DTK Bildirgesi'nin ekonomi alt başlığı hakkında da değerlendirmede bulunan Mustafa Sönmez, daha açıklayıcı bir dile ihtiyaç olduğu görüşünde: "Tekelci devlete vergi vermemekten, herkesin kendi işini kurması ve kendi emekçisi olmaya, 'her türlü sömürü biçimini ve emek sömürüsünü önleyen, herkesin emeğinin karşılığını aldığı demokratik ve adil bir toplumsal sistemi geliştirmeye' uzayan bir söylem var. Demokratik Özerklik yapılanmaya gidilirse, her Demokratik Özerklik bildiği gibi, bölgesindeki mülkiyet ilişkilerine mi müdahil olacak? Mesela kamulaştırmalar mı yapacak, toprakları zengin ağalardan alıp yoksul köylüye mi dağıtacak, kendi vergisini mi toplayacak? Kafa karışıklığının giderilmesi için bu söylemlerin de daha açık ifade edilmesini öneriyorum."
Vergi konusu ve pozitif ayrımcılık
Demokratik özerk yapıların, vergi konusunda, merkezi hükümette toplanan vergilerden özerk bölgelere daha çok pay ayrılmasını talep edebileceklerini belirten Sönmez, "Ya da merkeze giden vergilerin daha azının merkeze gitmesini, bölge yönetiminde kalmasını talep edebilirler. Türkiye’nin 'dünya şampiyonu' bölgesel uçurumu şartlarında, azgelişmiş bölgelere daha çok kaynak aktarılması için pozitif ayrımcılık uygulanmasını talep edebilirler" diyor.
'Öncelik, kaynak tahsisi olabilir'
Ekonomik yönden atılabilecek pratik adımlar hakkında Sönmez, görüşlerini şöyle sürdürüyor: "Bölgenin tasarrufuna bırakılmış kaynaklarda, sağlık, eğitim, kültür, yoksullukla mücadele gibi alanlara kaynak tahsisi, DÖ’lerin önceliği olabilir. Yerelde kooperatifçiliği özendirebilirler. Sermaye birikiminin bölgede kalarak yatırıma dönüştürülmesini teşvik edebilir, bunun için yol göstericilik yapabilirler. Yerel kamusal kaynaklarla kamu işletmeleri kurabilir, işletebilirler. Yerel kamusal bankalar kurabilirler. Aynı şekilde bölgenin yetişmiş işgücünün bölgede hizmet vermesini özendirebilirler."
ALİ BARIŞ KURT