Türk Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan, Oval Ofis’teki görüşme sırasında, çantacısı Fahrettin Altun’un hazırladığı anti Kürt ve QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî’yi ‘terörist’ gösteren propaganda filmini göstererek, senatörler Lindsey Graham, Jim Risch, Ted Cruz, Joni Ernst ve Rick Scott’un aklını çelebileceğini sandı.

 Film sona erdikten sonra Senatör Lindsey Graham, Erdoğan’a, ”Kürtlere gidip sizin yaptıklarınız hakkında bir video yapmalarını istememi mi istiyorsunuz” diye sordu. Bunun üzerine Erdoğan, Graham ile tartışmaya girdi. Graham, Türk tarafının işgalci/istilacı olduğunu söyledi.

DAİŞ’e karşı mücadele yalanını da yüzlerine çalan Graham, Türkiye’nin DAİŞ’i yok etmek için çok şey yaptığı anlatısını güçlü bir şekilde reddetti ve DAİŞ’e yenilgiye uğratanın 11 bin şehit veren QSD ve büyük ölçüde Kürtler olduğunu söyledi. Graham, Amerika’nın bunu unutmayacağını ekledi.

Diğer senatörler de Erdoğan’ın videosunu ikna edici olmaktan uzak basit bir propaganda olarak değerlendirerek, bunun QSD’ye bakışlarını etkilemeyeceğini vurguladı. Joni Ernst ve Jim Risch de dahil salondaki senatörler, S-400 duruşu konusunda da hem fikirdi ve Erdoğan’ı sıkıştırdılar.

Türk Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki görüşmesine katılan senatörlerden Cumhuriyetçi Lindsey Graham, önceki gün Kongre’de bir grup gazetecinin sorularını yanıtladı.

Graham, Türkiye’nin Kuzey-Doğu Suriye’deki işgal saldırısıyla ilgili bir soruyu yanıtlarken, “Türkiye’nin kaygılarını uzun süredir anlayışla karşılıyorum. Ancak çeşitli vesilelerde Türkiye’ye bu sorunun çözümünde doğru yolun Suriye’ye girip operasyon düzenlemeden, sınırda askerden arındırılmış bir bölge oluşturmak olduğunu söyledim ama Erdoğan diğer yolu seçti” dedi.

Senato’ya tasarı getireceğiz

Cumhuriyetçi Graham, Kongre’deki Türkiye’ye yaptırım tasarısıyla ilgili olarak da şunları söyledi: “Eğer S-400 konusunda çözüm bulamazsak ve hem bölge hem de ABD için daha kabul edilebilir bir güvenli bölge sağlanamazsa bu durumda Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen yaptırım tasarısının bir versiyonunu Senato’ya getireceğiz. Bu tasarı da 95 oyu toplayacak. Türk-Amerikan ilişkilerine bir darbe indirecek. Umarım bu olmaz ama bu da onlara kalmış.”

Erdoğan’ın DAİŞ yalanına cevap

Senatör Graham, toplantı hakkındaki izlenimlerini ise şu sözlerle dile getirdi: “Başkan’ın beş senatörün bir devlet başkanıyla görüşmesine girmesine izin vermesinden çok etkilendim. Başkan Trump, ‘Neler söyleyecekler dinlemenizi istiyorum’ dedi. Bence çok akıllıca bir hareketti. Saygı çerçevesinde bir görüşme oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la ‘DAİŞ’i yenilgiye uğratanların kendileri olduğunu’ söylediğinde itiraz ettim. DAİŞ’i yenilgiye uğratanlar onlar değil, QSD ve büyük ölçüde Kürtlerdi. ‘Hiç kimsenin yapamadığını yapıp Kongre’yi bir araya getirdiniz’ dedim.”

Soykırım tasarısının zamanlaması

Senatör Lindsey Graham, daha önce Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen Ermeni Soykırımı tasarısının Amerika Senatosu’nda gündeme gelmesini, toplantıdan sonra engellemişti. Graham, tasarının Senato’da görüşülmesini neden engellemeye karar verdiği konusundaki bir soru üzerine de temelde tasarının içeriğine karşı olmadığını sadece zamanlamasını yanlış bulduğunu söyledi.

S-400 temel bağlayıcı

Tasarının 100 sandalyeli Senato’da 95 oy alacağını vurgulayan Graham’a göre, senatörler toplantıda Erdoğan’a, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi konusunda direterek yaptırım riski aldığını söyledi.

Kongre’den bir kaynak da Reuters’a yaptığı açıklamada, ”Senatörler, Türkiye’yle müttefikliği sürdürmek istediklerini, ancak Ankara’nın da Rusya’dan füze sistemleri alıp bunun bir sonucunun olmayacağını beklemesinin mümkün olmadığını Erdoğan’a açıkça ifade ettiler” dedi.

Erdoğan’ın videosu ikna etmedi

Graham, Erdoğan’ın Oval Ofis’teki toplantıda Trump ve ABD’li senatörlere izlettiği videoyla ilgili de konuştu. Anti Kürt ve QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî’yi hedef alan videonun, senatörleri ikna etmediğini söyledi. Graham, Erdoğan’a, ”Benim de Kürtlere senin askerlerinin yaptıkları konusunda bir video göstertmemi ister misin?” dediğini açıkladı.

QSD’ye bakışımızı etkilemedi

Toplantıya katılan bir başka Cumhuriyetçi senatör Rick Scott da Erdoğan’ın izlettiği videonun, QSD’yi Suriye’de DAİŞ’e karşı verilen mücadelede önemli bir müttefik olarak gören senatörlerin fikrini değiştirmediğini söyledi. Erdoğan’ın bu videoyla kimseyi ikna edemediğini belirten Scott, Trump’ın kameralar önünde çizdiği tablonun aksine Türkiye ile ”şu an oldukça zor bir ilişkiye” sahip olduklarını ifade etti.

DAİŞ filmleri gibiydi

Bu arada DailyMail.com’a konuşan iki Beyaz Saray çalışanı, videonun çok ucuz ve basit olduğunu belirterek, ”10 yaşındaki biri, iMovie kullanarak daha iyisi yapabilirdi” dedi. Biri de DAİŞ’in propaganda filmlerine benzetti.

İçeride tartıştılar

Jonathan Swan imzasıyla axios.com’da yer alan habere göre, Erdoğan, iPad’inden Kürt karşıtı bir filmi toplantıda bulunan senatörlere ve Trump’a izletmeye çalışarak Oval Ofis’teki görüşmeyi alt üst etti. Erdoğan, iş yaramaz bir propaganda filmini izlemeye zorlayarak senatörlerin aklını çelebileceğini düşündü. Toplantıya katılan senatörler Erdoğan’a itiraz etti.

Toplantı anında odada bulunan kaynaklardan biri, Erdoğan’ın videosunun ikna edicilikten uzak olduğunu söyledi. Film sona erdikten sonra, Senatör Lindsey Graham Erdoğan’a, ”Kürtlere gidip, sizin yaptıklarınız hakkında bir video yapmalarını istememi mi istiyorsunuz” diye sordu. Bunun üzerine Erdoğan, Graham ile ateşli bir tartışmaya girdi. Odada bulunan kaynak, Erdoğan, Graham’ın ‘istila/işgal’ ifadesi kullanmasına itiraz ederken Graham da Erdoğan’ın DAİŞ’e karşı savaştıklarını iddiasını reddetti. Telefonda görüştüğüm Graham, Oval Ofis’te Erdoğan ile tartıştıklarını kabul etti ve ”Türkiye’nin DAİŞ’i yok etmek için çok şey yaptığı anlatısını güçlü bir şekilde reddettim ve Türkiye’nin, DAİŞ’e karşı savaşta çoğu Kürt 10 bin QSD savaşçısının yaşamını yitirdiği ya da yaralandığını bilmesini sağladım ve Amerika’nın bunu unutmayacağını ve Kürtleri yüz üstü bırakmayacağını söyledim” dedi.

Senatör Ted Cruz ise Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemini aktifleştirmesi halinde, ABD’nin Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satmayacağını net bir biçimde ifade ettiklerini açıkladı.

Joni Ernst ve Jim Risch de dahil salondaki senatörler, S-400 duruşu konusunda hem fikirdi. Senatör Rick Scoot, Erdoğan’ı, ”Rusya ile sıkı fıkı olurken, Türkiye neden NATO korumasından faydalandırılsın ki” sorusuyla sıkıştırdı.

Erdoğan, ABD’deki temaslarının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, Trump’ın videodan ”bayağı etkilendiğini” söylemişti. Erdoğan, ”Bu videoyu izledikten sonraki tavırlarında, bana göre en önemli hava Sayın Başkan’da oldu. O bayağı etkilendi. Diğerleri de zaten Abdi Şahin (Mazlum Kobani) olayına farklı baktıkları için onu hâlâ sahiplenmeye çalışıyorlar ve en önemlisi de olaya hâlâ ‘Türkiye Kürtlere karşıymış’ gibi bakıyorlar” dedi. Söz konusu videoyu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun da Twitter’da paylaşmıştı.

 

WASHINGTON