2015 Nobel Edebiyat Ödülünün sahibi Belaruslu yazar ve gazeteci Svetlana Alexievich’in oldu. Tıp, Fizik ve Kimya alanlarında verilen ödüllerden sonra dünde Edebiyat ödülü sahibini buldu. İsveç Akademisi, Nobel Edebiyat Ödülü’nün 112’ci kazananın Belaruslu yazar Svetlana Alexievich olduğunu açıkladı. Akademi, yazarın “eserlerindeki çoksesliliği” önemsediğini belirterek ödüle layık görüldüğünü açıkladı.
İsveç Akademisi bu yıl yayınevleri, edebiyat dernekleri ve üniversitelerinden 259 yazar önerisi aldı ve ilk elemelerde bu sayıyı 198’e indirdi. Aralarında daha önce Nobel için adı geçmeyen 36 yazarın da olduğu listede bu rakam Nisan’da 20-25 kişiye, Mayıs’da ise 5 kişilik bir listeye dönüştü. Nobel’in sahibi ise, bu beş kişi üzerinden belirlendi.
Gazeteci yazar Svetlana Alexievich
67 yaşındaki gazeteci yazar Alexievich’in röportajlarından oluşan kitapları bulunuyor. Çocuklar ve kadınlarla yaptığı röportajlarıyla nda. Pek çok ulusal ve uluslararası ödüle layık görülen Alexievich, İkinci Dünya Savaşı, Sovyet-Afgan Savaşı, Çernobil faciası, SSCB’nin dağılması gibi dramatik olayları yaşadı, bu olaylara tanık olanlarla röportajlar yaptı. Yazıları rejimi rahatsız edince 2000 yılında hakkında yasal kovuşturma başlatıldı. Bunun üzerine ülkesini terk etti. Hayatının sonraki 10 yılını Paris, Gothenburg ve Berlin’de, siyasi sürgün olarak geçirdi. Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko nedeniyle ülkeyi terk eden yazar, 2011 yılında Belarus’a geri döndü.
Yazarın kitapları, SSCB’de yaşamış insanları anlatıyor. Sovyet-Afgan Savaşı’nın ilk ağızdan anlatıldığı ‘Çinko Çocukları’ ve Çernobil kazasının ele alındığı ‘Çernobil’den Sesler’ isimli kitapları en önemli eserlerinden. ‘Savaşın Kadınsı Olmayan Yüzü’ isimli ilk kitabını 1985 yılında yazdı. Kitap, kısa sürede birçok baskı yaparak, 2 milyondan fazla okura ulaştı. Romanda İkinci Dünya Savaşı daha önce çok da ele alınmayan yönleriyle, bir kadının monologları şeklinde anlatılıyor. ‘Son Tanıklar: Çocuksu Olmayan Öyküler’ isimli kitabında ise, savaş kadın ve çocukların gözünden anlatılıyor. 1993 yılında, SSCB’nin dağılması sonucunda umutsuzluğa kapılıp, intihara teşebbüs eden insanların öykülerinin anlatıldığı ‘Ölümle Efsunlananlar’ isimli kitabı yayınlandı. Aleksiyeviç’in kitapları, aralarında Türkçenin de olduğu toplam 19 farklı dile çevrildi. Kitapların yanı sıra 21 belgeselin metnini hazırladı ve üç tiyatro oyununun senaryosunu yazdı.
KÜLTÜR SERVİSİ