Pêşnîyazê qanûno bingeyî bi 2 roniştişê Heyetê Pêroyî yê Meclîsî ame qebulkerdiş. Nika no pêşnîyaz erşawîya Serekkomarî ver. Heto bîn ra prosesê referandûmî dîyayo destpêkerdiş û do aşma nîsane de referandûm bêro viraştiş. Bi nizdîbîyayîşê referandûmî heta nika xeylê sendîka, komele, sîyasetmedar û bawerîyê cîyayî fikrê xo aşkere kerdî û dest bi xebatan kerdî.
No referandûm seba elewîyê ke heta nika tim çinî ameyî hesibnayîş zî muhîm o. Çend rojî verê Federasyonê Elewî Bektaşî (ABF), Weqfa Kulturê Anatolya ya Haci Bektaşi Velî (HBVAKV) zaf sazîyê elewîyan bi kombîyayîşêk aşkere kerdî ke do referandûm de vajî nê. Babete ser o Awankarê Weqfa Hubyarî û Komeleya Kulturê Elewîyan yê Hubyar Sultanî Alî Kenanoglu û Parlamenterê HDPyî yê Îzmîrî Muslum Doganî qisey kerdî.
Ganî ma bi ‘Nê’ derbaz bikerî
Doganî va ‘mîyanê no qanûno bingeyî de waştişê elewîyan çin o’ û qiseykerdişê xo wina domna: “Nameyê no qanûno bingeyî yo newe Îslamo Sîyasî yo û bi no qanûno bingeyî yo newe do sîstemêko newe bêro ceribnayîş. Îdeolojîyê dewlete bedilîyayo. Nê sîstemî ra dima prosesêko hîna giranêr paweyê elewîyan o. Elewîyî do reyna çinî bêrî hesibnayîş.”
Ameyoxa demokratîke
Doganî dewamê qiseykerdişê xo de va ‘rayîr û felsefeya elewîtî tim nîzamêko demokratîk wazeno’ û wina dewam kerd: “No proses awankerdişê ameyoxa demokratîke de zaf muhîm o. Eke ma bi vatişê ‘nê’ nê prosesî awan bikerî, o wext do ameyoxa ma hîna bi mana û baş biba. Bi vatişê nêyî ra vîşêr ti rayîrê ma çin o. Nika qanûno bingeyî de viraştişê nîzamî ferz bîyo. Na lazimî çî ya? Ganî şinasekerdişêko mîyanê ci de nameyê ti nîjadî çin o, şinasekerdişêko ma sey neteweya demokratîke bi name kenî, ancax çîyêko winasî heme probelemanê ma çareser keno. Elewîyî wazenî komelêko laîk, demokratîk û azad de bawerîya xo bicuyî.”
Neslêko kîndar resnenê
Kenanogluyî va ‘Mufredato ke hetê Wezaretîya Perwerdeyo Milî ra ame aşkerekerdiş rê îtîrazê ma elewîyan esto’ û qiseykerdişê xo wina domna: “Mufredato kehen xora elewîyan asîmîle kerdêne, yê newe kehenî ra xirabêr o. Heto bîn ra mamostayê ke nê mufredatan meşnenî hîna zaf benî problem. No proje neslêko rikdar û kîndar resneno.”
Kenanogluyî peynîya qiseykerdişê xo de wina va: “No referandûm û qanûno bingeyî yo newe seba elewîyan çîyêko baş nêano. Elewîyî do bi hawayo blokêk vajî nê û seba ke no sîstem nêro qebulkerdiş bixebetyî zî. No referandûm seba elewîyan zaf muhîm o. Ganî elewîyî bi hawayo topyukun berpirsîyarî bigirî.”
OZGUR AYDIN / ANF / MÊRDÎN