Enqere de, 10’ê Citmenge de, terorîstan bi di bombeyan 102 aktîvîstê demokrasî û aştîye qetil kerdê, 400 tenan ra vîşêr zî birîndar kerdê. Aseno ke keye nîşana nê qetlîamî; DAIŞe nawnena. Kam DAIŞ miqayt kerdo, belayê kurdan û dinyaye kerdo heme kes zano. Na zî dîyar a ke, kam ke DAIŞe miqayt keno, goreyê menfîetê xo şuxilneno. Ez ewta de wazena ke, tepa şêra têkilîya dewleta Tirkîya û DAIŞe şima vîrbiyara.
Dewlete ardim dana DAIŞe
Îdarekerê dewletaTirkîyaye vanê ke, têkilîya ma û DAIŞe çin a. Ez wazena ke ewta de hedîseyê ke bîy û tayê îdeayan ser o vindera.
Çeteyanê DAIŞe 29’ê teşrîne 2014’î de bi erebaya bombebarkerdaya zirxine, hêrişê Berê Murşîtpinarî kerdo. Yewna hetî ra heman seatan de çeteyanê DAIŞe Embarê (Ofîsê) Mehsûlî yê Erdî yê Tirkîyaye û hîrê hetanê Kobanê ra bi çekanê giranan hêrişê Kobanêye kerd. Çeteyê DAIŞe çar seatan mîyan de bêvindertiş hêrişê Kobanêye kerdênê. La nê seatan de polîs û leşkerê Tirkîyaye nê hêrişê DAIŞe temaşe kerdênê.
Nê merdimî Tirkîya de zaf asan têgêrinî. Fermandarê DAIŞe Stanbol de sey tûrîstî cenîya xo reyde rehet rehet geyrayo. Merdimê DAIŞe medyaya komelî û camîyan de bi dînê îslamî propaganda kenê. Têkilî û kombîyayîşan organîze kenê. DAIŞ rê merdiman raykenê Sûrîye û Iraq. Hetta merdimê DAIŞe waazanê xo de vanê ke: “Kam ke DAIŞ rê ardim nêko, nimajê ey nêbeno.” Aseno ke DAIŞ Tirkîya de zaf asan têgêrino. Heme kes zano ke: “Tirkîya ra nêbîynî, DAIŞ inahewa wayîrê yew hêzî nêbîynî.” Eke Tirkîya destek nêdaynî nê çeteyan, nişnaynê inahewa gala Kobanêye bikî û nişnaynî vera YPG/YPJe vinderî.
Zanîngehê Kolombîaye de Enstîtuyê Heqanê Merdiman de, Dîrektorê Programê Înşakerdişî Aştîye, Davîd L. Phillips çapemenî ra tayê îdeayan ser o vindeno.
* Yew Fermandarê DAIŞe 12 Tebaxe 2012 de Washîngton Poste de vano ke: “Bi zafane cengawerê ma Tirkîyaye ser ra vîyartî. Techîzat û tedarêkê ma zî Tirkîyaye ser ra ameyo.”
* Goreyê Kemal Kiliçdaroglûye, Esenboga ra bi refaqetê MÎTe bi tiran zaf rayan sîlehî raykerda DAIŞ û sewbîna rayvistişan rê. Yew ray zî Edene de nê tirî enî kontrol bîynî, MÎTe nêvîyarda.
* Wezaretê Karê Zerîye, yew genelge raykerdo Walîyê Hatayî rê. No genelge de yeno vatiş ke, şîyîş û ameyîş û desteko lojîstîkî de wa mucahîdan (El Nûsra) rê ardim bibo. Wa perwerde û tedawîyê înan bibo.
* Goreyê rojnameyê Daily Mailî, mîlîtanê DAIŞe Tirkîyaye ser ro vêrenî, la Tirkîya tedbir nêgêna. Goreyê Kanalê Engîlîstanî SKY Newsî, sîndor de damxa danê pasaportê DAIŞijan ro. Goreyê BBC, bi otobusan cîhatkeran ray kena. Yew verpirsîyarê Misirî vano ke: “Artêşê Tirkîyaye malûmat dano DAIŞe.
* Adapazari û Stenbolî de kombîyayîş û perwerdeye organize bîyê.
* Fermandarî zî tede endamê înan Tirkîya de tedawî veynenê.
* Goreyê New York Tîmesî, Tirkîya DAIŞe ra petrol girewto.
* Goreyê nuştoxê Radîkalî FehîmTaştekînî, Tirkîya litre de bi 1,25 TL neft girewto.
* Goreyê wekîlê kan Demîr Çelîkî, hêzê tîmanê taybetan DAIŞe rey ra ceng kenê.
* Goreyê walî Enwer Muslumî, Tirkîya bi trenan DAIŞe rê çekan kiriştî.
* Goreyê Bîdenî, tena merdimê Enqere nê, Riha de zî tayê merdimê AKPe heyranî DAIŞe yî.
* Wekîlê AKPe Selîm Yagmûr vat: “Baş o ke ti esta DAIŞ! Homa guleyanê to kemî nêko.”
* Cengîz Çandar zî vano ke: “Tirkîya DAIŞ zî tede cîhatçîyan rê ebetî kena.
* Bîlal Erdoganî DAIŞe reyde kombîyayîş viraşto.
Yewna het ra ma medya de, sîndorê Sûrîye ser o, şîyîş û ameyîşê DAIŞe, têkilîya DAIŞe û lejkeranê Tirkîyaye bi çimanê xo dîy.
Çeteyanê DAIŞe 29’ê teşrîne 2014’î de bi erebaya bombebarkerdaya zirxine, hêrişê Berê Murşîtpinarî kerdo. Yewna het ra heman seatan de, çeteyanê DAIŞe Embarê (Ofîsê) Mehsûlî yê Erdî yê Tirkîyaye û hîrê hetanê Kobanêye ra bi çekanê giranan hêrişê Kobanêye kerd. Çeteyê DAIŞe çar seatan mîyan de bêvindertiş hêrişê Kobanêye kerd.
Yew merdimê DAIŞe waştênê ke Edene û Mersîn de yew qetlîam biko. Goreyê vatişan no merdimo ke bombeyî vistê bîneyanê HDPe ser, birayê ey DAIŞe mîyan de ca girewto. No merdim zaf ray şîyo Sûrîye û ameyo Tirkîya.
Çeteyê DAIŞe Orhan G. yo ke Semsur ra yo, 2’ê Hezîrane de ameyo Tirkîya. Amed de yew otelî de mendo. 5’ê Hezîrana 2015’î de mîtînga Amedî de di hebî bombeye dayê teqnayîş. Panc merdimî qetl kerdê û 402 tenî zî birîndar kerdî. No merdimê DAIŞe bê ardim tena xo ser Amed de nişno nê bombeyan biteqno.
25’ê Hezîrana 2015’î de çeteyanê DAIŞe gala (hêrişê) Kobanêye kerd. Çeteyanê DAIŞe Kobanê de cenî, gede, extîyar zî tede 233 tenî qetl kerdî. Bi seyan kobanêyijî birîndar kerdî. Yeno vatiş ke nê çeteyî bi cebilxaneyê xo Tirkîya ra vîyartî û hêrişê Kobanêye kerdî. Hema kobanêyijan cenazeyê xo hewanênaybî û hema heznê meytanê xo nêkerdbi ke, verpirsîyarê hukimatê AKPe vat: “Ma qet nê kantonan qebul nêkenê. Ma vakûrê Sûrîyeye de, qet nêverdanê ke yew dewlete saz bibo. Ma mîyanê Kobanê, Efrîn û sîndorê Sûrîye de mîyanê Cerablûs - Ezazî de yew mintaqaya tamponî awan kenê.”
DAIŞ heme dewletanê Rojhilato Mîyanênî, Amerîka, Ewropa û heme şaranê cîhanî tehdît keno. Bi taybetî kurdan ra nefret keno. Di sebebê nê rik û nefretî estî. Ya yewin navendê DAIŞe de merdimê Sedamî estî. Ma zanî ke Sedamî bi des hezaran kurdî bi gaza jehrî qetl kerdê. Ya dîyin zî Rojawan û Vaşûr de kurdan zorê DAIŞe berdo.
DAIŞe bi yew fetwa mal, gan û namûsê kurdan xo rê helal kerdo. Ma cor ra tayê hêrişê DAIŞe rêz kerdî. Aseno ke Vakûr de dewleta Tirkîyaye kurdan nê çeteyan ra nêpawena. Eke dewleta Tirkîyaye, çalakîyanê Edene û Mersînî ra pey gureyê xo bikerdênê, ne qetlîamê Amedî, ne Pisûsî û ne zî yê Enqerey bîynê. Xora qerarê limnayîşê verpersîyarîya teqnayîşê Enqereye girewto. Wina aseno ke no qetlîamî zî bincil kenî.
Polîs her roj semedo ke fikrê xo beyan kerdo û beşdarê çalakîyanê demokratîk bîyê, bi desan hemserekanê şaredarîyan û endemê meclîsanê HDPe, îdarekeraran û aktîvîstanê HDP û DBPe tepişenî.
La lîsteyê çeteyanê DAIŞe, destê MÎT û polîsê Tirkîyaye de esto. Nê terorîstî Tirkîya de serbest geyrenê. Hetta îdarekarê Tirkîyaye vanê ke: “Tirkîya yew dewletêka demokratîk a û azadîya seyahetî esta. Aye ra ma nê merdiman nişnê bitepişî.”
Çi heyf ke yewna çare çin o
Eke dewlete biwaştnî nê çeteyî tepiştinî û nê qetlîamî zî nêbîynê. Aseno ke dewlete mîyan de qorî merdimî nê çeteyanê DAIŞe rê ardim kenê. Nê çeteyan hem Rojawan de, hem zî Vakûr de vera kurdan şuxilnenî. Nê çeteyî, bêardimê merdimanê dewlete, nişnê nê qetlîaman organîze bikî. Raşteyê Enqereye de eke kurdî, demokratî, aktîvîstê aşîtî zî tede 102 tenê, bi bombeyan lete - lete benî û bi seyan zî bîrîndar benî, hinê hewce keno ke kurdî, demokratî û aktîvîstê aştîye, DAIŞe ra û heme tewir terorîstan ra xo û sazîyanê xo bipawî. Çi heyf ke yewna çare çin o.
Erdogan: Ma esla nê kantonan qebul nêkenê
25’ê Hezîrana 2015’î de çeteyanê DAIŞe gala Kobanêye kerd. Çeteyanê DAIŞe Kobanê de cenî, gede û extîyar zî tede, 233 tenî qetl kerdî. Bi seyan kobanêyijî birîndar kerdî. Vajyeno ke, nê çeteyî bi cebilxaneyê xo Tirkîyaye ra vîyartî û hêrişê Kobanêye kerdo. Hima kobanêyijan cenazeyê xo hewanênaybî û hema heznê meytanê xo nêkerdbi ke verpirsîyaranê hukimatê AKPe vat: “Ma qet nê kantonan qebul nêkenê. Ma vakûrê Sûrîye de, qet nêverdanê ke yew dewlete saz bibo. Ma mîyanê Kobanê, Efrîn û sîndorê Sûrîyeye de mîyanê Cerablûs - Ezazî de, yew herema tamponî awan kenê.”
MAMOSTE SILÊMAN