İran, 14 Haziran’da Mahmud Ahmedinejad’ın yerine geçecek yeni cumhurbaşkanını seçmek için sandık başına gidiyor. Aday adaylığı başvuruları önceki gün sona erdi. İçişleri Bakanlığı, 686 kişinin başvurduğunu açıkladı. Son günde başvuranlar arasında eski cumhurbaşkanlarından Haşim Rafsancani ile Ahmedinejad'ın baş danışmanı Esfandiyar Rahim Meşai de vardı. Reformcu politikalarıyla tanınan Rafsancani'nin, dini lider Ayetullah Ali Hamaney ile arasında ihtilaf olduğu ve adaylığına sıcak bakılmadığı yönündeki söylentiler uzun süredir ülkenin gündemindeydi. Rafsancani, "Hamaney'den onay almadan aday olmam" demişti.


Ahmedinejad'ın adayı Meşai

Şimdiki cumhurbaşkanı Ahmedinejad, iki dönem cumhurbaşkanlığı yaptığı için seçim kanunu gereği bir daha aday olamadı. Ancak adaylık başvurusu için İçişleri Bakanlığı'na giden başdanışmanı Meşai'ye eşlik ederek desteğini açıkça ilan etti. Meşai milliyetçi-dindar eğilimleriyle biliniyor.

Başmüzakereci de aday

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine adaylığını koyan önemli bir kişi de İran’ın nükleer başmüzakerecisi Said Celili oldu. Özellikle BM ve diğer güçlerle yapılan müzakerelerde öne çıkan Celili, Hamaney ve muhafazakar kesimlere yakınlığıyla biliniyor. 


Çok sayıda aday var
Ayrıca cumhurbaşkanlığı için muhafazakar kesimden ağırlığı olan adayların çokluğu da dikkat çekiyor. Bunlar arasında eski dışişleri bakanları Ali Ekber Velayeti ve Manuçer Mottaki ile Tahran Belediye Başkanı Muhammed Bager Qalibaf, Devrim Muhafızları eski komutanlarından Muhsen Rızai de bulunuyor. Daha önce adaylıklarını koyan ve reformcu olarak bilinen Hasan Ruhani ve Muhammed Rıza Arif ise Rafsancani lehine seçimlerden çekildiklerini duyurdu.

Oldukça çekişmeli geçecek

Cumhurbaşkanı seçiminde yarışacak kişilerin adaylıklarının resmiyet kazanabilmesi için Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor. Konsey adaylar hakkındaki  görüşlerini  Seçim Denetleme Kurulu'na gönderdikten sonra, yeterliliği onaylanan adayların nihai listesi İçişleri Bakanlığı tarafından kamuoyuna duyurulacak. Ancak ülkenin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik durum ile rejim içindeki güçler dengesi gözönüne alındığında seçimin en az 2009'daki kadar çekişmeli geçmesi bekleniyor.

Yeni cumhurbaşkanının işi zor

Yeni seçilecek cumhurbaşkanı, 8 yıllık Ahmedinejad iktidarından uluslararası siyaset ve ekonomi alanlarında zorda olan bir ülke devralacak. Uzun yıllardır nükleer programı nedeniyle başta ABD ve Avrupa Birliği ile olmak üzere bir çok güçle sorunlar yaşayan İran, son yıllarda uygulanan yaptırımlar nedeniyle de kötü bir dönem geçiriyor. Nüfusu çoğunluğu genç olmak üzere 80 milyona yaklaşan İran’da resmi verilere göre, işsizlik oranı yüzde 30’u geçmiş durumda. Ahmedinejad’ın işbaşına geldiği 2005 yılından bu yana sürekli ABD ve İsrail ile karşılıklı atışmaları ile gündemde olan ülkede yeni cumhurbaşkanının siyasi kimliği dış dünya ile ilişkilerde de önemli bir rol oynayacak. 

TAHRAN