Min no nêzdî de kovara ke femînîst polîtîka wend. Kovarî 4 cenîyê ke kitaya Afrîka ra semedê karî ameyê Stenbol a Tirkîya. Yînan re yew pêvînayiş kerdo.
Merdim gama ke nê pêvînayişî vaneno halê civata Tirkîya hêna rind vîneno. Senî hewa yew zîhnîyet her daîm o sey awa teaşê yeno merdimî ver. Tirkîya senîna, ameya çi halî nê pêvînayişî de rind asena. Ez texmin kena, na mewzû mewzûya ke zaf muhîm a. Ganî merdim sero tikê serê xo bidejno. Ser vindero û têvdo. Ez zî wazena çend satiran na mewzû sero binusa.
Nijadperestî zaf bîyo
Nêpêvînayişî de yew cenî vana: “Înîca nijadperestî zaf zaf a. Inica çekûyo ke ez herê vernî musaya. Çend pere ya.”
Ma xo vîra mekê, nijadperestî û baviksalarî biray yewbînê. Yewbîne weyî kenê. Paştî danê yewbîn ê. Eke eyro ewqas cenî yenê kiştinê binîya xo inicara gênê. Nê zîhnîyetî ra gênê. Camêrdî heta xo nêbedilnêse nê pisitî o hêna zêdî bibê, bêrê cuyenê. Camerdî heta xo nêbedilnê se nê pîşitî o hêna zêdî bibê. Bêrê cuyayiş, çimkî camêrdîtî civata demokratîk û ehlakî kişena.
Dişminê na civata, la ez ê na mewzû zaf derg meko û bêro ser vatişan dê xo nê cenîyan ra yewna bine vana: “Gama ke ez/ma papolan ra şînê awe erzenê ma/min ser û fonoliyê min veşna.”
Min tena yew, di finakî la merdim şeno finakanê înê hewayîyan zêdî bikero. Ez çi zurî bikera wexto ke min no roportajî wend. Ez ge şaş nêbîyo. Mirê xerib nêame. Çimkî bi raştî zî civata Tirkîya de merdimê nê welatî de çîyê anayinî zafî, zaf yenê cuyayiş.
Bi nê ferasetî teşe genê
Civata bindê varita nijadperestî daya. Ma û awa merdiman de na civate bîya nijadperestî. Yewna cadibê înê kerdişî sucê girdî la inca zaf normal yenê vînayiş. Him xo zaf zana vînenê him zî xeynê nijadperesteyî qe çî nêzono. Bi/nê ferasetî teşe genê. Senî yew gayê arena gama ke yew cenîya xerîbe (heta ma vajê yew cenî, yew veng û rengê cîyay) papolan de vînenê, inê hewa hêriş kenê. Bi çiman, bi qal eştişan û bi fizîkî, tacî zû lînc kenê. Heqeret kenê. Danê piro, gorêyînan hema zî her kes a madewo ke yêzî sey boyaxan xo berzê ser.
Vatişê na cenî zaf dersan zerredê xo de hewêneno. “Gama ke ma rayir de şinê camêrdê emirdê pêrdê min de ewnenê ma ra û vanê ‘Seks’ pekî ma nikay na fînakira, nê finakaran ra netîceyekî senîne vejê? An zî ma şîrov bikerê?”
A min ra na rewşe hema hetî ra est a û tena na mewzûde nîna cuyayiş. Nê welatî de ne kurdan ra, ner ruman ra an zî kereçîyan ra, ne cenîyan ra, ne kêm kamîyan ra û ne zî xerîban ra tehamul est o. Yew hetî ra kulturê lincî meyî û gird kenê. Het bin ra faşîzma ke derbasê merleheya faşîzme bîya aver benê. Gird kenê. Finak hema her wext wazenê kurdan seke har bibê. Gama kurdan vînenê çimê yînan sor benê û fekde yînan ra şorike yena. Ma nikay şenê vejê nê finakî îstîsnayê. Karê çend berduş û tolan o.
“Yan hesbike yan zî terk bike.”
A min nê, qebul o şarê ma wextê Gezî, wexte cenazeyê Hrant û Elvanî de ezmûna ke fena nêda. Yanî herre ser de domana ke îno hewanizî est a û na damara hêwî û omîd zî dana merdimî la şima min ra vajêre na damara îstîsnaya û zaf zehîf a. Eslik damre faşîzma û mazena yew koçika awe de cîyayiyan pêine bixenikno. Bikişo! Ma erdnîgarî ra bikewirno. Tehamulê yînan zafrenginîyan ra, zaf venginîyan ra qe çi nîku. Ciyayîyan xorê dişmin vînenê. Yan gere herkes sey yîna bo, sey yînan bifikrîyo, galî biko, yan zî cayê yînan nê welatî de çinîko. Ti vanê qey no welat ê yînano. Ma sebep ra her tim vanê: “Yan hesbike yan zî terk bikerî.”
Civate bindê nê ferasetî de xeripyay helisyaya. Kesî ke komeleyî ra vejyay, wexta ke Hîtler a Almanya new vejîya, bêpîyasa dirûşmeyê yeyê en muhimî yew welat, yew ziwan, yew beyreq, yanî nijadî bî. Weriştê roniştê nê dirûşmeyî estê. Ser nê vatişan xo meyî û gird kerd. Hîtler û ma zanê Hîtlerî senî hema felaketî de ardî no dinya ser. Lakîn ma eyro zî vînenê û şopnenê ke seregirdê na dewletî zî heman çîyan kenê.
Hema her firsendî da sey Hîtlerî vanê; yew dewlet, yew beyraqe, yew ziwan û yew welat. Yanî ziwan û heta yew mezhebî gama ke sergirdê na dewlete anabê xura nijadperestî bena reng û vengê komele. Nena reng û vengê cuyayişê.
Bena çîyo ke asanan zî normal gera ma kurdî nê ferasetî ona vejîyê. Xelîya ma welat, kamî komel û erjîyaybîyan dê ma de limiteya. Yew cadê nê çîyê ke êmayê ma gerê yînan pey wirdî destan tepişê û qe veramedê.
Karê çend berduş û tolan o
A MIN RA na rewşe hema hetî ra est a û tena na mewzûde nîna cuyayiş. Nê welatî de ne kurdan ra, ner ruman ra an zî kereçîyan ra, ne cenîyan ra, ne kêm kamîyan ra û ne zî xerîban ra tehamul est o. Yew hetî ra kulturê lincî meyî û gird kenê. Het bin ra faşîzma ke derbasê merleheya faşîzme bîya aver benê. Gird kenê. Finak hema her wext wazenê kurdan seke har bibê. Gama kurdan vînenê çimê yînan sor benê û fekde yînan ra şorike yena. Ma nikay şenê vejê nê finakî îstîsnayê, karê çend berduş û tolan o.
NÎZAMETTIN OZUGUR / Zîndana Tîpa F a Hacilara Kiriklarî