
Komara Tirkî çerçoweyê pergala netewdewlete bi fesilnayena cihuyan û bi destena îngilîzana viraziyê. Na viraştena komara tirkî de zî raybaza awan bîyayenan komela hîyerarşîke ramiyaya; înkar û binpaykerdena erjanê şarê kurdî sero awan bî. Seweta awankerdena Komara tirk ya ki wela împaratorîya Osmanî sero awan bi xeylekên toeriyê ki mejuya kariteyî de cayê ci çiniyo ameyi viraştene. Nê toeriyan ra o tewr veren teoriye ‘ziwan û roj’ î yo.
Goreyê pergala netewdewlete awanbiyayena komara tirk
Bi no toriya mitolojiyo ki ameyo awankerdene erjêno ki merdim ci sero vindero, daneyenê ci aseno û bivino ki riçeyê no teori reseno kotî! No teori de çiyo ki esas gêrêno têiyankerddena mezgan dimlaşt/ vara kerdena heqîqet a. Kaosê na têmîyan kerdene mîyan de komara tirk awan bi. Na Komara înkarî bi qorikerdena ziwan, karitene û mejuya şarê kurdî û Kurdistaniya dest bi kerdenanê zilm û zorî kerd.
Ziwan û kamîya kurdî înkar kerd û vat; “Seweta ki şima bi koyana cuyenê, wewre mîyan ge geyrenê, linge şima vengê ‘Kart Kurt’ vejenê nameye şima biyo kurd. Hiqîqeta xo de şima zî Tirkî yê.”
Bi no teoriya ki bine ci veng û varito ya heqîqeta şare kurdî înkar kerde û têverê livdaranê şarê kurdî, yê ki erjanê xo rê wayşr vejyayiş de terteleyî viraştî. Nê terteleyan de zî geyrayi mehneyî. Zey verg û kaviri ya.
Goreyê riwayetî verg biyo veyşan waşto ki kavireki bêro. La ganî hêncetên bi dest fino. Verg şino awayinî ser, çimeyê inî de awe şimeno, kavrek zî ciya cêr awe şimeno. Verg vano; “To çire awa min leymin kerda. Ez do to bura.” Kavrek zî vano: “Tiye mina cor, çimeyê înî de awke şimenê. O ki awe keno leymin tiye. La tiye qeyrenê mehneyî.” komara tirk ya ki pirênê netewdewlete mîyan de bigane bî bin ê hêncetanê wina veng ûn varitana Dêrsim de, Agirî de, Zîlan de, Licê de terteleyî viraşti. Nê terteleyan hemine de hêncetê ci yê zey ‘Wazenê şerîetî pey di biyarê.’ Engişta îngîlîz û rûsan tede est a. Vetî beyntar û terteleyê xo bi zûrana bi ray û raybazanê bêxlaqana ‘Marû’ kerdi. Bi nê babetana waştêne ki çimeyê têkoşîna şarê kurdî bipeysnê, nameye kurd û Kurdistanî mezganê kurdan ra besterê.
Bi deste birayi ya bira qetil kerd
Raybaza netewe dewleta tirkan na jû bi ki bin ê hêncetanê veng û variteyana esker û çeteye xo kerdi har û ramiti şarê kurdî ser. Nê eskeran û çeteyan rê vatêne; “Kam kî hewt domananê dêrsimijan bikşo o do şiro cinet.” Çire ki dêrsimiji Qizibaşî yê, gawiri yê. Nê vatenî û na propagandaya bêexlaqê biye hênceta gileşkiya nijadperesteyi. Bi na gilêşkiya qatilê xo kerdêne zey kutikanê haran. Bi nameye merdimana kam ki kewtêne cî ver kiştêne, ciniyê diganiyan ro pizeyi bi singuyana aqelisnayêne, merdimi bi wer û gan eştêne adiri mîyan.
Babetê qirkerdene û terteleyana netewedewleta tirk hama retên a. Ewro roj zî, têverê şarê ma yê êzidî û rojawanî de nê çeteye DAIŞ ê ki bi rihê awankerdena komara tirk yê îteat-terakî ya tevgêrenê bi heman babeta şarê ma qir kene. Bi sûrkerdena na propagandaya nijadperesta birayi têverê birayi de ray finenê, merdimeyi ra vejenê û birayi bi deste birayiya qir kene. Na raybaze têverê şarê rûm û ermeniyan de zî bikar ardibî.
Na jû raybaza dayena xoza ya. diyalekte xoza de têverê serdi de germ, deji de şadî, tarî de roşnayî esta. Na jû seweta cuya komelkî zî ravêrdê ya. Wexto ki pergalanê xezebêne polîtîkayanê bêpeymîteyan biramo, zilm û zorî xorî kero do têverê xo zî kerdenanê xo mîyan de vejo beyntar/mabên. Ekî xoza de jehr/zehîr estibo panzehir zî esto.
Panzehîrê netewedewlete Netewa Demokratîke
Pergala netewe dewlete na seserre mîyan de heme polîtîkayê xo yê qirkerdoxî seweta çinêkerdena şaranê Mezopotamya ramiti. Na ramitene de mexsed a jû bi ki şaran raşteya xo a dûrî finê, mezgê merdiman ra kakilê heqîqete veng kere. No polîtîka bi arizî şarê kurdî sero ramiya û waşt ki riçeyê dara şarê kurdî ya mejûyî kariteyiya ci rabiqurfnê.
Bi nê kerdenanê xoya şexsiyetêna zûrayî, ya ki kariteyiya xo ra wela xo ra qut biya vejê beyntar û goreyê mexsedanê xo yê xincikiran bigirwênê. Her çend ki homayanê netewedewlete nê polîtîkayanê xoya xeylekên ray girotibo û xeylekên neticeyi vistibo xo dest zî livdarê şarê kurdî newedera, bi raybaza Ahûra-Mazda ya welat xora welidyayî, kokê xo sero newe de rariwayî û damaranê xo yê ki karitena mejuyi de viraziyayi bi de goniya cuyêna newê viste hereket, çimeyê îniyê têkoşîna xo şên kerd.
Na vetenê, awankerdene û newedera rayvistene hetê livdaranê şarê kurdî ya rengêna newe, hemdeme girote.
Na renge renga rihê Apogerî bi. Rihê Apogerî bi laşera goniya cuya xoserî û damaranê livdaranê şerê kurdî de herikiyê. Zerriya girde ya ki bi çimeyê na gonî û goniya newe kirişte damaranê kurdê verênî zerriya Apogerî bî.
Bi nakir êştena zerriyê kurdî leym û lêsê modernîteyê Kapîtalîstî ra şoyênê û bi raybaza hemdema xo newe kene.
Nê zerriyê ki biye îniyê hemdemî bi heriknayena laserêna newê ya pergalêna newê awan kene. Na pergale pergala destvistena erjanê merdimeyi ya, alternatifa desthilatdariya panc hezari serran a. Awankerdena nê alternatifi de; têverê moderniteyê kapîtalîstî de awankerdena modernîteyê demokratîkî, têverê netewedewlete de awankerdena moderniteye demokratikî esas gêna.
Seweta ki armanca na pergale de awankerdena cuya azade û Xosereya Demokratike est a, dêwe netewedewlete Lewîathan har biyo, gêj biyo. Seweta ki nê rihê Apogerî, halênê moderniteyê deomokratikî bi şehtno wirûsê neweyî; DAIŞ, EL Nusra û zey înan vetê beyntar.
Ne wirûsê ewro roj çar perçeyî Kurdistanî de cayanê ki rihê Apogerî têw gêreno, çimeyê têkoşîna demokratike ver şino de dekewtê lejî mîyan. Lewîathano ki zey dê qijneyi bi goniya bindestana xo wari keno wirûsê xo DAIŞ şarê ma yê Şengalî, êzidîyan sero, şarê ma yê Rojawanî, kantonanê Kobanê, Cizîr û Qamişlo sero vistê hereket.
Armanca nê wirûsê Lewîathanî çinêkerdena rihê Apogerî ya.
Şarê kurdî bi zerganê rojî ya xo kerd germ û awhewaya rayraberdena demokratike anta xo zerre û rihê têkoşîna demokratike bi rihê Apogeriya alawita. Wirûsê Lewîathanî do Kobanê de, Şengal de û çar parçeyanê Kurdistanî de xincikanê xo mîyan de bifetisiyê û serkewtene do yê şarê ma yê xoverrodêri bo.
SÎNAN SUTPAK