Dünya Kadına Yönelik Şiddete Karşı Mücadele ve Dayanışma Günü’nde günlerdir etkinlikler düzenleyen kadınlar 25 Kasım’da Kuzey Kürdistan’da alanlara çıktı. Birçok kentte düzenlenen miting, basın açıklamaları ve etkinliklerle kadına yönelik şiddet protesto edildi.
Tevgera Jinên Azad (TJA) ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) Kadın Meclisi öncülüğünde başlatılan “Kadın Soykırımını Durduracağız, Yaşamı Özgürleştireceğiz” kampanyasının final mitingi 25 Kasım vesilesiyle Van’da yapıldı. Miting alanına “Bu böyle gitmez kadınlar izin vermez” ve “Kadın soykırımını durduracağız, yaşamı özgürleştireceğiz” yazılı dev pankart asıldı.
Final mitingi
Mitingde konuşan HDP Milletvekili Feleknas Uca “Direniş saflarında, Pakizeleri, Ronahileri, Delalleri unutmadık onlar bizim yolumuzu aydınlık kılmaya devam edecektir” dedi.
Mitingde, DBP Eş Genel Başkanı Sebahat Tuncel’in tutuklu bulunduğu Kandıra F Tipi Kapalı Cezaevi’nden gönderdiği mesaj da okundu.
Mitingde konuşan HDP Eş Genel Başkanı Serpil Kemalbay ise ”İktidarın savaş dili kadınlara yansıyor. Kayyumlar kadın kazanımlarını kabullenemedi. AKP’nin savaşına karşı ortak bir yaşamı kurmalıyız. OHAL koşullarında bir aradayız sokaklarda olmalıyız” dedi.
Miting, müzik dinletisi ve halaylarla son buldu.
Amed’de kitlesel açıklama
Amed’de de TJA öncülüğünde İnsan Hakları Anıtı önünde bir araya gelen kadınlar, mücadeleyi direnişle sürdüreceklerini vurguladı. Kadınlar “Yaşamak ve yaşatmak için kalktık kalkıştık geliyoruz” pankartı ile Kürtçe ve Türkçe yazılı “Susma sokakta tecavüz var”, “Erkek devlet şiddetine hayır diyoruz” dövizleri ile karanfiller taşıdı. Zılgıtlar eşliğinde “Jin jiyan azadî” sloganlarını atan atan kadınlar, yaktıkları mumlarla erkek şiddeti sonucu yaşamını yitiren kadınları andı.
Kadınlar adına açıklamada bulunan HDP Amed İl Eşbaşkanı Filiz Buluttekin, erkek egemen politikalarla cinsiyetçiliği derinleştiren AKP hükümetinin kadın katliamlarından sorumlu olduğunu belirtti.
HDP Milletvekili Sibel Yiğitalp ise, kadınların hikâyelerin yazılı olduğu kısa notları okuyarak, kadınlar olarak her yerde mücadeleye devam edeceklerinin vurguladı.
Açıklama oturma eylemi ardından zılgıtlar ve şarkılar eşliğinde sona erdi.
TJA Bileşenleri kadına yönelik şiddete dikkat çekmek amacıyla bisiklet turu da düzenledi.
‘Erkek-devlet faşizmini durduralım’
Şirnex’te HDP Kadın Meclisi öncülüğünde DBP Cizre ilçe binası önünde açıklama yapıldı. Eyleme HDP Şırnak Milletvekili Leyla Birlik, HDP Şırnak Eşbaşkanı Zeynep Unat’ın yanı sıra DBP ve HDP il, ilçe örgütünün kadın yöneticileri katıldı.
Kadınlar adına açıklamayı okuyan HDP Silopi Eşbaşkanı Fatma Gündüz, OHAL ile birlikte onlarca kadın derneği, merkezi ve sığınma evlerinin kapatıldığına dikkat çekerek, “Yaşamın her alanında kadına yönelik saldırılara karşı mücadeleyi yükseltelim, erkek-devlet faşizmini durduralım” dedi.
Riha, Semsûr ve Dîlok´ta toplantı
HDP Urfa İl Örgütü ise 25 Kasım’a ilişkin parti binasında basın toplantısı düzenledi. Toplantıya katılan HDP Milletvekili Dilek Öcalan, kadınların cinsiyetçi yaklaşım ve yok saymalara rağmen direndiğine dikkat çekerek, “Bugün İmralı tecridi, evde, sokakta, meydanda kadına uygulanan şiddetle eş değerdir. İmralı kapıları kapandığında kadına yönelik katliamlar da arttı” dedi.
Semsûr ve Dîlok´ta gün nedeniyle düzenlenen toplantılarda ise AKP’nin OHAL ve baskı politikalarının kadın mücadelesini engelleyemeyeceği vurgulandı.
‘Kadın dayanışmasını büyüyecek’
Dersim’de de kadınların gün dolayısıyla düzenleyecekleri eyleminin valilikçe yasaklanması üzerine, KESK binasında basın toplantısı yapıldı. Malatyalı kadınlar ise Malatya Kadın Platformunun çağrısı ile düzenlenen panelde buluştu. Panelde, AKP’nin kadın kazanımlarını hedef aldığına dikkat çekilerek, kadınların bu uygulamalara karşı direnişi büyütecekleri vurgulandı.
HABER MERNKEZİ
Rojava’da kitlesel eylemler
Rojava kantonlarında 25 Kasım nedeniyle Efrîn, Dêrîk ve Qereçox’da alanlara çıkan binlerce kadın düzenledikleri yürüyüşlerle kadına karşı şiddeti kınadı. Minbic ve Tebqa’da ise ilk kez 25 Kasım etkinlikleri yapıldı.
Rojava’daki kadınlar 25 Kasım’ı kitlesel eylemlerle karşıladı. Efrîn kantonunda binlerce kadın, YPJ flamaları ve özgürlük mücadelesinde şehit düşen kadın militanların posterleri eşliğinde alanlara çıktı. Kentin belirli sokaklarında ilerleyen yürüyüş, 19 Temmuz Meydanı’nda mitinge dönüştü. Kongreya Star adına konuşma yapan Daliya Henan, kadına karşı şiddete karşı her alanda mücadele edeceklerini belirtti.
Qereçox’da binler katıldı
Bir diğer yürüyüş de Türk devletinin hava saldırılarına hedef olan Dêrîk Kantonu’na bağlı Qereçox dağında gerçekleşti. Dêrîk’ten gelerek Qereçox’da buluşan kadınlar, Öcalan ve PKK’in öncü kadrolarından Sakine Cansız ile Nalin Muş ve Delal Amed’in posterlerini taşıdı. Yürüyüşe Hêzên Asayîşa Jin û HPC-JIN ve Qereçox’daki YPJ güçleri de katıldı.
Yürüyüş ardından yapılan açıklamada, Kürt kadınlarının DAİŞ vahşeti karşısında verdikleri direnişin her alanda sürdürüleceği vurgulandı.
Minbic ve Tebqa’da ilk kez
DAİŞ işgalinden kurtarılan Minbic ve Tebaqa da bu yıl ilk kez 25 Kasım nedeniyle etkinler düzenlendi. Minbic Kadın Meclisi öncülüğünde, Minbic ve çevre köylerden yüzlerce kişinin katılımıyla yürüyüş gerçekleşti.
Tebqa’ya bağlı Mensura beldesinde de seminer düzenlenirken, Cirniyê beldesinde toplantı yapıldı.
Şiddete karşı ayaktayız!
25 Kasım nedeniyle başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin birçok kentinde sokaklara çıkan kadınlar, şiddeti ve kadın katliamlarını protesto etti. İstanbul, Ankara, İzmir’de yürüyüş, Denizli, Antalya, Mersin, Adana, Eskişehir, Kırşehir, Çorum, Hatay, İskenderun, Kocaeli, Kayseri ve Balıkesir’de eylemler düzenleyen kadınlar, AKP’nin politikalarına boyun eğmeyeceklerini belirterek ’’susmuyoruz, korkmuyoruz, itaat etmiyoruz’’ dedi.
25 Kasım nedeniyle yapılan eylemlerden en kitlesel olanı İstanbul’da gerçekleşti. Kadına Yönelik Şiddet ile Mücadele Günü kapsamında 25 Kasım Platformu öncülüğünde bir araya gelen kadınlar, Taksim Tünel’de toplandı. Polis engelini tanımayarak, alanı dolduran kadınlar ’’Erkek devlet şiddetine itaat etmiyoruz’’, ’’Hayatlarımızdan da mücadelemizden de vazgeçmiyoruz’’ yazılı pankartlar taşıdı.
Kadınlar bir ağızdan erkek devlet şiddetine maruz bırakılan ve katledilen kadınların isimlerini sayarak, “Burada” diye seslendi. Ardından ellerindeki dövizler ve mor ışıklarla Odakule’ye doğru yürüdü. Yürüyüş boyunca ‘’Yaşasın kadın dayanışması’’, ’’Jin, jiyan, azadi’’, ’’Korkmuyoruz, susmuyoruz, itaat etmiyoruz’’ sloganları eksik olmadı. Mor rengin hakim olduğu yürüyüşte HDP Milletvekili ve Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, HDK Eş Sözcüsü Gülistan Kılıç Koçyiğit, SKM Sözcüsü Fadime Çelebi de yer aldı.
Devlet şiddeti ve faşizme itaat yok
Yürüyüş ardından basın açıklaması yapıldı. Açıklamayı Hevin Kınay Kürtçe, Necla Karahalil Arapça, Özengül Ergün de Türkçe yaptı. Açıklamada “Hayatlarımızı çevreleyen, olağanlaştırılmaya çalışılan erkek şiddetine, olağanüstü halle kadın düşmanlığının dozajını arttıran devlet şiddetine, faşizmin her türlü uygulamasına karşı susmamaya, itaat etmemeye devam ediyoruz. Kadınlar burada. Yarattığınız korku, nefret, şiddet ve savaş rejimine kendi sözlerimizle, bedenlerimizle, eylemlerimizle, dayanışmamızla direniyoruz” denildi.
OHAL sürecinde kapatılan kadın derneklerine ve hak ihlallerine de dikkat çekilen açıklamada, “Hayatlarımızı, anneliğe, aileye, şiddete hapsetmeye çalışan yasalara ve yargıya, nasıl bir hayat yaşayacağımızı bize dayatan adamlara, o adamları koruyan tek adama itaat etmiyoruz” denildi.
Açıklama, alkış ve sloganlarla son buldu.
‘Yasalarınız hükümsüzdür’
Ankara Kadın Platformu bileşenleri de Çankaya Belediyesi önünde bir araya geldi. “Haklarımızdan ve hayatlarımızdan vazgeçmiyoruz” pankartı açan yüzlerce kadın, Sakarya Meydanı’na yürüdü.
Eylemde, “OHAL de bu hal de şiddetle mücadele her halde”, gibi dövizlerin yanı sıra, tutuklu bulunan kadın siyasetçilerden HDP Eski Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ, DBP Eş Genel Başkanı Sebahat Tuncel ile erkekler tarafından öldürülen kadınların fotoğrafları taşındı.
Yürüyüş ardından Kürtçe ve Türkçe hazırlanan açıklamada, “Hep beraber el kaldırdığınız kadın düşmanı yasalarınız bizim için hükümsüzdür, yıllarca mücadele edeceğiz. Yaratmaya çalıştığınız korku ve baskı ortamına karşı en çok bizim mücadelemizden korktuğunuzu biliyoruz” denildi.
Açıklama kadınların şarkı ve halaylarıyla son buldu.
‘Yaşamı özgürleştireceğiz’
İzmir Kadın Platformu öncülüğünde ise “Kadın soykırımını durduracağız yaşamı özgürleştireceğiz” şiarıyla yürüyüş düzenledi. Yürüyüş sonrası yapılan açıklamada kadınların “can güvencesi” olarak gördükleri 6284 Sayılı Koruma Kanunu’ndan vazgeçmeyeceklerine dikkat çekildi.
Açıklamanın ardından Grup Cumartesi şarkıları eşliğinde halaylar çekildi.
Kadınlar yasalara, yasaklara karşı isyanda
Adana Kadın Platformu da film gösterimi gerçekleştirdi. Film gösteriminin ardından kadınlar Atatürk Parkı‘nda bir araya gelerek, kadına yönelik şiddete dikkat çekti.
Mersin Kadın Platformu çağırısıyla Özgür Çocuk Parkı’nda bir araya gelen kadınlar ise Atatürk Parkı saat kulesinin önüne yürüdü. CHP’li kadınlar ise mor zincir oluşturarak yürüyüş düzenledi.
Denizli Soroptimist Kulübü de 34 sivil toplum kuruluşunun desteğiyle ’Cinsiyete Dayalı Şiddete Karşı Harekete Geç’ etkinliği düzenledi. 3 kilometre yürüyen kadınlar, kadına yönelik şiddete karşı dövizler taşıdı.
Antalya Kadın Platformu bileşenleri de Muratpaşa Cumhuriyet Meydanı’nda bir araya geldi. “Kadın düşmanı yasalarınıza, yasaklarınıza, şiddetine karşı isyandayız” pankartı taşıyan kadınlar, yapılan konuşmalarda ortak mücadele mesajı verdi.
Hatay’da kadın şiddetine karşı panel düzenlenirken, İskenderun’da ise basın açıklaması yapıldı.
Kocaeli, Çorum, Kayseri, Eskişehir ve Balıkesir’de 25 Kasım çerçevesinde yapılan basın açıklamalarında kadına yönelik şiddet protesto edildi.
Güney’de protestolar
Güney Kürdistan’da 25 Kasım’ı yürüyüş ve etkinliklerle karşılayan kadınlar mücadelenin süreklileştirilmesi çağrısında bulundu.
Şehit Rüstem Cudi (Mexmûr) Kampı’ndaki kadınlar 25 Kasım nedeniyle kitlesel yürüyüş düzenledi. İştar Meclisi öncülüğünde düzenlenen yürüyüşe binlerce kadın katıldı. “Kadın şiddetine hayır”, “Baş kaldır, başar” yazılı dövizleri taşıyan kadınlar Newroz alanına yürüdü. Yürüyüş ardından konuşma yapan Mexmûr Demokratik Halk Meclisi Eşbaşkanı Filizz Bûdak, kadının özgür olmadığı bir toplumda toplumun da özgür olamayacağını belirtti. Filiz, Kürt kadınlarının Öcalan’a yönelik tecride karşı da sessiz kalmayacağını vurguladı.
RJAK öncülüğünde etkinlikler
Kadına yönelik şiddete karşı RJAK öncülüğünde de etkinlikler düzenlendi. Halepçe’de İnsan Hakları Örgütü Ofisi önünde bir araya gelen kadınlar, şiddete karşı 16 gün sürecek kampanyanın startını verdi. Halepçe ve Germiyan’ın Kifri kasabasında seminerler de düzenlendi.
Binarên Qendil’in Dere Koter köyünde ise basın açıklaması ve sinevizyon gösterimi yapıldı.
Merîwan’da açıklama
Rojhilat’ta bağlı Merîwan’da ise Zirêbara’daki Jinên Apoyî üyeleri 25 Kasım dolayısıyla yaptıkları açıklamada, İran rejiminin kadına yönelik baskılarına dikkat çekerek, ’’Şiddet karşısında birbirimize omuz vereceğiz, fikirlerimizi birleştireceğiz, saldırılara karşı mücadele edeceğiz’’ dedi.
Şengal’de özsavunma vurgusu
Şengal’de Êzidî Kadınları Özgürlük Hareketi (TAJÊ) Burk Zurave, Duhle Sinûnê ve Guhbelêli kadınların katılımıyla Xanesor’da bir etkinlik düzenledi.
Şengalli kadınların şiddet karşısında örgütlenmesi gerektiğini belirten TAJÊ üyeleri, erkek şiddetine karşı kadınların özsavunma güçleri ve örgütlenmelerini büyüteceklerini belirtti.