Rojava'da kadınlar sadece cephede değil, ekonomik alanda da örgütlenmelerini güçlendiriyor. Dêrik'te süt kooperatifi kuran kadınlar, tarım kooperatifi, fırın, market ve pazar gibi yeni iş alanlarının açılması için de hazırlık yapıyor.
Siyasal ve askeri alanda olduğu gibi, ekonomik alanda örgütlenmelerini geliştiren kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanmaları için yeni iş alanları açılıyor. Devrim sürecinde kurulan ve ekonomik yapının temelini oluşturan kooperatiflerde çok sayıda kadın da yer alıyor. Kadın kooperatiflerinin geliştirildiği bölgelerden biri de Dêrik.
Henüz yeni başlayan bir çalışma olsa da sonuçları umut verici. Geçtiğimiz yıl Haziran ayında kurulan süt kooperatifinde çalışan kadınlar, üretim alanında iyi bir örnek sunuyor. Yoğurt ve peynir çeşitlerinin üretildiği kooperatifte, çoğunluğu Kongra Star üyesi 10 kadın çalışıyor. Kooperatif üyeleri diğer çalışmalarını da aksatmadan yürütüyor.
Ürünler, dışarıdaki satışlara oranla oldukça düşük ve kaliteli. Çalışmanın esasını halka hizmet oluşturuyor. Kentteki kurumlara ve diğer kentlere de satış yapıyor, çok sayıda sipariş de alıyorlar. Piyasadakinden daha ucuz olması nedeniyle ürünleri rağbet görüyor. Öyle ki halkın ekonomik olarak zorlandığı dönemlerde ürünlerini hiçbir gelir elde etmeden zararına dahi sattıklarını belirtiyorlar. Henüz satış için bir sistem oluşturmamaları nedeniyle yaşadıkları sıkıntılar da var.
Yeni iş alanları açılacak
En büyük istekleri, kendileriyle birlikte diğer kadınların da ürünlerini satabilecekleri bir alanın oluşturulması. Bu biçimiyle daha iyi hizmet sunabileceklerini söylüyorlar. Talepleri dikkate alınarak, şu an kadınların işleteceği fırın, market ve bir pazarın açılması için hazırlık yapılıyor. 135 kişinin yer alacağı tarım kooperatifi için de hazırlık var.
Hedef büyütüyorlar
Kooperatif çalışanlarından Ayşe Îzedîn, Dêrik Ekonomi Meclisi'nde de yer alıyor. Çocukluktan itibaren mücadele içinde, uzun süre komün örgütlenmesinde çalışmış ve şimdi Kongreya Star'ın aktif bir üyesi. İlk etapta işe yabancı olsalar da bunu kısa sürede aştıklarını belirtiyor. Îzedîn bu süreci şöyle aktarıyor: "Zorluklar oldu ama bugün sonuçlarını en iyi biçimde alıyoruz. Çalışmamızı henüz istediğimiz aşamaya getirebilmiş değiliz. Yer konusunda yaşadığımız sıkıntılar var ve bunu kısa sürede aşmaya çalışıyoruz. İlerde iş yerimizin büyütülmesi her açıdan kolaylık sağlayacak." Kadının her işi yapabileceğini vurgulayan Ayşe Îzedîn, "Kadının her alanda çalışabileceğini, her işi yapabileceğini hep birlikte kanıtlıyor, yeni yaşamı da emeğimizle inşa ediyoruz. Her geçen gün hedefimizi büyütüyor, kendimize daha çok güveniyoruz" diyor.
'Tek bir kadın evde kalmamalı'
Kooperatif çalışanlarından Awaz Heyder de Amûde kentinden Dêrik'e taşındıktan sonra kadın çalışmalarında yer almış. Kooperatifin eleman ihtiyacını duyunca başvurarak burada işe başlamış. Kooperatifin muhasebesiyle de ilgileniyor. İlk kez böyle bir işte çalışsa da zorluk yaşamamış ve şu an oldukça memnun olduğunu söylüyor. Onun da isteği, kadınların ekonomik bağımsızlığını elde edebileceği iş alanlarının yaygınlaşması. Heyder, "Tek bir kadın evinde kalmamalı. Kadınlara yeni iş alanları açılmalı. Ekonomik bağımsızlıklarını elde eden kadınlar, adımlarını daha güvenli atıyor" diyor.
DENGİR GÜNEŞ / DÊRIK