Bunlardan biri olan 33 yaşındaki Fidan Balcıoğlu, Karadenizli kadınların tek geçim kaynaklarının çay toplayıcılığı olduğunu dile getirdi. Kadın olmanın zorluklarını anlatan Balcıoğlu, 13 saat boyunca çay topladıklarını söyledi.
Çay toplama sezonunun 21 gün devam ettiğini söyleyen Balcıoğlu, Karadenizli kadınların sürekli çalıştığını belirtti. Devletin belirlediği çay fiyatından memnun olmadıklarına dikkat çeken Balcıoğlu, hiçbir kazançlarının olmadığını, sadece çayların ellerinde kalmaması için mücadele yürüttüklerini belirtti.
Devlete kota tepkisi
Geçim sıkıntısından dolayı ömrünün yarısını çay toplamakla geçiren 55 yaşındaki Göksel Alper, tarlalarda büyük emekler verdiklerini ancak emeklerinin karşılığını alamadıklarını dile getirerek, devletin kota uygulamasına tepki gösterdi. Tarla sahibi olan Göksel, yıllık ortalama 5 ton çay ürettiklerini devletin sadece kendilerinden 1 ton çay aldığını kaydetti.
Çalışma koşullarının zorluğunu anlatan Alper, sözlerine şöyle devam etti: “Sabahın erken saatlerinde uyanıyoruz. Genelde her evde ortalama 4 çocuk var. Kadınlar çocuklarını evde bırakıp tarlalara gelip çalışıyor. Geçim sıkıntısı yaşadıkları için çalışmak zorundalar. Eve gittiğimizde ise bu kez evde çalışıyoruz. Yemek yapıyoruz, çamaşır yıkıyoruz, bulaşık yıkıyoruz, çocuk bakıyoruz. Hayatımız çalışmakla geçiyor. Özel bir hayatımız yok. Hiçbir sosyal aktivitemiz olmuyor. Çocuklarımızı büyütürken de çok zorluk çektik. Hala da o zulmü, zahmeti çekiyoruz. Çayı topluyoruz, kime vereceğimizi bilmiyoruz. On ton çayım var, devlet almıyor. ‘Nereye götürüyorsan götür’ diyor. Çayın zahmeti çaya gidiyor yine. Bize bir şey kalmıyor. Devlet için çalışıyoruz. Artık rahat yüzü görmek istiyoruz. Çaylarımıza kota konulmasın. Kendi emeğimizin karşılığını istiyoruz.”
Ayrımcılık yapıyorlar
İstanbul’da Grafikerlik yapan 27 yaşındaki Duygu Alper, yaz aylarında ailesinin yaşadığı Artvin’in Hopa İlçesi’ne gelerek, çay topluyor. Ailesine yardım amaçlı çay topladığını kaydeden Alper, “Her şeyden önce çayın otlardan arınıp temizlenmesi, daha sonra çuvala doldurulması gerekiyor. Eğer hava güneşliyse, topladığımız çay elli kilodan otuz kiloya düşebiliyor. Sonra topladığımız çayları çuvaldan beze boşaltıyoruz. Metrelerce tepelerden çay çuvallarını sırtımızda taşıyoruz. Devlet kota ve kontenjan uyguluyor. Yani bizim 5 ton çayımız var, sadece bir tonunu Çay-Kur alıyor. O da günlük yüz kilo ile veriyoruz. Mesela Rize’de kontenjan ve kota uygulanmıyor ancak bizde uygulanıyor. İller arası ayrımcılık yapılıyor. Bizi resmen süründürüyorlar. İnsanlara eziyet ediyorlar” dedi.
ŞEHRİBAN ASLAN/RUKEN ÇELİK/JINHA/ARTVİN