NAZIM DAŞTAN MA/HABER MERKEZİ Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, İdlib için üzerinde uzlaştığı 15-20 kilometre derinliğinde “Silahsızlandırılmış Bölge” ile Rusya, öncelikli hedefi olan Lazkiye-Halep yolunu denetime alma planında başarı sağladı. Rusya, İran, Türkiye’nin masasında ayrı hesaplar olsa da İdlib, adım adım çete gruplarından arındırılacak. Suriye iç savaşı İdlib merkezli siyasi, askeri ve diplomatik ataklarla devam ediyor. Halep, Şam kırsalı, Guta, Hama, Humus’tan, Türkiye eliyle İdlib’e taşınan selefi gruplar, gelinen aşamadaRusya, ABD, AB ve bölge devletlerinin çıkar masasında varlık yokluk malzemesi oldu. Suriye’nin Rakka’dan sonra selefiçetelerinin eline geçen ikinci vilayeti olan İdlib, özellikle Rusya, İran ve Türkiye arasında yoğun diplomasiye neden oldu. ABD ve Avrupa devletlerinin de söz söylediği kent konusunda son olarak görüşen Türkiye ve Rusya yetkilileri, “Silahsızlandırılmış Bölgeler” konusunda uzlaştıklarını açıkladı. Silahsızlandırılmış bölgeler ile Halep, Hama ve Lazkiye kırsalı tanımlanırken, Rusya’nın Lazkiye Halep yolunu denetime almak istediği ifade ediliyor. Buralarda hakim olan El Kaide uzantılı El Nusra Cephesi (Heyet Tehrir El Şam-HTŞ) ve diğer grupların bölgeden en az 15 kilometre uzaklaştırılması ve bu bölgede Rusya ile Türkiye askerlerinin devriye atmasının kararlaştırıldığı Türk yetkililer tarafından açıklandı. Çeteler mevzilerini güçlendiriyor Bu hatta bulunan ana yol; Halep, Hama ve Lazkiye gibi yerlerin yanı sıra Şam’a kadar uzanırken, bu bölgenin alınması hem Suriye rejimini, hem İran’ı, hem de Rusya’yı rahatlatacak. Yolun kontrolünün rejime geçmesi, Suriye için Halep üzerindeki tehditlerin ortadan kalkması, İran için bölgede bulunan askeri güçlerinin ve Rusya içinse Hmeymim Hava Üssü’nün güvenliğinin sağlanması anlamı taşıyor. Ancak bölgede bulunan selefi-radikal çeteler ise, açıklanan anlaşmanın tersi yönünde hareket ediyor. Edinilen bilgilere göre, gruplar mevzilerini güçlendirdi ve bölgeye daha fazla ağır silah konuşlandırdı. Her tarafın planı farklı Bu çerçevede Türkiye’nin Hatay ve Kilis üzerinden bölgeye askeri sevkiyat yaptığı, bu sevkiyatın her geçen gün arttığı belirtiliyor. Çetelerin hazırlığı ve Türkiye’nin sevkiyatı varılan anlaşmaya farklı yorumlar katarken, Rusya’nın verdiği taahhütlerden öteye giderek grupları orada tasfiye edeceği, Türkiye’nin ise bu durumu gördüğü ve ona göre hareket etmeye çalıştığı ifade ediliyor. Rejimin Rusya’ya göre hareket edeceği ancak operasyon hazırlıklarını da yaptığı belirtilirken, Türkiye’nin bölgeden en çok çıkmasını isteyen tarafın ise İran olduğu dillendiriliyor. Yine Türkiye’nin pazarlıklar neticesinde bazı selefi çete gruplarının, Rusya tarafından vurulmasına göz yumacağı da vurgulanan hususlar arasında. Rusya’nın kaç gündür süren bombardımanının ise bu temelde gerçekleştirildiği vurgulanıyor. Hava operasyonlarının tarafların bilgisi dahilinde gerçekleştiği ifade edilirken, bölgede bulunan çete gruplarından bazılarının ise Efrîn ve çevre yerlere yerleştirilmeye çalışıldığı öğrenildi. İdlib aşama aşama alınıyor Her geçen gün Türkiye için bir açmaz olan İdlib’in, aşama aşama temizleneceği ve ilk aşamasının bazı kentlerin kırsalının kontrol altına alınması ile başladığı görülüyor. “Silahsızlandırma” adı altında adım adım İdlib’in rejim ve İran’a bağlı milislerin denetimine girmesi beklenirken, Türkiye ise İdlib’teki gelişmeleri en az kayıpla atlatmaya çalışıyor. Türkiye’nin bilgisi dışında hareket edecek grupların ise Rusya tarafından vurulmasının taraflar arasında “meşru” olarak görüleceği de aktarıldı. Türkiye’ye daha hareketli günler bekliyor Öte taraftan İdlib’te büyük bir hareketlilik yaşanırken, kent merkezine doğru büyük bir yığılma var. Bu durumdan rahatsız olan grupların, Türkiye ile gerginlikler yaşadığı da bildirildi. Durumun daha da kötüleşmesi halinde bazı grupların birbiriyle çatışması ihtimalinin de yüksek olduğu gelen bilgiler arasında. Diğer taraftan bazı silahlı grupların Hatay üzerinden Türkiye’ye geçtiği, bu kapsamda sınır güvenliğinin arttırıldığı öğrenildi.