Bazı bölge devleri, uluslar arası güçler ile Arap sünni milletçilerin desteklediği IŞİD çetelerinin 3 Ağustos günü Şengal ve çevre köylerine saldırması ardından, onbinlerce kişi canlarını kurtarmak için Şengal Dağı‘na sığındı. Burada günlerce aç ve susuz kalan Êzîdîler, Rojava’ya açılan güvenlik koridoruyla Rojava’ya gönderildi. Şengal’den göç eden Êzîdîlerin tamamı Rojava üzerinden Güney Kürdistan’ın Zaxo, Duhok ve Hewlêr kentleri ve Kuzey Kürdistan’a geçerken, yaklaşık 12 bin Êzîdî ise Rojava’da kalmayı tercih etti. Rojava’da kalmak isteyenler için Dêrik ilçesi yakınlarında kurulan Newroz Kampı’nda yaklaşık 12 bin kişi barınıyor. Bu sayı, Şengal’den yeni gelenler ve Güney Kürdistan’a gidenlerle birlikte zaman zaman değişiyor. Kampta kalmak istemeyen yüzlerce Êzîdî aile ise, Rojava’nın Amudê, Qamışlo, Tirbespiyê, Serêkaniyê kentlerine bağlı Êzîdî köyleri ya da onları misafir eden ailelerin yanında kalıyor.
Giderleri TEV-DEM karşılıyor
Yiyecek, su ve yakıt için günlük ortalama 50 bin doların harcandığı Newroz Kampı’nın tüm giderleri Rojava Demokratik Toplum Hareketi (TEV-DEM) tarafından karşılanıyor. Kampta kalanların tedavileri ise Heyva Sor a Kurdistanê tarafından sağlanıyor. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNİCEF) ancak kampın kurulmasından günler sonra kampa gelerek, gerekli tespitleri yaptıktan sonra kısmi yiyecek yardımında bulundu.
Beyaz bayrak astırıp öldürdüler
Kampa sığınan her bir Êzîdînin, acı dolu bir nedeni ve hikayesi var. Arap ve Êzîdîlerin birlikte yaşadığı Til Kesep Köyü’nden kaçarak canını kurtaran Êzîdîlerden Besê Sido, IŞİD’in köylerine saldırdığında öncelikle Êzîdî evlerini tespit etmeya çalıştını söyledi. IŞİD çetelerinin kendilerine ‘’Kimseye zararımız olmayacak. Êzîdî olanlar evlerine beyaz bayrak assın” dediğini belirten Sido, sonrasında katliam yapıldığına dikkat çekti. Sido, “IŞİD gelince halkın bir kısmı araziye kaçmıştı. Anons yaparak herkesin evine dönebileceğini ve Êzîdîlerin evlerine beyaz bayrak asmasını istediler. Halkın büyük bir kısmı döndü. Ama biz dönmedik. Sonra beyaz bayrak asılan o evleri tek tek basarak erkeklerin bir kısmını öldürdüler, bir kısmını da beraberlerinde götürdüler. Kadın ve kızları da götürdüler’’ dedi. Til Kesep Köyü’nde aileden 13 evlerinin bulunduğunu belirten Sido, şu ana kadar ailenin erkeklerinin hiçbirinden haber alamadıklarını, telefonlarının da kapalı olduğunu anlattı.
‘Eşim savaşmaya gitti’
Kampa sığınanlardan Emmer Erebo, IŞİD’in Şengal’i ele geçirmesinden ilk günler evlerine gelen IŞİD üyelerine yemek ve su verdiklerini, onların da kendilerine bir zararlarının olmayacağı yönünde güvence verdiklerini belirterek, daha sonra yapılan katliamı şöyle aktardı: “Ancak daha sonra bize dinimizi değiştirmemiz gerektiğini söylediler. Süre verdiler. Verdikleri süre dolmadan bizler kaçtık. Geride kalanlara saldırıp öldürdüler. Kaç kişinin öldüğünü ya da kaçırıldığını bilmiyorum. Eşim Eli ile birlikte geldik buraya. Eşim beni ve çocuklarımı buraya bıraktıktan sonra Şengal’e savaşmaya gitti.
‘Mermi bitinceye kadar savaştık’
Şengal’e 9 kilometre uzaklıkta köyde yaşadıklarını, saldırı olunca ilk başta silahlarla çetelere karşılık verdiklerini belirten İlyas Xidir da, ancak mermilerinin tükenmesi sonucu köyü terk etmek zoruna kaldıklarını söyledi. Saldırının başlamasıyla birlikte kadın ve çocukları dağa gönderdiklerini kaydeden Xidir, “Biz erkekler şahsi silahlarımızla onlara karşı 5 saat kadar çatıştık. Sabah saatlerinde daha büyük güçle bize saldırdılar. Ancak silahımız yetersizdi ve mermimiz bitince mecburen bizler de kaçmak zorunda kaçtık. 6 saatlik bir yürüyüşle dağa ulaştık. Sonradan duyduğumuza göre köylerden kaçıp araziye sığınanlardan 600 kişiyi öldürmüşler. Saldırılar nedeniyle Şengal’e şu an dönemiyoruz. Çevremiz Arap köyleri ile dolu. IŞİD’i bunlar getirdi, bunlar öncülük etti. Dinimizi terk etmeyiz. Şengal’de güvenlik sağlanırsa dönmek istiyoruz.’’
‘Arap komşumuz kurtardı’
Newroz Kampı’nda kalanlardan Veyso Xelef ise 3 kardeşi ve amcasının ailesinden 12 kişinin IŞİD tarafından öldürüldüğünü söyledi. Komşuları olan bir Arap ailenin kendilerini evlerinde sakladığını ve IŞİD gittikten sonra evden çıkıp Şengal Dağı’na kaçtıklarını kaydeden Xelef, kaldıkları Newroz Kampında tüm ihtiyaçlarının karşılandığını ancak sağlık hizmetleri konusunda eksiklikler olduğunu belirti. Xelef, güvenlik sağlandıktan sonra Şengal’e dönebileceklerini ifade etti.
AHMET SÜMBÜL/ANF/ DÊRIK