Jû(yew) qom ke xo dano naskerdene ey rê; ‘ emîç’, zobîna(sewbîna) qoman ke o qom name kenê, ey rê kî vanê; ‘etîç.’ Dêrsimîjî îtîqatê xo hata nika, zonê xo de “raa heqî” ya(yan) kî(zî) “îtîqatê Kirmancîye” name kerdo. Na semed ra çekuyo ‘raa heqî’ vateyê Dêrsimîjan o. Çekuyo alewîyên kî nasdanîye de vatena sarê teberî yo. Dêrsimîjî, çekuyo alewîyên se serre ra raver museyê. Çekuyo raa heqî, cayê xo hen aseno ke ewro çekuyo alewîyên rê verdano. Raa heqî, Dêrsim de verênî de çiqaşê îtîqatan ke weşîya xo ramita, sentezê pêroyîna. Raa heqî, mislimanên ra jêde, îtîqatê verênan ra ama na waxt. Raa heqî; qewetê tebîetî rê bawer kerdene(tebîet de tayê çî muqaddes ê; tîj, asme, astareyî, dareyî, koyî, çemî ûêb), îtîqatê royê verênan(royê cedê ma hem ma seyrkeno hem kî ma rê sitar o), îtîqatê jîyar û dîyaran(hewzê ortê a dina û na dina de xeberdaran), îtîqatê ocaxî, îtîqatê Xizirî û îtîqatê Olî/Fatma/Uşen ser o weşîya xo ramita. Raa heqî leyê nînan de; îtîqatê êzîdîyên(ezdaîyên), zerduştên, hurremîzm, mazdekên, şamanên, musevîyên, xiristîyanên ûêb. ra kî xeylê çî guretê. Mavajî; mazdeîzm ra; 4î(çarî), 7î(howtî) û 12î(des û diyî), zerduştên ra; bimbarekên a çar anasirî; tîj, hewa, herre û awe gureta. Raa heqî, ortê nê îtîqatan de jêde çî de şîyera êzîdîyên. Mavajî;
1. Hurdemena îtîqatî de cayê jîyar û dîyaran zaf berz o. Jîyar û dîyarî hurdemena de ebe ‘bimbarek’ name benê. 2. Hewz û jîyaran ver de hurdemena îtîqatî de kî çila vêsnîna.
3.Çêverê(keybere) hewz û jîyaran de kelê xo birnayîş, alewîyên û êzîdîyên de jû yo. Hurdemena îtîqatî de kî çêrangî, dêsî û şêmîgî lew benê.
4. Kal û kokime hurdemena îtîqatî, tîj ke vejîye verê xo çarnenê ci, destê xo kenê ra, verde minete kenê.
5. Misayîbên, êzîdîyên de kî ramina û ci rê ‘birayîya axirete’ vajîna.
6. Cayê jîmel û hêrdîse verdene, hurdemena îtîqatî de kî zaf muhîm o. Hata ke mejbur memanê jîmel û hêrdîse nêbirnenê.
7. Mabênê murşîd-pîr-rayber-talibî hurdemena îtîqatî de kî esto.
8. Hurdemena îtîqatî de kî murşît, pîr û rayverî talibanê xo de nêzewejinê.
9. Hurdemena îtîqatî de ki cayê cênîkîyan zaf berz o. Cênîyî û cuamerdî îbadetê xo, govenda xo, meymanêna xo, xatir gormaxîya xo uçb. pîya virazenê.
10. Hurdemena îtîqatî de kî goştê awresî nêwerîno.
11. Hurdemena îtîqatî de edelet, dare vindertîş de nanîna ro. Dawayanê xo çêverê dewlete nêbenê.
12. Hurdemena îtîqatî de kî sebebê xo çi beno bibo, însan kiştene zaf suc o giran sa bîyo. Na sevet ra herb nêwaşto, hema na semed ra heme dem qirrbiyê…