- Pirsûs’ta nar hasadı başladı. Günlük 800 TL yevmiyeyle çalışan kadınlar geçim sıkıntısıyla mücadele ederken, üretici kadınlar da artan mazot, gübre ve sulama maliyetleri nedeniyle emeklerinin karşılığını alamıyor.
Riha’nın (Urfa) Pirsûs (Suruç) ilçesinde nar hasadı başladı. Sabahın erken saatlerinde tarlaların yolunu tutan kadın tarım işçileri, gün boyu çalışmalarına rağmen kazançlarının temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini belirtti.
Nar üreticisi kadınlar ise yıl boyunca sürdürdükleri yoğun emeğe ve artan üretim maliyetlerine rağmen yeterli gelir elde edemediklerini ifade etti. İşçi kadınlar güvencesiz çalışma koşulları ve düşük yevmiyelerle mücadele ederken, üreticiler de mazot, gübre ve sulama giderlerinin altında eziliyor.
Pirsûs’ta nar hasadında çalışan işçi ve üretici kadınlar, yaşadıkları sorunları Jinnews’ten Evin Çiftçi’ye anlattı.
Başka kentlere gidiyor
Yıl boyunca farklı tarım işlerinde çalışarak geçimlerini sağlayan Dilan Şahin, Suruç’ta iş imkanlarının yetersiz olması nedeniyle başka il ve ilçelere gitmek zorunda kaldıklarını söyledi. Başka kentlere gitmek için sabah saat 04.00’te yola çıktıklarını, Suruç’taki işlere yetişmek için ise saat 05.00’te kalkarak saat 07.00’de tarlada olduklarını aktardı. Yolculuk sırasında çeşitli risklerle karşı karşıya kaldıklarını dile getiren Dilan Şahin, “Yollarda kaldığımız veya araçlarımızın kaza yaptığı oluyor. Çok güvencesiz şartlar altında çalışıyoruz” dedi.
800 lira için ter döküyorlar
Günlük 800 TL yevmiyeyle çalıştıklarını ancak bu ücretin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini belirten Dilan Şahin, artan hayat pahalılığı karşısında kazançlarının yetersiz kaldığını ifade etti. Ailesinden dört kişinin tarım işçiliği yaptığını aktaran Dilan Şahin, geçim sıkıntısını şu sözlerle anlattı: “Akşama kadar evimizi bırakıp tarlalarda sadece 800 lira için ter döküyoruz. Yevmiyeler kesinlikle günümüzü kurtarmıyor. Ancak işsiz olduğumuz için mecbur geliyoruz. Nar toplayanların arasında bizimle çalışan 90 yaşında bir amca bile var.”
Emekleri karşılık bulmuyor
Yaklaşık 25 yıldır nar yetiştiriciliği yapan Meryem Gökmen, üretimin her aşamasının yoğun emek ve yüksek maliyet gerektirdiğini belirtti. Üretimden kazanç sağlayamadıklarını dile getiren Meryem Gökmen, şöyle konuştu: “Nar toplamak ve yetiştirmek çok zahmetli ama hiçbir kâr elde edemiyoruz. Masrafı çok fazla. Adeta 40 günlük bir bebek gibi hizmet ediyoruz. 25 yıldır bu bahçeyi ekiyoruz ama kazancımız yalnızca zararımızı karşılamak. Emeğimiz karşılık bulmuyor.”
11 aylık kesintisiz emek
Nar yetiştiriciliğinin hasat dönemiyle sınırlı olmadığını anlatan Meryem Gökmen, yılın 11 ayını ağaçların bakımına ayırdıklarını kaydetti. Hasadın ardından ürünlerin ayıklanması, depolanması ve kışa hazırlanması için de yoğun bir mesai harcadıklarını belirten Meryem Gökmen, geleneksel saklama yöntemlerine ilişkin şunları söyledi: “Bu narlarla nar ekşisi yapıyoruz, satıyoruz, bir kısmını da kış için saklıyoruz. Ürünler 3-4 ay boyunca ambarlarımızda kalıyor. Kışa hazırlık için şu an yaptığımız depolama işlemine Kürtçede ‘Xêznê’ diyoruz. Gerçekten çok zahmetli bir iş. Sabah saat 06.00’da kalktık; gelen narları ayıklıyoruz, işçilerle çalışıyoruz. Tek bir narın bile yere düşüp ziyan edilmemesi için büyük bir özen gösteriyoruz.”
Tarlada ucuz pazarda pahalı
Üretim maliyetlerindeki artışın satış fiyatlarına aynı ölçüde yansımadığını belirten Meryem Gökmen, narın üreticiden çıkış fiyatıyla marketlerdeki satış fiyatı arasındaki farka dikkat çekerek, “Nar markette 80-90 TL arası bir fiyata satılırken, biz burada 50 TL fiyat biçince bile alıcılara pahalı geliyor. Çatlak olan narları ise kilosunu 20 TL’den veriyoruz. Ürünler bizden alınırken ucuz, pazarda satılırken pahalı oluyor” dedi.
Artan maliyet verimi düşürüyor
Nar üreticisi Halise Gökmen de artan tarımsal girdi maliyetlerinin üretimi her geçen gün zorlaştırdığını belirtti. Mazot, gübre ve su giderlerini karşılamakta güçlük çektiklerini, bunun da ürün verimini olumsuz etkilediğini aktaran Halise Gökmen, yaşadıkları sorunları şu sözlerle anlattı: “Nar yetiştirmenin tüm aşamaları son derece zor ancak masraf yaptığımız kadar karşılığını kesinlikle alamıyoruz. Bizi asıl yoran taraf da zaten bu emeğimizin karşılığını alamıyor olmamız. Mazot, gübre, su, her şey çok pahalı. Bunları toprağa yeterince veremediğimizde de tarlalarımızdan, bahçelerimizden gereken verimi alamıyoruz.” RIHA
