• Almanya’da Federal Hükümet, fırın ve pastanelerin pazar günleri ile resmi tatil günlerinde daha uzun süre çalışmasına izin vermek istiyor. Perakende sektörü dernekleri ise market ve mağazaların da açılmasına izin verilmesini talep ediyor.

 

Çalışma Zamanı Yasası (Arbeitszeitgesetz), işçilerin izin verilen çalışma sürelerini belirler. Kendi nam ve hesabına çalışanlar (serbest meslek sahipleri) bu düzenlemelerin dışında kalır. İşçiler, pazar ve resmi tatil günlerinde çalıştırılamaz, ancak bazı istisnalar vardır. ARD Hukuk Servisi'nden Björn-Hendrik Otte, şu andaki durumu ve öngörülenleri özetledi:

İstisnalar nelerdir?

Belirli meslek grupları, pazar ve tatil günlerinde çalışma yasağından muaftır. Bunun şartı, işin normal iş günlerinde yapılamamasıdır. Örneğin, kurtarma servislerinde, halk festivallerinde veya restoranlarda çalışanlar pazar günü çalışabilir. Hastanelerde ve toplu taşıma işletmelerinde görev yapanlar gibi diğer bazı meslek grupları için de yasak uygulanmaz. Bu günlerde çalışma süresi normalde en fazla 8 saattir. 10 saate kadar çalışma da mümkündür; bu durumda fazla mesai, diğer günlerde daha kısa çalışma süreleriyle dengelenmelidir.

Fırınlardaki durum

Fırın ve pastane çalışanları da pazar ve tatil günlerinde çalışabilir. Bu günlerde onlar için zaman sınırı üç saattir. Ayrıca fırın çalışanları yalnızca o gün satışa sunulacak ekmek ve unlu mamullerin üretimi, dağıtımı veya teslimatını yapabilir. Bir fırın çalışanının pazar günü gelecek haftanın hamurunu hazırlaması yasaktır. Fırının bir kafe bölümü varsa mevcut yasal duruma göre restoran olarak kabul edilir ve bu üç saatlik zaman sınırı uygulanmaz.

Federal Hükümet'in planı

Federal Hükümet, 1 Ocak 2027’den itibaren fırın ve pastane çalışanlarının pazar ve tatil günlerinde daha uzun süre çalışabilmesini istiyor. Çalışma Bakanlığının yasa tasarısına göre; bu süre 8 saate çıkarılacak. Ayrıca hükümet, tüm kütüphanelerde pazar günü çalışmaya izin vermeyi planlıyor. Şu anda bu izin yalnızca “bilimsel kütüphanelere” (Präsenzbibliotheken) veriliyor; bir şehir kütüphanesi bu kapsama girmiyor. Tasarıda kütüphaneler için pazar ve tatil günlerinde 6 saatlik bir üst sınır öngörülüyor. Her iki düzenleme de önceki koalisyon anlaşmasının parçasıydı ve geçtiğimiz hafta açıklanan hükümet reform paketinde yer aldı.

Pazar isteği arttı

Perakende dernekleri, işçilerin ileride diğer sektörlerde de (örneğin moda mağazaları veya büyük mağazalarda) pazar günleri çalışabilmesini istiyor. Bu alanlarda pazar çalışması şu anda yasaktır. İstisna yalnızca “açık pazar günleri” (verkaufsoffene Sonntage) için geçerlidir. Federal eyaletlerin yetkili makamları, yılda en fazla 10 pazar ve tatil günü için çalışma yasağından muafiyet izni verebilir. Almanya Perakende Birliği (HDE) Genel Müdürü Stefan Genth, Bild gazetesine “Alışveriş bir serbest zaman aktivitesidir. Bu nedenle, şehir merkezlerini çekici ve canlı tutmak için perakende sektöründe pazar açılışları için mücadele ediyoruz” dedi.

Mağaza kapama kanunları

Çalışma Zamanı Yasası ülke genelinde geçerlidir ve tek bir işçinin ne zaman ve ne kadar süreyle çalışabileceğini düzenler. Mağaza kapama kanunları (Ladenschlussgesetze) ise eyaletlere göre farklılık gösterir. Bunlar, pazar ve tatil günlerinde mağazaların ne zaman ve ne kadar süreyle açık olabileceğini belirler. Örneğin Bavyera’da fırınlar pazar ve tatillerde üç saat, Brandenburg veya Thüringen’de ise 5 saate kadar açık kalabilir. Bir fırın işletmecisi her iki yasaya da uymak zorundadır. Yani Thüringen’de bir fırın pazar günü 5 saat açık kalabilir, ancak her bir çalışan en fazla üç saat çalışabilir ve bu sürenin sonunda başka bir çalışanla değiştirilmelidir (onun için de üç saat sınırı geçerlidir). Kendi hesabına çalışan biri (serbest meslek sahibi) Çalışma Zamanı Yasası’na tabi değildir. Dolayısıyla Thüringen’de bağımsız bir fırıncı mallarını 5 saat boyunca satabilir. Thüringen Mağaza Açma Kanunu yine de onun için geçerlidir ve dükkânın daha uzun süre açık kalmasını yasaklar.

Yasada değişiklik olursa mağazalar otomatik olarak daha uzun süre açık kalamaz. Çalışma Zamanı Yasası’ndaki bir değişiklik, otomatik olarak daha uzun açılış saatleri anlamına gelmez. Bu hem fırınlar hem de genel perakende sektörü için geçerlidir. Açılış saatleri, eyaletlerin mağaza kapama kanunlarına göre belirlenir. Bu konuda 16 eyalet parlamentosunun (Landtag) karar vermesi gerekir. BERLİN