Hemseroka DBP Sebahat Tûncel ke Dersim de tewrê kombîyayişê partîya xo bî girotişê Rojnameyê Ozgur Gundemî rê nêrazîbîyen damûsna. Tûncel va şexs dê Ozgur Gundem de hewl danê çapemenîya azad bêveng bikerê, çike tersenê. Wa bitersê. Na dema zehmet de yê ke serbikewê şarî bi xo yê.
Tuncel ra pîya parlementerê HDP yê sûk Alîcan Onlu, hemşaredarê sûk û yê qezayan ra pîya xêlê temsîlkarê partî û rêxistinanê civaka sivîl tewr bî. Parlementer Alîcan Onlu ke sifte qisey kerd hayr ant rojdemê sîyasî ser û aşkere kerd ke îtifaqo ke badê hewldayena derbe ronîya, ewro hona zelal vejyeno werte. Onlu va, îtifaqo ke jû roj de ronîya, vera tekoşînê şarê kurd de delîlê vinîkerdişî yo.
Krîzê dewlet netew o
Badê Onlu Hemseroka DBP Sebahat Tûncel qisey kerd û da zonayen ke Tirkîye û Rojhelatê Mîyanî de kaosekê gird esto û her ke şino beno xorîn. Tûncel aşkere kerd ke wazenê no kaos û krîzî bi raybazanê xo hal bikerê û nîya dewam kerd: “Dewletê Rojhelatê Mîyanî bi polîtîkayanê xo yê neo lîberal roja ewroyî de krîzeke gird ciwîyenê. Modernîyetê kapîtalîzmî krîzekê gird ciwîyeno. Krîzo ke Rojhelatê Mîyanî de yeno ciwîyayen krîzê dewlet netew o. Dewletê sûnî ke verîya 100 serran ronîyay endî waştenanê şaran rê nêbenê cewab. Çiyo ke Sûrîye de qewimyeno zî no yo. Sebebê krîzê esasî yê Sûrîye polîtîkayê dewlet netewan ê.”
Roreşê Rojawa muhîm o
Sebahat Tûncel qiseyanê xo de hayr ant Şoreşê Rojawa ser û aşkere kerd ke no şoreş seba pêrokîn şaranê bindest û emegdaran yê dinya muhîm o. Tûncel vist vîrî ke çim û goşê pêrokîn şaranê bindest yê dinya ser Rojawa yo û nîya va: “Verra Şoreşa Rojawa ke hendayî muhîma de Tirkîye polîtîkaya dişmenî esas girot. Seba ke Şoreşê Rojawa nêreso emelanê xo poşt da pêrokîn ûnsûrê ke girêdayê El Kaîde yê. No bes nêkerd pêrokîn krîzê Sûrîye kirêşna Tirkîye.”
Hemseroka DBP Sebahat Tûncel qiseyanê xo de hayr ant cepheyê newî yê nîjadperwer ke AKP bi CHP û MHP rona ser û aşkere kerd ke mitîngê Yenîkapi seba CHP nimûneyê verçim yê teslîmbîyayişî yo. Tûncel va, yê ke jû wextî Erdoganî rê qisey kerdî nika verê ci de kewtê rêz. Sebahat Tûncel aşkere kerd ke demo ke Erdogan rîwalê polîtîkayanê xo yê faşîstîn binkewt û tenya mend de CHP û MHP ci rê bî simîdê ganî.
‘Wa raştîyan ra bitersê’
Tûncel ke derheqê qerarê girotişê Rojnameyê Ozgur Gundemî de qisey kerd vist vîrî ke AKP badê hewldayenê derbe êrişê yê ke zey xo nîyê kena. Tûncel aşkere kerd ke şexs dê Ozgur Gundem de hewl danê çapemenîya azad bêveng bikerê, çike tersenê û nîya dewam kerd: “Wa bitersê. No demê zehmet de yê ke dê serbikewê şarî bi xo yê. Nayî ra wezîfeyo ke kewno ser ma berzkerdişê tekoşîn û xoverdayişî yo. Yê ke serva rejîmê xo polîtîkayanê herbî visnenê dewre wa xo vîra nêkerê ke hemverê şaran de rejîmo ke dûz vindîyayo çîno. Îmkanê serkewtişê nê polîtîkayanê herbî çîno.”
Sebahat Tûncel vist vîrî ke bi sebebo ke Erdogan emelê girseya xo nêkeno hewl dano ke cemeatê CHP û MHP zî bigîro xo het û va, la no zî do besê înan nêkero. Tûncel peynî de hayr ant vatişanê Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalanî yê ‘Quweto ke ey bixelesno tenya demokrasîya radîkal a’ ser û va ganî nay bikero. Kombîyayiş pey coy çapemenî rê giroteyî dewam kerd.
DÎHA/DERSIM
‘Milê xo çewt nêkeme’
Rojnameyê Ozgur Gundem bi îdiayê ‘Propagandayê PKK keno’ ame girewten. Badê qerarê girewtenî quwetanê dewlet eştî bana rojname ser, 23 gurekarê Rojname girotî bin çiman û kêberê rojnameyî zî mor kerdî.
Mahkemeya Cezayê Sûlh yê Stenbol yê 8. derheqê Ozgur Gundem de qerarê girewtişî da. Polîsanê AKP desinde eştî bana rojname yê Stenbol ser û rojnamevan û gurekarê rojnama bi îşkence girotî binêçim. Eynî demî de qûwetanê dewleta tirk eştî keyeyê Eren Keskîn, Fîlîz Koçalî û Ragip Zarakolû ser zî. Netîceyê serestişê rojname de 23 gurekar û emegdarê rojname guretîyayî binêçim. Wextê sereştişî de gurekarê DÎHA Ozgur Paksoy, Mesut Kaynar, gurekara ÎMC TV Gulfem Karataş kameramanê ÎMC TV Gokhan Çetîn zî girotîyayî binêçim. Nuştoxa rojname Asli Erdogan zî girotîya binêçim.
‘Nêşkenê bêveng bikerê’
Verîya binçimgirewten îdarekar û gurekaranê rojname aşkere kerdî ke ê dê teslîmê derbekaran nêbê û rojnameyî vejerê. Zey nê vatişan Ozgur Gundem vizêr bi manşeta ‘Milê xo çewt nêkeme’ bi 4 rûpelî vejîya û bayîyay de cayê xo girewt. Rojnameyo ke zey homara taybet yê Rojnameyê Atilim vejîya refan de cayê xo girewt. Rûpelanê verên û diyîn yê rojname de xeberê sereştişî û nêrazîbîyenê vera ci ca girewtî. Rûpela tewr peynî de zî xeber û resîmê gurekaranê rojname yê wextê binçimkerdişî de bi sernuşteyê ‘Nêşkenê bêveng bikerê” vejîyayî.
Nuşteya verên yê edîtorya de vajîya ke dûştê pêrokîn zext û zorvajîyan dê raya xo de dewam bikerê. Herzewbîn pêrokîn wendekar û şarî rê veng ame dayen ke wayrê çapemenîya azad bivejyê û êrişan peyser bierzê. Edîtorya aşkere kerd ke senî ke dûştê derbeya lejkerî sereberz vindîyayî, dê dûştê derbeya AKP zî sereberz vinderê. Nuşteyê edîtorya bi vatişê ‘Ma bêveng nêmendî, ma dê bêveng nêmanê’ qedîya.
DÎHA/STENBOL
Vengê şaran o
Qerarê girotişê Rojnameyê Ozgur Gundemî raştê reaksîyanê tûnî ame. Xêlê rêxistin, sazgeh û kesayetê ke qerarî rê nêrazîbîyen damûsnay aşkere kerdî ke kes nêşkeno ser raştîyan bigîro.
Hemserokê Kongreya Demokratîk KCD Hatîp Dîcle û Leyla Guven ra piya azayanê KCD buroyê vilakerdişî yê Ozgur Gundem ê Amed ziyaret kerd. Dîcle girotişê rojnamê Ozgur Gundemî rê hersinê xo ardî zûn û aşkere kerd ke ’faşîzm roşnayî ra terseno, coka hêver vengê raştîyan Ozgur Gundem rê hêrîş kerd. Dîcle da zonayen ke Gundem sey meşaleyî taritî keno roşn û zûnayişo raşt şarî rê bar keno û va nayî ra wazenê ke vengê raştiyan bibirnî.
‘Rojnameyê şehîdano’
Dicle hêrîşê Ozgur Gundem sey destcikerdişê herîşanê neweyan ê ser şarê Kurd hesibna û vat: “Wedartişê destnêpanayiş ê parlementeran, tecrîdê ser Ocalanî, şaradariyan rê eştişê kayyum, nê peroyî leteyê na konseptî yê.” Hatîp Dicle tarîxê ra hetûn êr tekoşîno erciyayê ê Ozgur Gundem vist vîrî û best pa: “Ozgur Gundem rojnameyê şehîdano, nimûneyê yew qehremanîyo, hetûn êr senî ke xo resna, ewro ra tepiya zî rayeyê xo rê dewam keno. Hemserokê Cemiyetê Rojnamegaranê Azad Hakkî Botan zî arde zûne ke Ozgur Gûndem rê herîş yeno mehneyo ke çapameniya azad rê herîş dewam kenê.
‘Gundem cesaretê ma yo’
Hemseroka Pêroyin ê HDP Figen Yuksekdag ra piya HDP ra zî yew heyetî temsîlxaneyê Ozgur Gundem ê Ankara ziyaret kerd. Yuksekdag hêrîşê ser Ozgur Gundemî sey derbe hesibna û va: “Xelyek duyerim pê vêşnayîş rijnayîş û qetilkerdişa waziya ke vengê Ozgur Gundem biberiyo, la rixmê pêroyê keratiyê Ozgur Gundem çok nêda ro, pê bedelan xidaran mîrasanê şehîdanê xo kirêşt enê rojan. Yuksekdag vist vîrî ke pê qefilnayîşê (girotişê) Ozgur Gundemî waziyeno ke damarê şar ê tekoşînî bibernê û va la quwetê înan ma rê nêveceno. Yuksekdag pê nêvatişana Ozgur Gundem rê wahar veciyayîşê xo arde zûn: “Ozgur Gundem ma yê, heqiyinê ma, cesaretê ma yo. Ma hay ça se Ozgur Gundem ho ûca. Ozgur Gundem şar o, vengê raştî yo û ma pêroyê mûxabîr û vilakerdoxê Ozgur Gundemî yê.
Akademîsyen û roşnbîran paşt day
Per bîn ra Cemiyetê Rojnamegeran ê Tirkîye zî pê yew eşkerakerdişê nuştkî, qefilnayişê Ozgur Gundem û êrişê dûştê rojnamegerane ci şermezar kerd. Yew mesajê paşdayenê Ozgur Gundem zî akademisyen û roşnîkaranê Enqera ra ame. Xêlê kesê namedar yê sey Amet Telî, Mahmut Temîzyurek pê (bi) yew şiyayîşa waharê Ozgur Gundem veciyay. Onca Rojnameyanê Cumhurîyet, Evrensel, Bîrgun û Yurt zî nêrazîbîyayîş miyet ra û semedê paştdayena veng da. Eşkerakerdişan de vajîya ke Rojnamegerî suc nîyo û wextanê ûnayin de gerek ço paşt bidê yew bîn. Hûnca ardîya vîrê ke qijê Apê Mûsa xelyek darbeyanê girdan ra viyertî ra û ewro ra tepîya zî milê xo çewt nêkenê.
‘Dûştê çapemenî derbe yo’
Cemîyetê Rojnamegerê Azad ke girotişê Gundemî rê nêrazîbîyenê tûnî damûsna, mudaxaleyê Gundemî dûştê çapemenî zey derbe hesibna. CRA veng da pêrokîn sazgehanê çapemenî û herkesî ke dûştê na êriş de vinderê û vengê xo berz bikerê.Cemîyetê Rojnamegerê Azad ke Amed de bi kombîyayişê çapemenî qerar protesto kerd waşt ke qerarê girewtişî peyser bîro girewten û 24 kesê ke amey binçimgirewten serbest veradîyê. Kombîyayiş de mesajê poştdayen û wayîrvejyayişê Gundemî ame dayen.
NAVENDÊ XEBERAN
Gundemî dinya de veng da
Girotişê Rojnameyê Ozgur Gundem çapemenîya Mavên Netewî de cayekê hera dî. Rêxistina Rojnameyê Sînor Nêsilasne qerarê girotiş û binçimkerdişê rojnamegeran rê nêrazîbîyen damûsna. Herzewbîn BBC, Le Fîgaro, DPA, Suddeutsche Zeîtung, Deutschlandfunk, Fox News zî cayekê hera da xebera girotişê Gundemî. Heto bîn ra EFJ û IFJ zî bi damûstayîneke nuşteyî sereştişê Ozgur Gundem û bi îşkence binçimgirotişê rojnamegeran rê nêrazîbîyen damûsna.
Rêxistina Rojnameyê Sînor Nêsilasne (RSF) qerarê girotişî protesto kerd û qerar zey çimtersnayişê pêro rojnamegerê Tirkîyeyî hesibna. Damûstayîna ke hetê verpersîyarê RSF yê Rojhelatê Awrûpaya û Asyaya Mîyanî Johann Bîhr amê dayen de vajîya ke qerarê girotişî bi meqsedê bêvengkerdişê medya ame dayen û ‘hemleyekê tewr ser’ a. Bîhrî aşkere kerd ke qerarê girotişî damûsna ke pela zextî yê hikûmet tenya dûştê ‘medyaya Gulenî’ nîya.
Gundem tim hedefê dewlet de bi
Qenala televîzyonê Îngiliz BBC zî weşana xo de cayekê hera da qerarê girotiş, sereştiş û binçimkerdişê rojnamegeran. BBC ciresna ke tayî gurekarê rojnameyî amey binçimkerdiş û hayr ant nûmayişanê protestoyî ser. Rojnameyê Fransî Le Fîgaro zî qerarê Ozgur Gundemî bi manşeta ‘Rojnameyê hetkarê kurd ame qedexekerden’ da. Le Fîgaro vist vîrî ke verîya nika zî qartê mûxabîranê rojname amey betalkerden. Fîgaro da zonayen ke rojnameyo ke 1992 de ame ronayen xêlê finî bîyo hedefê dadgerîya tirk.
Cipersyayişê derheqê Gundemî
Ajansa Xeberan yê Alman DPA zî bi qerarê girotiş û binçimkerdişê rojnamegeran ra pîya, hayr ant cipersyayenanê verên yê derheqê rojname ser. DPA herzewbîn xebera xo de cipersyayişê derheqê temsîlkarê RSF yê Tirkîye Erol Onderoglû zî ciresna. Rojnameyê Alman Suddeutsche Zeîtûng ke xebera DPA bare kerd zî hayr ant betalkerdişê pasaportanê gurekaranê Ozgur Gundemî ser. Suddeutsche Zeîtûng herzewbîn damûstayîna protestoyî yê RSF zî weşîna.
Ca da lejê Kurdistan
Radyoyê silasnayî yê Almanya Deutschlandfunk zî sereştiş û girotişê Gundemî goştarekaranê xo rê ciresna. Deutschlandfunk taybetî xeberê ke rojname de vejîyayî vet ver û da zonayen ke Ozgur Gundem weşana xo de vêşêr herbo ke Kurdistan de yeno qewimyayiş keno xeber. Deutschlandfunk zî vist vîrî ke bi serrano derheqê rojname de cipersyayiş û xêlê dawayî estê. Xebera qenala Amerîkayî Fox News de zî vajîya ke qerarê girotişê Ozgur Gundemî wextêko vera çapemenî zextî bî berz de ame.
Heto bîn ra Federasyonê Rojnamegeran yê Awrûpa (EFJ) û Federasyonê Rojnamegeran yê Mavên netewî (IFJ) derheqê sereştişê Ozgur Gundem û bi îşkence binçimgirotişê gurekaranê ci de damûstayîn da û nêrazîbîyen damûsna. EFJ û IFJ ke aşkere kerdî şîdetê dûştê rojnamegeran qebûl nêbeno vatî: “Winî ayseno ke sermîyanê dewlet rewşê lezgîn yê badê derbe serva êrişê pêrokîn venganê rexnekerdoxî şixûlnena”.
NAVENDÊ XEBERAN