topladı. Tarama yaptığı makalelerde, Çanak Çömleksiz Neolitik dönemden modern zamanlara (yaklaşık MÖ 8700 ile MS 1500 arası) kadar uzanan büyük bir dönem içinde yaşamış 1278 bireyin kafatasları analiz edilmişti.
Sołtysiak’ın veriler üzerindeki incelemesi önceki gözlemleriyle uyuşuyordu – Mezopotamya’da kafatası travması sıklığı oldukça düşük ve yüzde 2.2 oranındaydı.
Devlet yapıları erken çıktı
Sołtysiak bunun nedeni şöyle tarif ediyor: “Doğu Akdeniz ve Anadolu’da, devletler çok daha sonra ortaya çıktı ve merkezi otorite Mezopotamya’daki kadar güçlü olmadı. Devlet yapılarının erken ortaya çıkışı ve profesyonel orduların kurulması, Mezopotamya’daki çoğu çiftçinin ve şehir sakininin erken Bronz Çağı’ndan itibaren şiddetli çatışmalarda daha az yer aldığı anlamına geliyordu. Bu da şiddetin seviyesinin o zamanda, Yakın Doğu’nun diğer bölgelerine kıyasla neden daha düşük olduğunu açıklamamıza yardımcı oluyor.”
HABER MERKEZİ