Rus hükümetinin çağrısı üzerine Esad rejiminin temsilcileriyle Suriye muhalefeti arasındaki müzakereler Moskova’da yapılıyor. 26 Ocak'ta başlayan Moskova'daki toplantıların ilk iki gününde PYD'li temsilcilerin de içinde olduğu Suriyeli muhalifler sadece kendi aralarında görüşmeler yürüterek, Esad rejimine sunacakları çözüm önerilerini ve taleplerini belirledi. Görüşmelerin üçüncü günü olan dün ise müzakerelere Esad rejimi delegasyonu da dahil oldu. Esad yönetiminin altı kişilik delegasyonuna Suriye'nin Birleşmiş Milletler (BM) temsilcisi Beşar Caferi liderlik yapıyor. Caferi başkanlığındaki rejim heyeti, görüşmelerde muhalefetin ortaklaşa hazırladığı tartışma konuları üzerine görüş bildirdi. Ancak gazetemizin baskıya girdiği saatlerde (17:30) taraflardan kamuoyuna dönük herhangi bir açıklama yapılmış değildi.
Bu bir başlangıç
Rus Dışişleri Bakanlığı'nın konukevinde yapılan müzakarelerin bugün sona ermesi bekleniyor. Görüşmelere Suriyeli farklı muhalif gruplardan 32 kişi katılıyor. Görüşmelerin doğrudan bir çözüm planı çıkarmak yerine, uzun vadeli barış görüşmeleri için bir başlangıcı hedeflediği belirtildi.
PYD çözüm önerilerini sundu
Müzakarelere Rojava'nın siyasi temsilcisi Demokratik Birlik Partisi (PYD) de katıldı. PYD Eşbaşkanı Salih Muslim başkanlığındaki bir heyet, Rojavalı Kürtlerin çözüm önerilerini müzakere bileşenlerine sundu. Salih Muslim'in Moskova'dan önceki durağı Suriyeli kimi muhaliflerin toplandığı Kahire'ydi. Muslim, hem Moskova'da hem de öncesinde Kahire'de katıldığı toplantılarda, Rojava'da inşa edilen Demokratik Özerklik sistemini ve kanton yönetim şeklini anlatarak; eşitliği, adaletli paylaşımı ve özgür birlikteliği esas alan çok dilli, çok kültürlü bu alternatif modelin Suriye ve Ortadoğu'nun sorunlarına çözüm olabileceğini ve böylece toplumlar arası barışın sağlanabileceğini söyledi.
Kobanê zaferi PYD'nin elini güçlendirdi
Cenevre2 yanlışından dönerek bölgenin önemli bir aktörü ve öncüsü olan Kürtleri Moskova'ya davet eden Rus yönetimi ile toplantının diğer muhalif bileşenlerinin de Rojava modeline ilgi gösterdiğini PYD'den katılımcılar bizzat dile getirdi. Moskova'daki görüşmeler sürerken Kobanê'den gelen "zafer" haberi de PYD'nin müzakere masasında elini daha da güçlendirdi.
DAİŞ'in hezimeti coşkuyla karşılandı
Moskova'daki görüşmelere katılan PYD Fransa temsilcisi Halid İsa, Dicle Haber Ajansı (DİHA) muhabirlerine yaptığı açıklamada, katılımcıların tümünün DAİŞ'in Kobanê'den çıkarılmasını büyük bir coşku ve mutlulukla karşıladığını söyledi. Ayrıca PYD heyetinin toplantı sürecinde sıcak destek ve kutlama mesajları aldığını aktardı.
Suriye modeli olabilir
Halid İsa, PYD olarak uzun vadede amaçlarının Rojava'da oluşturulan kantonlar ile Kobanê'de DAİŞ'i yenilgiye uğratan YPG/YPJ birliklerinin Kürt savunma gücü olarak tanınması olduğunu söyledi. Şam delegasyonuyla yapılan görüşme öncesi muhabir arkadaşlarımız Güneş Ünsal ile Zuhal Atlan'a bilgi veren Halid İsa, Rojava kantonlarında oluşturulan demokratik ve çoğulcu yapının tüm Suriye için model olması konusundaki görüşlerini Esad rejimi heyetiyle de paylaşacaklarını ifade etti. PYD yetkilisi amaçlarının Suriye'de yaşayan tüm azınlıklara hükümet karşısında eşit yaşama hakkı veren demokratik projenin yaygınlaşmasını sağlamak olduğunu da sözlerine ekledi.
Lavrov'dan 'birleşin' çağrısı
Görüşmelere katılan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Suriyeli muhalif gruplara "terörizm tehdidine karşı güçlerini birleştirme" çağrısı yaptı. DAİŞ benzeri çete örgütlerin saldırılarına isim vermeden atıfta bulunan Lavrov, "Ortak terörizm tehdidiyle mücadele etmek için güçleri bir araya getirmenin zorunluluğunun, politikacılar ve önde gelen sivil toplum temsilcileri tarafından anlaşılmasının, Suriye ulusunun birliğinin yeniden canlandırılması için kilit hale gelmesi gerektiğine inanıyoruz" dedi.
SDMK katılmadı
Türkiye destekli Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) ise müzakerelere katılmadı. Zira merkezi İstanbul'da bulunan SMDK, Beşar Esad'ın görevden ayrılmasının da müzakere konusu olması gerektiği görüşünde. Ancak, taraflar arasında şu anda arabulucu konumda olan Rusya, "Esad'sız çözümü" kabul etmiyor.
Çurkin sert çıkmıştı
SMDK'nin müzakarelere katılmamasına karşı en sert açıklama Rusya'nın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Vitali Çurkin'den gelmişti. Çurkin, Moskova görüşmeleri öncesinde SMDK'ye şu mesajı yollamıştı: "Müzakerelerden uzak durmaya karar verenler, tüm müzakere süreci sırasında bir daha etki sahibi olamayacaktır."
ABD'nin de önceliği DAİŞ
Şu anda önceliği tüm insanlığı tehdit eder hale gelen DAİŞ'i yenmek olan ABD de "Esad gitsin" politikasından şimdilik vazgeçmiş görünüyor. Anlaşılan o ki; Suriye’deki savaşı dışarıdan koordine etmeye çalışan SMDK ile bir numaralı destekçisi ve 'akıl hocası' AKP hükümetinin taleplerine ne Rusya ne de ABD kulak verme niyetinde değil.
MOSKOVA