• Efrîn’e dönüşün onurlu ve güvenli gerçekleşmesi gerektiğini ifade eden kadınlar, “Eğer güvenlik gücümüz bizimle olmazsa dönmeyiz” dedi.

Efrîn’den yerinden edilen binlerce Kürt, QSD ile Suriye geçiş hükümeti arasındaki anlaşma sonrası güvenli dönüş umudu taşıyor. İlk kafile hazırlıkları sürerken, Qamişlo’da yaşayan Efrînli kadınlar Nujinha’ya konuştu. Onlar için dönüş, sadece coğrafi bir hareket değil; onur, güvenlik ve Kürt kimliğinin tanınmasıyla mümkün olacak bir hak talebi. Kadınlar, savaşın bitmesi, barışın ve demokrasinin inşası şartını vurguladı.

Güvenlik gücümüzle birlikte

8 yıldır Efrîn’den zorunlu olarak çıktıklarını belirten Sûzan Oso, “Güvenlik gücümüzle birlikte dönmek istiyoruz. Haklarımızın güvence altına alınmasını istiyoruz. 9 yıldır göçmeniz, artık evimize ve topraklarımıza dönmek istiyoruz. Talebimiz, uluslararası güvencelerle Efrîn’e dönmek; Kürtler olarak varlığımızın kabul edilmesi ve kendi toprağımızda çalışabilmemizdir. Efrîn’e dönüş için hazırlık yapıyoruz. Yaklaşık 15 yıldır savaş içindeyiz, artık savaşın durması, barış ve demokrasinin sağlanması gerekiyor. Bunun için de Suriye Anayasası’nda Kürtlerin haklarının güvence altına alınması şarttır” dedi.

İlk ziyaret şehitler mezarlığına

Efrîn sonrası yaşadıkları zorluklara değinene Arîfa Hebeş ise, “Dokuz yıldır Efrîn’den uzağız. Çok acı, zarar ve zorluk yaşadık. Efrîn’den Şehba’ya göç ettik, ardından Reqa’ya, en son da Qamişlo’ya geldik. Yıllarımız direnişle geçti. Efrîn çok güzel bir yer, ne kadar anlatsam azdır. Döndüğümde nasıl hissedeceğimi bilmiyorum ama Efrîn’e vardığımda ilk gideceğim yer şehitler mezarlığı olacak, sonra köyüme gideceğim. Dönüşümüz onurlu, güçlü ve moralli olmalı. Eğer güvenlik gücümüz bizimle olmazsa dönmeyiz” şeklinde konuştu.

Güvenli şartlar garanti altına alınsın

Efrîn’e güvenli bir şekilde dönmek ve huzur içinde yaşamak istediklerini ifade eden Emîne Hisên de şunları ifade etti: “Bir gün Efrîn’e dönebileceğimizi hiç hayal etmemiştik. Talebimiz güvenli ve onurlu bir geri dönüştür. Eski yaşamımızı yeniden istiyoruz. Tüm uluslararası devletlere çağrımız, geri dönüş için güvenli şartların garanti altına alınmasıdır.” HABER MERKEZİ

 

* * *

Dönüş için çalışmalar sürüyor

Ocak 2026’da imzalanan QSD - Suriye geçiş hükümeti anlaşması kapsamında Efrîn’e dönüş süreci hız kazandı. Asayiş Komutanı Mehmûd Xelîl (Siyabend Efrîn) başkanlığındaki heyetin Efrîn ziyareti, yerel yönetimle koordinasyonu ve güvenlik garantilerini görüşmek üzere gerçekleşti. Efrîn İnsan Hakları Örgütü Eşsözcüsü Îbrahîm Şêxo İşgal sonrası 300 binden fazla yerinden edilme ve 10 bine yakın kaçırılma/tutuklama yaşandığını hatırlatarak, son dönemde hak ihlallerinin azaldığını ve dönüş koşullarının iyileştiğini vurguladı.

Esad rejiminin 2024’te yıkılmasının ardından Şehba başta olmak üzere birçok Efrînli ailenin kendi toprağına geri döndüğünü kaydeden Îbrahîm Şêxo, “Bu süreçte Tebqa’dan 2-3 bin, yine Şedadê kapısından da 200 aile Efrîn’e geri döndü. Son durum itibariyle Efrînli Kürtlerin yüzde 75’i kendi toprağına geri döndü diyebiliriz. Bizler, herkesin dönmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Göç etmek zorunda kalanların bir kısmı Avrupa’da, Federe Kürdistan Bölgesi, Türkiye, Qamişlo, Hesekê ve Dêrîk’te bulunuyorlar. Yaklaşık 9 bin aile hala geri dönüş sağlayamadı. Bunlardan 400 aile yakın zamanda geri dönüş yapacak. Ardından diğer aileler, peyder peyder geri dönecekler” diye konuştu. Efrînli yurttaşların bölgelerine yönelik işgal saldırılarına karşı her yerde direniş gösterdiğinin altını çizen Îbrahîm Şêxo, “Halkımız her yerde direndi, mücadele etti, ama en büyük direniş, herkesin kendi toprağına dönüp zeytin ağaçlarının altında durmasıdır. En büyük onur budur” dedi.