
Akçakale'den sınırın öte tarafında iki Kürt yerleşim merkezi arasında koridor özelliği taşıyan Arap ağırlıklı alanın, desteklediği rejim karşıtlarının eline geçmesini sağlayan, bu operasyonu canlı yayınlarla duyuran Türk devleti, 20 Eylül'den beri Suriye güçleri ile karşılık top atışları yapıyordu. Top atışlarını Türk kamuoyundan gizleyen ve Akçakale'de siviller için hiç bir önlem almayan Türk devleti, önceki gün ilçeye düşen bir top nedeniyle 5 yurttaşın yaşamını yitirmesinin ardından işgal tamtamları çalmaya başladı. Önceki akşam toplanan Türk devlet erkanı, hemen bir işgal tezkeresi hazırlayıp Meclis'e sundu, dün de AKP ve CHP'nin sayısal çoğunluğuyla istenilen bir yıllık yetki verildi. Böylece uzun süredir Güney Kürdistan'daki statüye engel olamadığı için hayıflanan Türk devleti, Batı Kürdistan'ı işgal girişimi için gerekli yasal yetkiyi almış oldu.
Urfa’nın Akçakale İlçesi'nde günlerdir bomba sesleri eksik olmuyor. Sınırdaki Tel Ebyad’ın hakimiyetinin Özgür Suriye Ordusu’nun eline geçmesinin ardından, Akçakale sakinleri iki haftadır top atışları altındaydı. Topların hedefinde Suriye tarafındaki muhaliflerin ana karargah olarak kullandığı bina var. Ancak bombalar hergün hem Suriye tarafına hem de Türkiye tarafına rasgele düşmeye devam ediyordu. Öyleki çatışmalarda seken kurşunlar Akçakale’ye isabet ediyordu. Ancak buna rağmen Türk devleti sınır hattını boşaltmadı ve gereken önlemleri almadı. 18 Eylül gecesi Suriye'nin Rakka kentine bağlı Tel Abyad ilçesinde Özgür Suriye Ordusu ile Suriye Devlet Ordusu arasında sınır kapısını ele geçirmek için yaşanan çatışma sırasında seken kurşunlar ve şarapnel parçalarının isabet ettiği biri çocuk üç kişi yaralanmıştı. 26 Eylül’de Akçakale Tren İstasyonu’na düşen bir top mermisi sonucu maddi hasar oluşmuştu. Akçakaleliler bu olayın ardından kaymakamlık binasına yürüdü. Urfa Kaymakamı Celalettin Güvenç, vatandaşlara “Kaydadeğer herhangi bir husus yok” demişti. İlçeye 28 Eylül'de de havan mermisi düşmüştü. Hürriyet Mahallesi'nde iki evin arasına düşen havan mermisi üç kişinin hafif yaralanmasına, 20 işyeri ve evin hasar görmesine neden olmuştu.
Türk ordusunun da Suriyeli rejim karşıtlarına verdiği desteğin yanı sıra 20 Eylül'den beri top atışları da yaptığı, ancak önceki gün kamuoyuna sızdırıldı.
Bu kez 5 can aldı
3 Ekim, saat 15.00 sularında ise bu kez bomba sınırdaki Yeni Mahalle’de Timuçin ailesinin tek katlı evine düştü. Patlamanın meydana geldiği tek katlı evde bulunan 39 yaşındaki Zeliha Timuçin ile çocukları Hatice (14), Zeynep (8) ve Ayşegül (12) ile komşusu Gülşen Özer (40) yaşamını yitirdi; biri polis 10 kişi de yaralandı.
Halk tepki gösterdi
Akçakale Belediye Başkanı Abdülhakim Ayhan, "İnsanlar sokağa çıkıp tepki gösteriyor olaya. 10 gündür tedirginlikle yaşıyoruz, okullar tatil. İlçemize son 10 gündür düşen bombaları sayamadık bile. Sürekli bomba düşüyor ama yetkililer önlem almıyor" dedi. Önlem alınmaması nedeniyle 5 kişinin ölmesine tepki gösteren Akçaleliler de Kaymakamlığa doğru yürüyüşe geçti. Kaymakam Eyüp Fırat zırhlı araçla binadan ayrıldı. Ayhan, protestocuları dağıtmaya çalıştıklarını açıkladı. Kaymakamlık önünde bekleyen Akçakale halkına polis biber gazıyla müdahale etti.
Türkiye'den top atışları
Patlama sonrası korku ve endişenin hakim olduğu Akçakale'den top sesleri yankılanmaya başladı. 5 kişinin ölümüne yol açan olaydan yaklaşık 20 dakika sonra başlayan top atışlarının Türkiye tarafından yapıldığı ise gece Başbakanlık'tan yapılan yazılı açıklama ile resmiyet kazandı. Top atışları, saat 01.30'a kadar devam etti.
Ankara'da hareketli saatler
Akçakale'deki gelişmeler üzerine Türk Dışişleri Bakanlığı, Başbakanlık ve Genelkurmay Başkanlığı üçgeninde olağanüstü bir hareketlilik başladı. Tüm programlarını iptal eden Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, bakanlık bürokratlarıyla toplantı yaptı, Genelkurmay Başkanı Necdet Özel'le görüştü. Yoğun bir telefon diplomasisi yürüten Davutoğlu, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban ki Moon, BM ve Arap Birliği'nin Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi, NATO Genel Sekreteri Fogh Rasmussen ve ABD Dışişleri Bakanı Hilary Clinton ile görüştü.
Gece yarısı tezkere kararı çıktı
AKP'nin Merkez Karar Yönetim Kurulu üyelerine vereceği yemeğe katılmaktan vazgeçen Türk Başbakan Recep T. Erdoğan da bilgi almak üzere Akçakale Belediye Başkanı Ayhan ve Urfa Valisi Güvenç ile konuştu, ardından Başbakanlık konutunda bürokratlarıyla toplantıya girdi. Toplantıya Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Başbakan Yardımcıları Beşir Atalay, Bekir Bozdağ, İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin ve Adalet Bakanı Sadullah Ergin ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Necdet Özel katıldı. Yaklaşık 3,5 saat süren zirveden tezkere kararı çıktı. Suriye'ye sınır ötesi operasyon tezkeresi Bakanlar Kurulu'nda imzaya açıldı. Bir saat sonra da tezkere kabinede imzalandı ve Meclis’e gönderildi.
Başbakanlık açıkladı
Türkiye saatiyle 21.50'de resmi konuttaki zirve devam ederken, Başbakanlık Suriye'ye anında karşılık verildiği ve radarla tespit edilen Suriye'deki hedeflerin topçu ateşiyle vurulduğunu açıkladı. Suriye basını, "Türkiye misilleme olarak İdlib'deki askeri hedefleri vurdu" derken, El Cezire, 34 kişinin öldüğünü duyurdu. Londra merkezli Suriye İnsan Hakları İzleme Örgütü, Türkiye'nin misilleme olarak gerçekleştirdiği bombardımanda Tel Abyad sınırındaki bir ordu karakolunun vurulduğunu ve bazı Suriyeli askerlerin öldüğünü açıkladı. Türkiye'nin karadan bombardımanı 01:30'a kadar sürdü. Dün sabah erken saatlerde de Suriye'deki askeri hedeflere 3 kez atış yapıldığı duyuruldu. Akçakale'den yapılan top atışlarının Suriye'nin Telabyad ilçesinin Türkiye sınırına 14 kilometre uzaklıktaki Ayn El Arus bölgesine konuşlanan Esad'a bağlı ordu birliklerini hedef aldığı belirtiliyor.
Suriye tezkeresi Meclis'ten geçti
AKP'nin talebi üzerine Türkiye Meclisi, dün olağanüstü toplanarak, kapalı oturumda Hükümete sınır ötesi operasyon yetkisi veren Başbakanlık Tezkeresi'ni görüştü. Oylama öncesi BDP ve CHP "Hayır", MHP ise "Evet" oyu vereceklerini açıkladı. MHP, 'Evet' demesinin gerekçesini Suriye'de PYD öncülüğünde Kürtlerin özerklik ilan etmesine atıfta bulunarak, 'İkinci bir Kuzey Irak vakası yaşanmasını istemiyoruz' diye açıklarken, CHP ise ret gerekçesini, "Biz zaten ülke olarak terörle mücadele (PKK) ve savaş halindeyiz. Türkiye Cumhuriyeti olarak ikinci bir savaşı kaldıracak güçte değiliz" olarak açıkladı. BDP ise "Hayır" oyunu verirken, "Türkiye başından beri PYD öncülüğündeki Kürt özerk yapılanmasını yok etmek için ısrarla Suriye'ye girmek istiyor" diyor. Ancak tüm tartışmalara rağmen beklendiği gibi AKP ve MHP 'nin desteklediği tezkere 129 ret oyuna karşılık 320 kabul oyuyla Meclis'ten geçti. Tezkerenin kabul edilmesinin ardından Başbakan Erdoğan, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile görüşmek üzere Çankaya Köşkü’ne çıktı.
Tezkerede ne deniliyor?
Türk Başbakan Recep T. Erdoğan'ın imzasıyla Meclis Başkanlığı'na sunulan tezkerede, şu ifadeler yer alıyor: ''Suriye'de devam etmekte olan krizin bölgesel istikrar ve güvenliğe olduğu kadar, ulusal güvenliğimize menfi etkisi giderek artan şekilde görülmektedir. Suriye Arap Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerince yürütülen askeri harekatlar kapsamında, 20 Eylül 2012 tarihinden itibaren ülkemiz topraklarına da saldırgan eylemler yönelmiş ve müteaddit uyarılarımıza ve diplomatik girişimlerimize rağmen bu eylemler devam etmiştir. Ülkemiz topraklarına yönelik söz konusu saldırgan eylemler silahlı saldırı eşiğindedir. Bu durum, ulusal güvenliğimize ciddi tehdit ve riskler oluşturan bir aşamaya ulaşmıştır. Bu itibarla, ülkemize yönelebilecek ilave risk ve tehditlere karşı zamanında ve süratle hareket etmek ve gerekli tedbirleri almak ihtiyacı hasıl olmuştur. Bu çerçevede, hudut, şümul, miktar ve zamanı Hükümetçe takdir ve tespit edilmek kaydıyla, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi ve görevlendirilmesi ile bununla ilgili gerekli düzenlemelerin Hükümet tarafından belirlenecek esaslara göre yapılması için bir yıl süreyle izin verilmesini Anayasanın 92. maddesi uyarınca arz ederim.''
Meclis önünde eylem vardı
Olağaüstü toplanan Türkiye Meclisi, tezkereye görüşürken dışarda ise gösteri vardı. Ankara'da savaş karşıtı gösteri yapanlar, tezkerenin görüşüldüğü Meclis'e yürümek istedi. Ancak polis ekipleri gruba biber gazı ile müdahale etti. Bunun üzerine Meclis'in karşısında oturma eylemi yapan grup, basın açıklamasının ardından eylemlerine son verdi.
Akçakale'de cenaze töreni
Meclis'in tezkereyi görüştüğü saatlerde Akçale'de ise cenaze törenleri yapılıyordu. Hayatını yitiren Gülşen Özer'in cenaze törenine katılan Urfa Valisi Celalettin Güvenç ile 2'nci Ordu Komutanı Orgeneral Galip Mendi'ye, vatandaşlar "Sizi bu kadar kişi koruyor, bizi neden koruyan yok" diye tepki gösterdi. Mendi ise, "Hepimizin başı sağolsun" demekle yetindi. Öte yandan 5 kişinin öldüğü patlama sonrası da ilçede yaşayan çok sayıda ailenin evlerini terk edip, ilçeden ayrıldıkları görüldü.
HABER MERKEZİ
Kim ne dedi ?
Akçakale'ye düşen bombanın beş kişiyi
öldürmesi sonucu ABD Dışişleri'nden kınama geldi, NATO Türkiye'ye
"Arkanızdayız" mesajı verdi, İngiltere üzüntülerini bildirirken, BM ise
itidale çağırdı.Rusya, Suriyeli yetkililerin benzer olayların
tekrarlanmayacağını söylediğini açıklarken, Suriye'den gelen ilk
açıklama ise başsağlığı oldu.
Suriye: Soruşturuyoruz
Suriye
Enformasyon Bakanlığı, önceki akşam yaptığı açıklamada, Akçakale'ye
düşen top mermisi nedeniyle hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve
Türkiye halkına başsağlığı diledi ve kaza olduğunu belirttiği olayla
ilgili soruşturma başlatıldığını ifade etti. Açıklamada "Komşularımızın
güvenliğine saygı duyuyoruz" denildi.
Clinton: Öfke duyduk
ABD
Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ise "Suriyelilerin sınır ötesinden
ateş açmalarından ABD olarak öfke duyduklarını ve sınırın Türkiye
tarafında meydana gelen can kayıplarından çok üzüntülü olduklarını"
belirtti. Clinton, İran gibi ülkelerin Esad rejimine destek verdiğini ve
kışkırttığını da ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı
Sözcüsü Victoria Nuland ise olayın ardından yaptığı basın toplantısında,
"Türkiye'nin egemenliğinin bu net ihlalini kuvvetle kınıyoruz" dedi.
Pentagon: Türkiye kaybeder
ABD
Savunma Bakanlığı Pentagon da "Sıcak çatışma beklemiyoruz"
açıklamasında bulundu. Gelişmeleri kaygı ile izlediğini bildiren adı
açıklanmayan üst düzey bir Pentagon yetkilisi, ancak şu anki durumun
çatışmanın daha da büyüyeceğine ilişkin herhangi bir sinyal vermediğini
belirtti. Pentagon yetkilisi, "Bize göre Türkiye temel olarak Suriye'ye
benle uğraşma. Suriye'de, içeride her ne oluyorsa bize bulaşma' mesajı
veriyor" diye konuştu. Çatışmaların büyümesinin iki ülkenin de çıkarına
uygun düşmeyeceğini belirten üst düzey Pentagon yetkilisi, "Bazi
yönlerden Türkiye'nin kaybedeceği daha çok şey olur böyle bir çatışmada.
Halihazırda Suriye'den gelen mülteci sorunları var ve çatışma bunu daha
da kötüleştirir" uyarısında bulundu.
NATO: Saldırgan tutum
NATO
Konseyi de Türkiye'nin çağrısı üzerine Brüksel'de büyükelçiler
düzeyinde toplandı. Toplantı sonrasında yapılan açıklamada, Suriye
kınandı ve uyarıldı. Yapılan açıklamada, "Son bombardıman, ciddi bir
endişe durumu teşkil etmekte ve tüm İttifak taraflarınca kınanmaktadır.
İttifak, Türkiye'nin yanında yer almakta, bu müttefike karşı
sürdürülmekte olan bu türlü saldırganlığa derhal son verilmesini talep
etmekte ve Suriye rejimini, uluslararası hukuku alenen ihlale son
vermeye davet etmektedir" denildi.
BM: Suriye'yi uyardı
Birleşmiş
Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, Suriye hükümetini
komşularının toprak bütünlüğüne saygı göstermesi konusunda uyardı.
Rusya: Tekrarı olmayacak
Konuya
ilişkin Suriye'nin müttefiği Rusya da bir açıklama yaptı. Rusya
Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Şam'daki Rus elçiliği vasıtasıyla
görüştükleri Suriyeli yetkililerin olayın tekrarlanmayacağı konusunda
kendilerine garanti verdiğini bildirdi. Suriye hükümetinin BM Suriye
özel temsilcisine de benzer yönde bir açıklama yaptığını söyledi.
Lavrov, Akçakale'de ölümlere yol açan olayın bir kaza olduğunun Suriye
tarafından teyid edilmesinin önemli olduğunu açıkladı.
Sergey
Lavrov açıklamasında, BM Güvenlik Konseyi'ni de eleştirdi. Konsey'in
Suriye'deki terör faaliyetlerini görmediğini anlatan Lavrov, "Batılı
ortaklarımızın Suriye topraklarında meydana gelen terör olaylarını
kınamayı reddettiği şeklindeki içler acısı gerçeği hatırlamadan
duramıyorum" diye konuştu.
NATO'ya uyarı
Olay
ile ilgili konuşan Rusya'nın Dışişleri Bakan Yardımcısı Gennady Gatilov
ise "Türkiye ile Suriye arasında çatışma çıkarmak isteyenlerin sayısı
arttı" yorumunu yaptı. Türkiye ile Suriye arasında çatışma çıkmasını
isteyen radikallerin sayısının arttığına dikkat çeken Gatilov, ihtiyatlı
davranılması mesajı verdi ve NATO'yu "Askeri müdahale, sığınma kampları
ve benzeri oluşumlara karşıyız" diyerek uyardı. AKP Hükümetine de mesaj
veren Gatilov, "Türkiye provokasyonlara karşı maksimum hassasiyet
göstermek zorunda" ifadesini kullandı.
Clegg: Üzüntü duyduk
İngiltere
Başbakan Yardımcısı Nick Clegg de olayla ilgili derin üzüntü
duyduklarını ifade etti, hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı
diledi. Clegg, Türkiye'nin Suriye'de belirlenen hedefleri vurmasıyla
ilgili olarak, "Biz Türkiye'nin dün geceki askeri harekatını
destekliyoruz" dedi.
AKPM: Ciddi sonuçları olur
Avrupa
Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Başkanı Jean-Claude Mignon de
yaptığı yazılı açıklamada, Suriye'nin bombardımanıyla sivillerin
ölmesini güçlü bir şekilde kınadığını açıkladı. Suriye'deki insani
krizle ilgili acil toplantı sırasında açıklama yapan Mignon, şunları
söyledi: "Bu son saldırı, Türk egemenliğinin, kabul edilemez ihlalinin
en son ve en kötü örneğidir. Tüm taraflara, şiddetin tırmanmasını
önlemek ve uluslararası hukuk kurallarına sıkı sıkıya bağlı olmaları
yönünde çağrıda bulunuyorum. İstikrarsızlığın yayılması, tüm bölge için
çok ciddi sonuçlara yol açabilir."