Mısır ordusu, Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’ye verdiği ültimatomun dolması üzerine anayasanın askıya alındığını ilan etti.
Mısır ordunun aldığı kararları Mısır Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakanı Abdulfettah El Sisi açıkladı.
El Sisi, mesajlarının özünün anlaşılmasını isteyerek, “Ulusal uzlaşmaya tüm kuruluşlar ve enstitülerle birlikte başkanlık da olmak üzere yapılmaya çalışılmıştır” dedi. El Sisi, ardından muhalif ve dini liderlerle yaptıkları toplantıya değinerek siyasi krizden çıkış için öngördükleri planı açıkladı.
Planın içinde anayasanın geçici olarak askıya alınmasının bulunduğunu belirten El Sisi, “Geçici teknokrat hükümeti kurulacak” diyerek en kısa zamanda seçimlere gidileceğini belirtti.
Mısır zorlu kavşakta
Mısır’da ordunun Cumhurbaşkanı’na verdiği süre dolarken, “Gerekirse canımı veririm” diyen Mursi, gitse de kalsa da ülke zor bir sınavdan geçiyor.
Mısır adeta 2011 yılında Hüsnü Mübarek’in devrildiği günlere geri döndü. ‘Arap Baharı‘ denilen halk ayaklanmalarıyla 30 yıllık diktatörü devirerek yapılan seçimde Müslüman Kardeşlerin adayı Muhammed Mursi’yi seçen halk bir yılın ardından bu kez de ‘devrimi’ gerçekleştiremediği, ekonomiyi iyi yönetemediği ve devleti Müslüman Kardeşlerin çıkarlarına teslim etmekle suçladığı seçilmiş Cumhurbaşkanı’nı indirmek için meydanlarda. Mursi karşıtları, Kahire’deki Tahrir Meydanı’nda Cumhurbaşkanı’nın göreve gelişinin 1. yıldönümü olan Pazar gününden bu yana protesto gösterileri düzenliyor. Mursi yandaşlarının da sokağa inmesiyle taraflar arasında çıkan çatışmalarda kan aktı.
Ordu duruma el koydu
Yaşanan gerilim üzerine devreye giren ordu hem muhalefete hem Mursi’yi “ya uzlaşırsınız ya da biz gereğini yaparız” diyerek ultümatom verdi. Ordunun uzlaşma için tanıdığı 48 saatlik süre dün akşam doldu. Ordu, hali hazırda Cumhurbaşkanı Mursi’nin işbirliği yapmaya yanaşmaması durumunda anayasayı askıya alıp çoğunlukla sivillerden oluşan geçici bir yönetim kadrosunu göreve getireceğini ve erken seçime gidilmesi talimatını vereceğini ima etti. Ama işbirliğine yanaşmaması durumunda Mursi’nin akıbetinin ne olabileceğini açık etmedi.
Mursi gitmemekte kararlı
Ancak Mursi koltuğunu bırakmamakta kararlı. Cumhurbaşkanı, Salı gecesi televizyonlarda halka seslenerek, dayatmalara boyun eğmeyeceğini, ülkenin seçilmiş meşru lideri olarak kalacağını söyledi. “Halk beni özgür ve eşit seçimlerle başa getirdi” diyen Mursi, “Anayasal meşruiyeti korumak için canımı veririm” dedi. “Bazı hatalar yaptım, farkındayım” diyen Mursi, ülkedeki krizden devrik lider Hüsnü Mübarek döneminden kalma isimleri ve dış güçleri sorumlu tuttu. Bütün Mısırlıları temsil eden bir cumhurbaşkanı olduğunu savunan Mursi, sonu gelmeyecek bir şiddet tuzağına doğru gidildiği uyarısında bulunarak muhalefeti diyaloğa çağırdı. Mursi, konuşmasından önce Twitter üzerinden gönderdiği mesajda orduyu da verdiği 48 saat ültimatomunu geri çekmeye çağırdı. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü’nden ise dün “Mursi için tarih tarafından suçlanmaktansa, demokrasiyi savunmak adına ölmek yeğdir” açıklaması geldi.
Restleşme karşılıklı sürdü
Ordu ise, Facebook’taki sayfasında yayımlanan ‘Son saatler’ başlıklı açıklamada Mısırlıları kendi ifadesiyle ‘teröristler ve aptallara’ karşı korumak için ‘ölüme hazır olduğunu’ duyurdu. Muhalefet ise Mursi’nin istifa etmeyeceği yönündeki açıklamasını ‘savaş ilanı‘ olarak nitelendirdi. Mursi’nin konuşmasının iç savaş çağrısı olduğunu söyleyen Ulusal Kurtuluş Cephesi’nden Halid Davud, “Cumhurbaşkanı halkın istifa etmesi yönündeki talebi yerine getirmekten kaçınmaya devam ediyor” şeklinde konuştu. Müslüman Kardeşler’in sözcüsü Gehad El Haddad da Twitter’dan “basın açıklaması” yaptı. Haddad, Mursi’nin istifasını isteyenlere tepki gösterdi ve Müslüman Kardeşler’in Mısır halkıyla anlaşmaya varması gerektiğini yazdı. Müslüman Kardeşler’den yapılan açıklamada ise “Mursi, Mübarek değil. Cumhurbaşkanını özgürce seçen Mısırlılar bu demokratik tercihlerini koruyacak ve korkuya yenik düşmeyecektir” denildi.
Son görüşmeler yapıldı
Ordu kararını açıklamadan önce son bir kez taraflarla biraraya geldi. Alınan bilgiye göre Genelkurmay Başkanı General Abdulfettah el Sisi, önceki günkü görüşmede Cumhurbaşkanı Mursi’nin önerdiği tavizleri kabul etmedi. Mursi’nin tüm partilerden oluşacak bir hükümet kurmayı önerdiği ve cumhurbaşkanlığı için referandum yapılmasını kabul ettiği yönünde bir işaret verdiği belirtiliyor. Genelkurmay Başkanı, Mursi’nin yanısıra muhalefi temsilen eylemleri organize eden Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin lideri Muhammed el Baradey de görüştü. General Sisi’nin siyasetçi Baradey’le yaptığı görüşmeye Sünni Müslüman ve Hıristiyan temsilciler ile Nur Partisi Genel Başkanı Celal Merra’nın da katıldığı belirtildi. Müslüman Kardeşler’i temsil eden Hürriyet ve Adalet Partisi ise Genelkurmay Başkanı’nın görüşme teklifini reddetti.
TV’nin kontrolü askerde
Taraflarla yaptığı toplantılardan uzlaşma çıkmayınca ordu ne yapacağına karar vermek için dün yeniden toplandı. Ordunun sürenin dolmasından sonra bir açıklama yapması bekleniyordu. Ancak ordunun resmi Facebook sayfasında, yazılı açıklama ya da konuşma için belli bir saat olmadığı belirtildi. Mısır’dan gelen haberlere göre, beklenen açıklama öncesi ordu devlet televizyonu binasını kontrolü altına aldı. Küçük bir editöryel ekip dışındaki çalışanlar Mısır devlet televizyonu binasından tahliye edildi. Ancak gazetemiz baskıya girdiği saatlerde henüz beklenen açıklama yapılmamıştı.
Halk meydanlarda bekledi
Ordunun açıklamasını bekleyenler ise saatler öncesinden meydanları doldurdu. Hava sıcaklığı 36 santigrat derece olmasına rağmen saatler ilerledikçe kalabalık da arttı. Mursi karşıtları, ‘isyanın’ sembolü olan Tahrir Meydanı’nda Mursi ve Müslüman Kardeşleri simgeleyen kurbanları kesti. Ulusal Kurtuluş Cephesi ile Temerrud (İsyan) hareketinin öncülük ettiği Mursi muhalifleri, hafta sonundan bu yana “İstifa” sloganlarıyla sokaklarda. Şu anda ülkede hayat durmuş durumda, fiili bir sivil itaatsizlik hali var. Cumhurbaşkanı Mursi’ye destek verenler de askerlerin tanıdığı sürenin sonuna yaklaşılırken sokaklara çıktı. Müslüman Kardeşler destekçileri ellerinde kefenlerle sokaklarda gösteri yaparken, olası çatışmalara ve saldırılara karşı askerler, Kahire’deki Cumhurbaşkanlığı Sara yı’nın önünde beklemeye devam etti.
Can kaybı artıyor
Sağlık Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre; önceki gün Kahire Üniversitesi yakınlarında Mursi yandaşlarıyla güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda 16 kişi öldü, 200’den fazla kişi de yaralandı. Gize’de de en az 7 kişinin öldüğü bildirildi. Görgü tanıkları, göstericilere silahlı kişilerin ateş açtığını iddia ederken, bazı göstericiler de polisin kendilerine otomatik silahlarla ateş açtığını öne sürdü. Mısır’da son bir haftada yaşanan olaylarda en az 47 kişi öldü. Mursi üzerindeki baskı, kabinesinden 6 bakanın istifasıyla daha da artmış durumda. İstifasını sunanlar arasında Dışişleri Bakanı Muhammed Kamil Amr da var. Cumhurbaşkanlığı ve hükümet sözcüleri de istifa etti.
KAHİRE