İsviçre Gündemi


Referandumlar ülkesi İsviçre bu ay (22 Eylül) içinde farklı konularda yeni oylamalar yapılacak. Bu konuların başında "Ordusuz İsviçre", yabancılara seçme seçilme hakkı, Burka yasağı ve özelleştirme bulunuyor.
"Ordusuz İsviçre" adlı inisiyatifin yıllardır sürdürdüğü girişimler bir kez daha halk oylamasına sunulacak, Yeşiller ve SP'nin önemli bir kesiminden destek alan girişim, zorunlu askerliğin kaldırılmasını istiyor. Referandum için gerekli olan imzayı toplayan girişimin, halk oylamasında kabul edilmesi ülkede önemli değişimlere neden olacak. İnisiyatif askerliğin tamamen gönüllü olmasını ve serbest bırakılmasını istiyor. 100 bin askere sahip ordunun İsviçre'ye yıllık maliyeti, 5 milyar Doları buluyor.  
İsviçre gibi küçük bir ülke için ordunun büyük olduğu da düşünülüyor. Başını SVP gibi partilerin çektiği sağ blok ise zorunlu askerliğin kaldırılmasına karşı çıkıyor ve ülkenin büyük bir güvenlik zafiyeti yaşayacağını düşünüyor. SVP'li Ordu Bakanı da partisinin görüşleri doğrultusunda Referandumda hayır çıkması için bütün gücünü harekete geçirmiş gözüküyor.
Referandumun önemli konularından biri de yabancılara seçme ve seçilme hakkı. Zürich kantonunda referanduma sunulacak konu yerel ve belediye seçimlerinde yabancılara vatandaş olmasalar da oy hakkı tanınmasını amaçlıyor. Sendikalar, sosyalist ve sol partiler, yabancı örgütler, demokratik kuruluşların ortak girişimiyle uzun süredir üzerinde çalışmalar yürütülen seçme ve seçilme hakkı nihayet yanıtını bulacak.
İsviçre'de 10 yılını dolduran ve aynı belediyede 3 yıl ikamet eden bütün yabancılara seçme ve seçilme hakkı tanınmasının kabul edilmesi, diğer kantonlar içinde emsal teşkil edecek. İsviçre'de seçme ve seçilme hakkı vatandaşlık koşuluna bağlı bulunuyor. Sağ partiler bu koşulun olduğu gibi kalmasından yana. Yabancıların söz konusu hakka sahip olmaları sol ve sosyalist oylarda da büyük artış anlamına gelecek.
Ticino kantonunda oylamaya sunulacak olan Burka yasağı da kendi alanında bir ilk. İlk defa bir kantonda halk oylamasına sunulacak referandumda "evet" çıkması durumunda, kararın uygulanması büyük tartışmalar yaratacak gibi gözüküyor. Zira anayasa mahkemesine yansıyan yasaklama girişimlerinin hemen tümü reddedilmiş durumda. Yasağa evet denmesi, referandumlar ile yasalar gerçeğinide bir kez daha karşı karşıya getirecek gibi gözüküyor. İsviçre'de sık kullanılan referandum girişimleri zaman zaman iç ve dış hukuk normlarına da ters düşebiliyor.
Sol kesimlerin "hayır", sağ partilerin evet dediği diğer oylamada benzin istasyonlarının 24 saat açık tutulması isteniyor.