DAİŞ çeteleri göstere göstere, bağıra çağıra ilan ederek geliyor, Şengal’e giriyor. İşgal ediyor. Kürtleri katlediyor, kadınlarına tecavüz ediyor, pazarlarda cariye olarak satmak için genç Kürt kızlarını kaçırıyor. Bütün bunları bağımsızlığını ilan etmeye hazırlanan Güney Kürdistan sınırları içinde, güney hükümetinin askeri gücü peşmergenin korumasında olan bir coğrafyada gerçekleştiriyor. Peşmerge, geri çekiliyor, halkı tüm bu vahşete maruz kalmaya açık halde bırakarak.
Peşmerge Kürt halkının özsavunma gücüdür, ölüm öncüsüdür, halk savunmasının fedaisidir. Peşmerge, Kürt halkını savunmasız bırakıp çekiliyor. Ölmemek için, öldürülmemek için çekiliyor. Halk ölmesin diye kalıp kendini feda etmiyor, kendisi ölmesin diye çekilip halkı feda ediyor. Aslında peşmerge vasfını feda ediyor. Peşmergeliğini bitiriyor. "Paşmerge" diyor Şengal halkından biri, Şengal’i savunmasız bırakıp çekilen peşmergelere. "Aslında peşmerge halkı o halde bırakıp çekilmezdi" diyor kimileri. "Üstlerinden emir geldiği için çekiliyorlar, korkup kaçmıyorlar, bu bir taktik çekilmedir, tekrar daha güçlü ve donanımlı olarak bölgeye dönecekler" diyorlar.
Bir takım taktik ya da stratejik saiklerle, uluslararası ya da bölgesel dengelerle kurulan bir takım hesaplar peşmergelere geri çekilmeleri emri verdirmiştir. Büyük ihtimalle bu varsayım doğrudur. Fakat peşmergelik bir kültürdür. Hiçbir taktik yaklaşım, hiçbir strateji, hiçbir uluslararası denge peşmergeyi halkını, savunmasız bir halde ölüm, kıyım, tecavüzle yüz yüze bırakıp geri çekilmeye ikna edemez. Peşmerge kültürü böyle ahlaksız, vicdansız bir emri kabul etmez. Kürt direniş ruhunun somutlaştığı, simgeleştiği peşmerge on yıllar, yüzyıllar, binyıllar boyunca işgalci, talancı, barbar egemen güçlere karşı halkını fedaice savunmuş, dağlara çekilmiş, aç susuz kalmış, ama halkını ölümden, zulümden, tecavüz ve talandan korumuştur.
Öyleyse ne oldu da peşmerge bu hale düştü? Ne oldu da peşmerge bu tür hesapları yapar, bu tür ahlaksız emirleri, emir sayıp buna itaat eder oldu. Bütün bu soruların cevabı, peşmergenin bu hazin durumu, peşmergenin maaşa bağlanıp memurlaştırılmasında yatıyor. Zira peşmergelik maaş karşılığı yapılacak bir iş değildir. Maaşla peşmergelik yapmak peşmerge sözcüğünün hem etimolojik hem de kültürel bütünlüğüne aykırı. Hiç kimse para karşılığında bir halkın, bir toplumun fedai gücü olmaz. Peşmergeyi, peşmerge yapan onun iman gücüdür, halkına olan bağlılığıdır.
Bugün Kürdistan’ın dört parçasında Kürt gerillasında zirveleşen peşmergelik ruhu, Kürt halkının binlerce yıllık direniş mirasından süzerek getirdiği varlığını, birliğini, toplumsallığını koruma kültürüdür. İktidarlaşan, uluslararası dengelerin ve hesapların ortağı, oyuncusu haline gelen devletçi yapının Güney Kürdistan’da yarattığı kültür, devlet çıkarları adına, devlet pragmatizmi adına, Rojava ve Şengal halkının vahşi çeteler karşısında yalnız bırakılma pratiğinde görüldüğü üzere güneydeki Kürt halkını, ahlaki ve politik değerlerinden, ilkeli ve onurlu duruşla inşa edilen toplumsal kültüründen hızla uzaklaştırmaktadır.
Kürt halkının özsavunma gücü ve fedai ruhu olan peşmergeliğin maaşa bağlanması, memurlaştırılması, peşmergenin rant ve kişisel çıkar motivasyonu ile görev görür hale getirilmesi peşmergenin halk gözündeki itibarını da bitirmiştir. Peşmerge son Şengal pratiğiyle de görüldüğü üzere artık halkın umudu, halkın fedaisi olmaktan çıkmıştır. Zira peşmergeliğin temel motivasyonu kişisel çıkar, rant, maaş, rütbe, paye değil; halkına, evrensel insani değerlere duyduğu sevgi ve bağlılıktır.
Bunca işgal, talan yıkım, katliam, zulme rağmen bugün Kürtlerin varlığını halen koruyabilmiş olmasının, bugün Ortadoğu'da demokratik çoğulcu kültürün, evrensel insani mirasın sürdürücüsü ve öncüsü konumunda olmasının sebebi yarattığı ortakçı değerler, toplum için kendini feda etme ruhudur. Peşmerge emek vermede, kendini feda etmede, ölümün üstüne yürümede öncü, kişisel fayda sağlamada arkacı olmak durumunun adıdır. Bugün Şengal pratiğiyle yaşanan durum, Şengalli Kürdün de ifade ettiği gibi halkın "paşmergesi" ya da "pêşmergesi" olmak arasında bir tercih geliştirme durumudur. Peşmergeliğin onurlu mirasına sahip çıkıp verilen geri çekilme emrine uymayan kimi peşmergeler, bugün Rojava gerillası ile birlikte omuz omuza çetelerle savaşmaktadırlar.