Demokratik Suriye Meclisi (MSD) Eşbaşkanı İlham Ehmed, Cenevre 3’ün başarıya ulaşması için MSD’nin mutlaka müzakerelere dahil edilmesini ve halkların eşitçe ve özgürce birlikte yaşamasını öngören Rojava sisteminin de tanınması gerektiğini vurguladı.
Suriye’deki savaşın sona erdirilerek, ülkede geçiş hükümeti kurulmasını öngören çözüm planının masaya yatırılacağı Cenevre 3 Konferansı’na sayılı günler kaldı. ABD, Rusya ve BM şu anda görüşmelere katılacak muhaliflerin belirlenmesine çalışıyor. Rusya ile ABD’nin dışişleri bakanları Çarşamba günü Zürih’te bir araya gelerek Cenevre 3 toplantısına katılacakları netleştirecek.
PYD ile MSD davet edilecek mi?
Şu anda merak konusu olan Demokratik Birlik Partisi (PYD) ve Demokratik Suriye Meclisi’nin (MSD) müzakerelere davet edilip edilmeyeceği. “Siyasi çözüm yanlısı muhalifler müzakere masasında olmalı“ diyen Rusya geçen hafta, PYD ile MSD’nin de müzakerelere davet edilmesi gerektiğini ABD’ye resmen bildirmişti. MSD’nin Eşbaşkanları İlham Ehmed ve Heysam Menna ile PYD Eşbaşkanı Salih Muslim son günlerde Cenevre’de Rusya’nın Dışişleri Başkan Yardımcısı Gennady Gatilov’un da aralarında olduğu birçok diplomatla görüşme gerçekleştirdi.
Rusya MSD’nin önerisinden yana
MSD Eşbaşkanı İlham Ehmed geçen hafta Cenevre’de yapılan görüşmede Rus yetkililere şu anda bölgenin en önemli gücü konumunda olan MSD’nin katılmayacağı bir konferansın başarıya ulaşmayacağını ilettiklerini söyledi.
Ehmed, “Rus yetkililere Cenevre 3 sadece rejim ve belli muhalefet kesimleriyle yapılacaksa bunu kabul etmeyeceğimizi ve bu konferanstan çıkacak sonuçların da MSD olarak bizi bağlamayacağını dile getirdik. Görüşmelere katılacaklar heyetlerin çok taraflı ve Suriye’yi temsil edebilecek uzman kadın ve erkeklerden oluşması halinde biz de bu müzakerelere katılacağımızı belirttik. Rus yetkililer de bizim bu önerimizi memnuniyetle karşılayarak, ilgi gösterdiler” dedi.
Anlaşmazlıklar sürüyor konferans ertelenebilir bile
MSD Eşbaşkanı, yaptıkları görüşmelerde Cenevre 3’ün toplanması ve katılımcılar konusunda ciddi zorluklar yaşandığına dikkat çekerek, “Konferans için hazırlıklar tamamlanmış değil. Riyad koalisyonu müzakerelere hazır değil. Rusya ve Amerika da kimi konularda anlaşamıyor. Konferans 25 Ocak’ta başlamayabilir veya başlasa bile sadece protokol ihtimali olabilir” diye konuştu.
Davet edilecekler Suriye’de söz sahibi olmalı
Daha önce yapılan Cenevre 2, Viyana ve benzeri görüşmeleri hatırlatan Ehmed, uluslarası güçlerin bugüne kadar müzakerelere dahil ettikleri grupların Suriye’nin geleceğinde karar sahibi olmadıklarını söyledi ve ekledi: “Bugün bu gruplarla yeniden oturup ateşkes ilan edelim derlerse bile, bu ateşkese kaç grup uyacak? Kimse bunları dikkate almayacak. Müzakere yapılan muhalefetin bu topraklarda ağırlığı yok iyi bilinmeli.”
MSD’siz alınacak kararlar kağıt üzerinde kalır
Henüz Cenevre 3 için bir davet almadıklarını belirten MSD Eşbaşkanı şu uyarılarda bulundu: “Geçen süre zarfında Kürtlerin bölgedeki konumu daha güçlenmiş durumda. Suriye Demokratik Meclisi kuruldu ve bölgedeki büyük bir kesim ve güç bu Meclis’e bağlıdır. Bu güçler çok büyük başarılar elde ettiler, bu başarılarla ve ortaya koyduğu ağırlığı ile birlikte müzakerelere dahil olmak istiyorlar. Biz olmadan alınacak kararlar veya geliştirilecek çözümler sadece kağıt üzerinde kalacak. Ve büyük ihtimal biz olmadan da hiçbir anlaşma sağlanamaz.”
MSD’nin çözümü: Federal ve demokratik Suriye
Rojava’daki sistem tanınmadan da Suriye’nin geleceğinde bir adım dahi yol alınamayacağını vurgulayan Ehmed, Demokratik Suriye Meclisi’nin çözüm projesine dair ise şunları söyledi:”MSD çok renkli, demokratik, medeni ve merkezi olmayan bir devlet yapısı istiyor. İktidarın merkezde olmadığı her bölgenin kendini yönetebileceği bir sistem istiyor. Meclis’in önüne koyduğu hedef ise Suriye’nin demokratikleşmesidir.”
Ehmed, bugüne kadar Suriye’nin geleceğinin nasıl şekilleneceğine yönelik kendilerinden başka hiçbir gücün herhangi bir proje ortaya koyamadığını altını çizdi.
Türkiye, Suudî Arabistan engellemek istiyor
ABD’nin de MSD’nin müzakerelere dahil edilmesinden yana olduğunu söyleyen Ehmed, ancak Suriye rejimi ve sözde muhalefetin Washington’un bu isteğini kabul etmediğini belirtti.
Ehmed, özellikle Suudi Arabistan ve Türkiye’nin MSD’ye yönelik olumsuz politikasının diğer güçlerin kararlarını çok etkilediğini ifade etti.
SERKAN DEMİREL/ANF/CENEVRE