'Bağımsızlık' tehdidi
Kesintiler üzerine Bağdat'a sert tepki gösteren Federal Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani yapılanların "Kürdistan halkına savaş açmak" anlamına geldiğini söyledi. Barzani, federatif Irak sistemini de sorgulayarak "Kürtlerin onuru ve iradesi kırılmak isteniyor. Artık bu şekilde yaşamayı kabul etmiyoruz" dedi. Merkezi hükümete baskı kurmak için "anlaşma olmazsa bağımsızlık ilan ederiz" imasında bulunan Barzani, konuyu artık Bağdat hükümetiyle müzakere etmeyeceklerini de açıkladı.
Maliki'ye tepki arttı
Kriz, Kürtlerin Irak hükümetine karşı tepkilerini artırdı. Birçok kişi, bütçe ödeneklerinin alıkonmasından Maliki’yi sorumlu tutuyor ve Kürtlerin Bağdat tarafından bir kez daha mağdur edildiğini söylüyor.
Hewlêr'e mali şeffaflık önerisi
Ancak yerel kamuoyu, Hewlêr'in de kaynakları kötü kullandığı ve mali işlerinde şeffaf olmadığı için krizde pay sahibi olduğuna inanıyor. Goran Hareketi’nden bir milletvekili, yıllardır petrol satan Kürt hükümetinin petrol gelirine dayanarak altı aylık maaşları ödeyebilmesi gerektiğini belirtti.
Kürt halkının hakkı yenmemeli
Gazetemize konuşan Goran Hareketi Milletvekili Dr. Muhammed Kiyani de Kürt yönetiminin Bağdat'ın onayı olmadan petrol satışı yapmasını doğru bulmadığını belirterek, "Kürt petrolleri nereye satılacaksa bu merkezi hükümetle birlikte açık bir şekilde yapılmalıdır" dedi. Barzani yönetiminin bölgenin kaynaklarını iyi yönetemediğini, halkın mağdur edildiğini vurgulayan Kiyani, "Kürt halkının hakkı yenmemeli. Kürdistan bütçesinde, gelirinde, petrolün satışında şeffaflık olmalı. Yolsuzluklara mahal vermemek için petrol satışının geliri denetime açılmalı. Petrol gelirinin nereye gittiğini halkımız bilmeli" dedi.
Krizin diğer nedeni
Kürdistan Merkez Bankası Başkanı Ethem Kerim Derviş de krizin Bağdat’ın Hewlêr'e para vermemesinden ibaret olmadığını, Kürt hükümetinin petrol satışlarıyla gelirlerine dair net bilgi açıklamadığı için Bağdat’ın Hewlêr'e nakit akışını durdurduğunu savundu.
Kaynaklar doğru kullanılmıyor
Kürt yönetimi petrol zengini olsa da kaynakları halkın lehine yatırım alanı açmak için kullanmadığından hala merkeze oldukça bağımlı halde. Zira Federal Kürdistan Bölgesi'nde nüfusunun yüzde 60’ı maaşını kamudan alıyor, sosyal yardım alanların oranı ise daha da yüksek. Bundan da kötüsü, Kürt yönetiminin acil mali durumlar için herhangi bir hazırlığı yok. Bağdat’ın kamu bankalarında 80 milyon Dolarlık bir rezerv söz konusuyken, Hewlêr'in kamu bankaları boş.
Hükümet hala kurulamadı
Ayrıca bölgede siyasi istikrarsızlık da mevcut. Bölgesel seçimlerin üzerinden neredeyse altı ay geçmiş olmasına rağmen Güney Kürdistan'da halen hükümet kurulabilmiş değil.
Barzani liderliğindeki Kürt yönetimi bu haldeyken enerji, siyaset ve maliye stratejilerini gözden geçirmek zorunda kalabilir. Atılması gereken esas adımlardan biri, bölgenin petrol zenginliğini yönetecek, denetime açık, şeffaf kurumların oluşturulması olarak gösteriliyor.
Ülkenin selameti uzlaşmada
Merkezi hükümet de ihtilaf halinde olduğu Kürtler ile Sünniler ile ülkenin selameti için barışmak durumunda. Zira Suriye'deki iç savaşın da etkisiyle ülkede mezhep çatışması yeniden şiddetli bir şekilde baş gösterdi. Ülke son aylarda yeniden kan gölüne döndü. Şii Başbakan Nuri El Maliki, Kürtler ile Sünniler tarafından ayrımcı ve totaliter bir lider olarak görülüyor.
Maliki seçimi düşünüyor
Uygulamaları sert tepki çeken Maliki ise Kürt yönetimi ile arasındaki petrol kavgasını seçim malzemesine dönüştürmüş durumda. Maliki, petrol ve bütçe konularını kullanarak otoritesini kanıtlamaya, genel seçimlerine kadar olabilecek en iyi anlaşmanın pazarlığını yapmaya çalışıyor.
Kalıcı anlaşma zor görünüyor
Bağdat’la Hewlêr arasındaki petrol kavgasına Nisan'daki genel seçimler öncesinde kısa vadeli bir çözüm bulunabilir, ama ufukta kalıcı bir çözüm görünmüyor. Zira taraflar geri adım atmamakta ısrarlı görünüyor. En son hafta sonu France24 haber kanalına konuşan Başbakan Maliki, Federal Kürdistan Bölgesi'nin yüzde 17'lik bütçe payını alabilmesi için öncelikle petrol gelirlerini Bağdat'la paylaşması gerektiğini söyledi. Ancak Kürt yönetiminin bunu yapmaya hiç niyeti yok gibi görünüyor. Ankara ve Hewlêr'in, Bağdat'a rağmen iki ay içinde petrol satışını da gerçekleştirecekleri ileri sürülüyor.
HABER MERKEZİ