Komîsyonê Şar û Bawerîyan yê Kongreya Şaran ya Demokratîke derheqê serrgêra 104. ya Qirbîyayîşê Suryanîyan (Sayfo) de eşkerayîyêka nuştekîye daye û hukmatî ra waşt ke wa Qirbîyayîşê Suryanîyan bişinasno û çîyê ke ameyî kerdene reyde têrî bimano.
Komîsyonî eşkerayîya xo de vato ‘Suryanîyî şaranê Mezopotamya ra yê tewr kehenan ra yî’ û wina domnayo: “Herçiqas ke Suryanîyî hertim mabênê rojhelat û rojawanî de bîyî pird zî, ê hertim raştê zext û tedayanê îqtîdaran ameyî. Hîna seserra 14. de hetê Tîmûrî ra kîlîseyê Suryanîyan ameyî veşnayene û bi hezaran Suryanîyî ameyî qetilkerdene. Reyna 1800an ra dima bi Armenîyan hedef ameyî girewtene.”
Komîsyonî dewamê eşkerayîya xo de vato ‘Suryanîyî 1914 de bîyî hedefê qirkerdişêko sîstematîk’ û wina dewam kerdo: “Sere de Suryanîyê ke sînorî ser o cuyayêne û temamê Suryanîyan welatê xo ra ameyî dûrîkerdene û dest ronîya ser sîlehanê înan de. Roşnvîr û serkêşê dînê înan ameyî tewqîfkerdene û înfazkerdene. Tayê ci surgun bîyî, tayê ci serd û nêweşîye ver merdî. Netîce de nizdîyê 500 hezar Suryanîyî merdî.”
Wa hukmat Sayfo bişinasno
HDPyî eşkerayîya xo de dîyar kerdo ke qirkerdişan nufûs, perwerde, kitabxane, nuşte, kîlîse û xeylê çîyanê Suryanîyan çin kerdo û wina qedênayo: “Sayfo eynî wext de qirkerdişêko kulturî yo. Suryanîyanê ke şerî ra dima Konferansanê Lozan û Parîsî de herêmê xoserî waştî, çi şêna zirarê xo bigîrî û çi zî şêna biagêrî welatê xo. Cok ra Sayfo ewro dewam keno û lazimîye bi ozirwaştişî esta. Rayîrê pîştişê na birîne naskerdiş û têrîmendişê qirkerdişî ra derbaz beno. Ma dejanê Suryanîyan pare kenî û hewl danî rayîranê têkoşînî peyda bikerî. Seba ke Sayfo bêro qebulkerdene, ma do hetê dezgeyanê neteweyî û mîyanneteweyî de muracatanê xo bidomnî.”
MA / STENBOL