Türkiye cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri 2014 yılında da aralıksız devam etti. Siirt, Tekirdağ, Gebze, Sincan, Karataş, Silivri, Kırıklar, Bandırma başta olmak üzere cezaevlerinde insan onuruna aykırı uygulamalar yaşanıyor. İnsan Hakları Hakları Derneği'ne gönderilen mektuplar, milletvekillerinin cezaevinde yaptıkları görüşmeler ve Tecrite Karşı Mücadele Platformu'nun açıkladığı verilere göre, 2014 yılında da cezaevinde keyfi uygulamalar, sürgün, işkence ve baskı üst boyuta çıktı.


Baskılar arttı
Tutsakların gönderdikleri mektuplara göre, cezaevlerinde yaşanan bazı hak ihlalleri şöyle:
*  Bandırma 2 No'lu T Tipi Kapalı Cezaevi'nde üst araması, ayakkabı çıkartma ve kimlik alma dayatılılıyor, sohbet hakkı, kurs, atölye, hobi etkinlikleri engelleniyor.
* Sincan 2 No'lu F Tipinde çıplak arama dayatılıyor.
* Karataş Kadın Kapalı Cezaevi'nde güvenlik gerekçesiyle yapılan aramalarda kadın tutsaklar darp edildi.
*  Silivri Cezaevi'nde de Kürtçe şarkı söyleyip halay çeken tutsaklara, "bilinmeyen dilde şarkı söyledikleri" gerekçesi ile disiplin cezası verdi.
* Gebze M Tipi Kadın Cezaevi'nde askerler eşliğinde koğuşlarda arama yapıldı.
* Siirt E Tipi Kapalı Cezaevi'nde kadın tutsaklara baskılar uygulanıyor, temel ihtiyaçları karşılanmıyor.
* Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nden hak ihlalleri ve keyfi uygulamalar devam ediyor.

TKMP: Yasak ve baskı sürüyor

Tecride Karşı Mücadele Platformu'nun (TKMP) Ocak ayını içeren cezaevi hak ihlalleri raporunda ise kameralı gözetim olduğu, tutsaklara keyfi olarak hücre cezası verildiği, örgüt propagandası yapma suçlamasıyla haberleşme yasakları konulduğu ve içme su ve temel ihtiyaçların karşılanmadığı aktarıldı.

Efe: Amaç tek tip insan

Cezaevlerindeki hak ihlallerini değerlendiren İHD İstanbul Şube Başkanı Ümit Efe, tutsakların siyasal ve sosyal kimliklerinden soyutlaştırılarak, itaatkâr, boyun eğen tek tip insanlar yaratılmak istendiğini söyledi. Cezaevleri tarihinin büyük katliamlar ve keyfi uygulamalarla hatırlandığını söyleyen Efe, 2014 yılının ilk sabahına Ankara Sincan Çocuk Cezaevinde çocuklara yönelik işkence haberiyle uyandıklarını hatırlattı. Efe, Cezaevlerinde en çok yaşanan hak ihlallerinin sürgünler olduğunu belirterek, "Ardından tutsakların geldiği cezaevinde çıplak aramaya ve fiziksel işkenceye maruz kalmaları en büyük hak ihlalidir" dedi. Özellikle Kürt tutsaklara yönelik yoğun sürgün sevki uygulandığını hatırlatan Efe, sürgünler nedeniyle ailelerinden ve yakınlarından kopartılarak savunma hakkının engellediğini, tutsaklara yönelik tecridin uygulandığını ve cezaevinin tutsaklara onur kırıcı davranışlarda bulunduklarını anlattı.

'Kaygılıyız'

Çocuk cezaevlerinde yaşanan sıkıntılardan sonra TBMM İnsan Hakları ve Araştırma Komisyonu tarafından 5 ayrı rapor yayınladığını dile getiren Efe, "AKP'li milletvekillerinin özellik Ankara Çocuk Cezaevi'nde gerçekten de işkenceyi aklayan, çocukları suçlayan, devleti bu işten hükümlü tutmayan bir rapor açıkladı" diyerek, bu durumdan İHD olarak kaygı duyduklarını ifade etti. Efe, hasta tutsakların durumuna da dikkat çekerek, tutsakların hasta olmasına rağmen tahliye edilmemesinin büyük bir sorun olduğunu söyledi. Tutsakların keyfi uygulamalardan, baskılardan kurtularak hastaneye ulaşması gerektiğini söyleyen Efe, "Onur kırıcı uygulamalar dayatılıyor. Mahpuslar bunu kabul etmedikleri için hastaneden geri dönmek zorunda kalıyor" dedi. Tutsakların sağlıklı ve doğru tedaviye ulaşamadığını belirten Efe, 163 ağır hasta tutsağın olduğunu, bu sayıların giderek arttığını vurguladı. Özellikle Kürt tutsaklara yönelik rehin politikası uygulandığını dile getiren Efe, ''cezaevinde kalamaz'' raporu vermesine rağmen hasta tutsakların tahliyelerinin güvenlik soruşturmasına takıldığını ifade etti. Efe, tüm hasta tutsakların tahliye olması gerektiğini vurguladı.

Çocuklar tutuklanmamalı
İHD İstanbul Şube Başkanı Ümit Efe çocuk tutukluların durumuna da değindi. Çocuk tutsakların kampus cezaevlerinde ve yetişkin tutsaklarla kalmalarının uygun olmadığına söyleyen Efe, çocuk tutsakların bu koşullarda fiziksel saldırıya ve cinsel saldırıya maruz kalma olasılıklarının yüksek olduğunu belirtti. İHD olarak Çocuk cezaevlerinin kapatılmasına ilişkin kampanya başlattıklarını hatırlatan Efe, çocukların tutuklanmaması, başka cezalandırma yönetimlerinin uygulanması gerektiğini dile getirdi. Efe, kadın tutsaklarında da risk altında olduğunu belirterek, kadın tutsaklar için ayrı bir revirin olmadığını ve üst aramalarında keyfi uygulamalar dayatıldığını söyledi. Efe, cezaevlerine yaşanan hak ihlallerin son bulması gerektiğini vurguladı.

DİHA/İSTANBUL