Avrupa Birliği (AB), önceki gün İran’ın ham petrol alımını yasaklayacağını duyurmuştu. İran da AB’nin bu kararına karşılık dünya petrol trafiğinin yüzde 40’ının geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yeni bir askeri tatbikata başlayacağını duyurdu. AB’nin kararını ekonomik bir savaş olarak niteleyen Tahran yönetimi, Devrim Muhafızları’nın 21 Ocak ile 19 Şubat arasında Hürmüz Boğazı’nda tatbikat yapacağını duyurdu. Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Fedavi, “Hürmüz Boğazı’nın tümü ile bu bölgedeki tüm hareketliliğin İran’ın kontrolünde olduğunu gösterecekler” dedi.
Ancak hem AB hem de İran, Türkiye ve Rusya aracılığıyla birbirilerine uzlaşma mesajı göndermeye ihmal etmedi.
Ekonomik kriz geri adım attırdı
Avrupa Birliği, yaptırım kararıyla İran’ı nükleer programından vazgeçmeye çalışıyordu. Ancak Birlik içerisinde ekonomik krizle boğuşan Yunanistan, İtalya ve İspanya’nın ham petrol ihtiyaçlarının büyük bölümünü İran’dan karşılaması üzerine AB, yasaklama kararını ertelemeyi düşünüyor. İtalya, petrol ithalatının yüzde 40’ını, Yunanistan ise yüzde 50’sini İran’dan yapıyor. İspanya ve Belçika da İran’ın diğer önemli müşterileri. AB’nin ham petrol alımını yasaklama kararına Yunanistan şiddetle karşı çıkmıştı.
İran da her ne kadar “Ambargo bizi etkilemez” dese de büyük alıcılar Çin ve Japonya’nın ham petrol ithalatlarını kısmaları zor duruma düştü. İran’dan petrol alımı yapan Beijing merkezli bir alıcı, İran’dan en büyük miktarda petrol alan ülke olan Çin’in bu ay ithalatını yarıya indirdiğini ve bu kısıntıyı Şubat’ta da sürdüreceğini söyledi.
Davutoğlu yine mesaj taşıdı
Durum böyle olunca hem İran hem AB, başka ülkeler aracığıyla uzlaşmaya çalışıyor. Avrupa Birliği, önceki gün İran’a giden Ahmet Davutoğlu aracığıyla Tahran yönetimiyle nükleer programı konusunda masaya oturmaya hazır olduklarını mesajını gönderdi. Davutoğlu, götürdüğü mesaja İran’ın da olumlu yanıt verdiğini belirterek, “Her iki tarafın da müzakerelere dönmek için gösterdiği isteğin olumlu sonuç vermesini bekliyoruz. İran’ın barışçı nükleer enerji programına ilişkin müzakereler konusunda iyi sonuçlar elde edeceğimizi ve ortaya çıkmış olan olumsuz koşulların da giderileceğini umuyoruz. İran’ın uluslararası arenada iyi ilişkiler kurabileceği umudundayız” dedi.
İran da Rusya yönetiminden ambargonun uygulanmaması için araya girmesini istedi. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev’i bizzat telefonla arayarak ricacı olan İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, nükleer programında Avrupa Birliği’ni aşamalı olarak güven vereceklerini iletmesini istedi.
TAHRAN