6ê marte de 2016 de Estamol de pirdo hîreyine qitayê Asya û Ewropa reyna pêra besnayî. Ebe na pird ra, oncîa qitayî resay jûbînî(yewbînî), hama(labelê) zerrê alewîyan de kî(zî) tayîna adir kerd we. Ney ra kî nêmend, wertê serdest(hukmat) û alewîyan de dêsê newîyî kerdî berz. Na pird ra ti vanê wertê qoman de dismenîye reyna(defêna) resne jûbînî. Estamol de pirdo hîreyinî kî name kerdîbî waxtê xoverdayîşê Taqsîmî bî. Name ke areze bî alewîyî heme(her) ca de uştî ra duşte na qerar de xoverdayîş na ro. Heme ca de rayşîyayîşî, mîtîngî û protesteyî viraştî. Çike alewîyan zanitene ke bine na qerar de alewîyan rê dismenîye bîye. Herbo Çaldıran(1514) ra raver Yavuz, serba tirkên û sunnîyen çewres hazar alewîyî kiştîbî. Ewro belqa eskera besenêkenê bikisê, hama no qerarî ra wazenê ke alewîyî tarîxî xo vîr ra mekerê. Eke qesê dewlete ra kî vejîyayî çi yeno sare serî bizanê.
Dewleta Osmanî Yavuz ra dima kî qirrimanê xo û asîmîlasyonê xo dewam kerdîbî. Waxtê komare(cumrat) de kî na polîtîqa ca nêverda. Çike dewleta newîye kî ideolojîyê tirkên û sunnîyen ser o bîya berze. ‘Qanunê Qapan kerdêna Tekke û Zavîye’ ra waşto ke alewîyî bêreçe bimanê. 1930îne de wezîrê dahîlîye Şukru KAYA, tamir cinitene û deyîş vatene ke tomete kerda. Waxtê komare kî Qoçgîrî, Dêrsim, Mereş, Çorim, Sewaz û Gazî de qirrimî dewam bî. Nê pêro ke ard têlewe, aseno ke name pirdo hîreyin, guman çîn o ke name yo îdeolojîkî yo. Tayîne waşt ke name Yunus Emre, Hace Bektaşî Veli ya kî Mevlana bo. Çike nê nameyî; haştîye, birayîye û hurmete rê silayîye bî. Hama dewlete nê qewul nêkerdî û name Yavuz na pa. Waşt ke dirveta alewîyan rê qon husk mebo. Key ke na name hesna ya kî ser ra amey, şî şîndorê xo bizanê. Xo vîr ra mekere ke xeletîye! mekerê. Name xo vîr ra mekere ke saredez mebê. Çike hona çimê dewlete de alewîyî çîn ê. Ê ke estê ê kî çime dewlete de xosas ê. Raa mislimanîye ra vejîyê, gereke dewlete bîya ro raa xo serî.
Serwezirê dewlete înşaat ser o derga-derg qesey kerd. Qeseykerdîşê xo de raye bîye, pereyî bî, sloganî bî, gonqêretên bîye, girsîya dewlete bîye. Hama wertê nê qesan de; ne haştîye, ne rindîye, ne kî hurmete bîye. Çike namê pirdî Yavuz bî! Hata nika karê komare kerdo eskera kî, na îdeolojî de cayê alewîyan qe nêbîyo. Serdest, alewîyan ser o howt rey gurîyayîş na ro, hama hata nika çîye nêviraşt. Heqa alewîyan qewul kerdene nîya bimano, heqê ke Mehkeme yo Heqanê Însanên a Ewropa dê, înan bîla qewul nêkenê. Ne heqa cemxane qewul kenê, ne kî zorbajêna dersa dînî caverdanê. Hen aseno ke na îdeolojî ra demoqratên omid kerdene, tenê xêxên wazena. Çike ebe vatena Karl Marx ra; “ Xapa xiravine de, çerxa qayime nêbena.”