Newala Qesaba kararına iptal

• Siirt İdare Mahkemesi, Sêrt Belediyesi'ne atanan kayyumun Newala Qesaba'yı imara açma kararının iptaline karar verdi.

Amed Şehir Plancılar Odası'nın işlemin "Mekânsal Planlar Yapım Yönetmelik'ine" aykırılıktan açtığı davayı karara bağlayan Siirt İdare Mahkemesi, imar kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna vardı. İdare Mahkemesi, 11 Nisan 2025'te yürütmesini durdurduğu imar planının tümden iptaline karar verdi. Mahkeme, imar planında alan başına kişi sayısı ve yeşil alan oranı standardına uyulmaması, imar için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylı jeoteknik-jeolojik etüt raporunun bulunmaması ve enerji nakil hatlarının yeşil alan olarak belirlenen alanın ve ticaret alanı olarak belirlenen alanın üzerinden geçmesini iptal gerekçeleri arasında saydı. Mahkeme, söz konusu eksiklikleri sıraladığı kararında, "(…) yüksek gerilim enerji nakil hattı altında kalan bu kısmın belirtilen yapılaşma koşulu ile yapılaşmaya açılmasının plan bütünlüğünü bozduğu gibi bu yöndeki yaklaşımın şehircilik esaslarına, planlama ilke ve tekniklerine aykırı olduğu, söz konusu aykırılıkların planın bütününe teşmil eden aykırılıklar olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemde şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunduğu, netice itibariyle dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır" ifadelerini kullandı. 

Zorla kaybedilen, işkence ve faili meçhul cinayetler sonucu yaşamını yitiren yüzlerce insanın cenazesinin bulunduğu Newala Qesaba’da 1989’da bir toplu mezar ortaya çıkarılmıştı. 22 Nisan 1989 günü alanda iş makinalarıyla yapılan kazıda birkaç saat içinde 8 kişinin cenazesine ulaşıldı. Aynı gün Siirt Valiliğinin talimatıyla kazılar durduruldu, o tarihten bugüne hiçbir adım atılmadığı gibi çıkarılan 8 cenazenin kimlikleri, ölüm nedenleri de aydınlatılmadı.

Dere, zamanla yapılaşmaya açıldı. Çöplük haline getirilen alanda, ilk olarak duble yol yapıldı. Sonrasında düğün salonu için imar izni verildi. Daha sonra toplu mezarların bulunduğu tahmin edilen alanda Polis Akademisi kuruldu. Alanda bir süre önce bina ve villaların yapılmasına başlandı. SÊRT