Türk İçişleri Bakanlığı 85. Patriğini seçmeye hazırlanan Türkiye Ermenileri Patrikhanesi’ne gönderdiği talimatnamede Patrik adayının ”Türkiye’den olması” şartı koydu.
Patrikhane ve Müteşebbis Heyet’e gönderilen talimatnamede seçilmek için ”İstanbul Ermeni Patrikhanesi’ne mahsus episkoposlar sınıfına dahil olma” şartı koydu. Müteşebbis Heyet, bugün talimatnameyi değerlendirmek üzere toplanacak.
Gaspedilme girişimidir
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Milletvekili Garo Paylan, bianet’e yaptığı değerlendirmede Türkiye’de pek çok Patrik seçimi olduğunu ve hepsine dünyadaki Ermeni ruhanilerin de katıldığını hatırlatarak, ”Türkiye’deki Ermeniler’in yanı sıra dünyanın pek çok yerinde Sivaslı, Malatyalı, Adanalı, İstanbullu ruhaniler var ve bu adayların hepsi bütün seçimlere katılabildiler, seçilme hakkına sahip oldular. Şimdi Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca ilk kez İçişleri Bakanlığı’nın gönderdiği bir talimatla Patrik seçimlerine yeni bir sınırlama getiriliyor. Diyor ki Türkiye’deki Ermeniler arasından seçeceksiniz. Bu şartlara haiz de yalnız iki yüksek ruhani adayımız var. Bu talimatname, doğal adayların seçilme hakkının gasp edilme girişimidir ve bunu asla kabul etmiyoruz” dedi.
Buna seçim denemez
Ermeni Patrikhanesi’nin karara itiraz etme hakkı olduğunu kaydeden Paylan, şöyle devam etti: ”Aslında Mesrob Mutafyan seçilirken, 20 yıl önce de böyle bir girişimde bulunulmuştu ama dönemin müteşebbis heyeti karara itiraz etmiş ve durum düzeltilmişti. Şimdi de aynı şekilde itiraz yapılması gerekir ve bakanlık yetkilileri tarafından da bu kısıtlamanın giderilmesi gerekir. Aksi takdirde buna bir seçim denemez. Ermeni toplumu ve bütün siyasi partiler, tüm Türkiyeli demokratlar Ermeni Patriği seçim sandığına sahip çıkmalı. Ermeni toplumu bu hak gaspına karşı yalnız bırakılmamalı.”
Patrik seçimi krizi
Hükümet, 2008 yılından beri sağlık sorunları yaşayan Baş piskopos Mesrop Mutafyan’ın yerine 2010’da Başepiskopos Aram Ateşyan’ı Patrik Genel Vekili olarak atamıştı.
Ermeni toplumunun talebiyle Ekim 2016’da seçim kararı alınmıştı. Mart 2017’de ise Karekin Bekçiyan, Patrikhane’yi seçime götürmek için Patrik Kaymakamı seçildi.
Seçim sürecinin başlamasına rağmen Patrik vekilliğinden istifa etmeyen Aram Ateşyan göreve devam ederken seçimin yapılması için Ağustos 2017’de gönderilen dilekçe İçişleri Bakanlığı tarafından yanıtsız bırakıldı.
İstanbul Valiliği Karekin Bekçiyan’ın Patrik Kaymakamı seçilmesine dair işlemlerin geçersiz sayıldığını söylerken, içinde ‘sözde Patrik Kaymakamı Bekçiyan’ ifadelerinin yer aldığı bir mektupla aldığı kararların hepsinin geçersiz sayılacağını kaydetti.
İstanbul Valiliği son olarak Patrik seçimini iptal etti. Ermeni toplumunun büyük çoğunluğunun onayını alan Karekin Bekçiyan bunun üzerine ”Karanlık kampanyalar çok çirkin boyutlara ulaştı. Bu tutumun toplumumuzu daha da yıpratmasından ve hatta yozlaştırmasından korkuyorum” diyerek ülkeden ayrıldı.
Türkiye Ermenileri 84. Patriği Mesrob Mutafyan’ın 8 Mart’ta hayatını kaybetmesinin ardından yeni Patrik’in resmen seçilmesi için süreç başlamış oldu, ancak İçişleri Bakanlığı’nın talimatnamesi yeni bir tartışma başlattı.
BİA/İSTANBUL